Ankete göre ekonomistler, cari işlemler hesabının 5 milyar 437 milyon dolar açık vereceğini öngördü. Ekonomistlerin nisan ayı için cari açık beklentileri, 4 milyar 200 milyon dolar ile 6,5 milyar dolar arasında yer aldı.

Ekonomistler, cari işlemler hesabının bu yıl ise 50 milyar 580 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti. Ankete katılan ekonomistlerin bu yıl için cari açık beklentisi 36 milyar dolar ile 60 milyar dolar arasında yer aldı.

Türkiye'nin cari işlemler hesabı, mart ayında 9 milyar 672 milyon dolar açık verirken, yıllıklandırılmış cari açık 39,7 milyar dolar olmuştu.

Nominal teklifin 104 milyar 246 milyon lirayı bulduğu ihalede, nominal satış 60 milyar 642 milyon lira, net satış 68 milyar 135 milyon lira olarak belirlendi.

Kamudan gelen 4 milyar 30 milyon liralık teklifin tamamının karşılandığı ihalede, piyasa yapıcılarından 141 milyar 138,2 milyon liralık teklif alındı ve bu kesime 57 milyar liralık satış yapıldı.

İkinci ihalede, 4 yıl (1456 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli, değişken faizli devlet tahvilinin yeniden ihracı gerçekleştirildi. İhalede dönemsel faiz yüzde 20,76 olarak hesaplandı.

Nominal teklifin 24 milyar 735 milyon lirayı bulduğu ihalede, nominal satış 12 milyar 810 milyon lira, net satış 11 milyar 769,7 milyon lira oldu.

Kamudan gelen 2 milyar liralık teklifin tamamının karşılandığı ihalede, piyasa yapıcılarından 18 milyar 401 milyon liralık teklif alındı ve bu kesime 8 milyar liralık satış yapıldı.

Böylece Hazine, iki ihalede toplam 150 milyar 934,9 milyon lira borçlandı.

S&P 500 endeksi yüzde 0,44 artışla 7.438,66 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,7 kazançla 26.110,31 puana çıktı.

Geçen hafta sert düşen yarı iletken hisselerinin toparlanma eğilimini sürdürmesiyle pay piyasalarında açılışta pozitif seyir izlendi.

Nvidia, Broadcom, Marvell Technology ve Micron Technologyh'nin hisseleri yüzde 1 ile 4 arasında kazançlarla güne başladı.

Analistler, hafta sonu Orta Doğu'da tırmanan gerilimin yatışmasının da piyasalardaki iyimserliği desteklediğini belirtti. Ancak ateşkesin kırılganlığına işaret eden analistler, diplomatik çabaların henüz kalıcı bir barış anlaşmasıyla sonuçlanmaması ve Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmaya devam etmesi nedeniyle yatırımcıların temkinli duruşunun devam ettiğini söyledi.

Petrol fiyatlarındaki gerileme de dikkati çekti. Brent petrolün vadeli varil fiyatı, TSİ 16.30 itibarıyla yüzde 2,5 azalışla 91,89 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü ham petrolün varili yüzde 3'e yakın azalarak 88,76 dolardan alıcı buldu.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD'nin dış ticaret açığı nisanda aylık yüzde 1,2 azalışla 55,9 milyar dolara gerileyerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

Buna göre, ülkenin dış ticaret açığı nisanda aylık bazda yüzde 1,2 azalarak 55,9 milyar dolara indi.

Dış ticaret açığına ilişkin piyasa beklentisi bu dönemde 56,2 milyar dolar olması yönündeydi. Mart ayına ilişkin veri 56,6 milyar dolar olarak revize edildi.

Ülkenin ihracatı nisanda önceki aya kıyasla yüzde 2,6 artışla 327,1 milyar dolara çıkarak rekor tazeledi. İthalat da yüzde 2 yükselerek 383 milyar dolara ulaştı.

ABD'nin Çin karşısında verdiği mal ticareti açığı nisanda aylık 2,6 milyar dolar azalarak 12 milyar dolara geriledi.

Ülkenin açık verdiği diğer ticaret partnerleri arasında Tayvan (19,3 milyar dolar), Vietnam (19,3 milyar dolar), Meksika (14,8 milyar dolar), Avrupa Birliği (7,2 milyar dolar), Kanada (6,2 milyar dolar), Almanya (5,6 milyar dolar), Güney Kore (4,7 milyar dolar), İrlanda (2,9 milyar dolar), Japonya (2,8 milyar dolar), Malezya (2,6 milyar dolar), Hindistan (2,4 milyar dolar), Fransa (2,4 milyar dolar), İtalya (2,3 milyar dolar) ve Suudi Arabistan (100 milyon dolardan az) yer aldı.

ABD'nin fazla verdiği ticaret partnerleri ise Hollanda (8,5 milyar dolar), Güney ve Orta Amerika (7,8 milyar dolar), Hong Kong (6,1 milyar dolar), İsviçre (4,4 milyar dolar), Singapur (3,1 milyar dolar), Birleşik Krallık (2,6 milyar dolar), Brezilya (2,2 milyar dolar), Avustralya (2,1 milyar dolar), Belçika (1,4 milyar dolar) ve İsrail (100 milyon dolar) oldu.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan AGS Global Kurucusu Ahmet Güler, enerji ve navlun maliyetlerindeki artışın yalnızca üretim süreçlerini değil, küresel satın alma davranışlarını da değiştirdiğini belirtti.

Navlun ve Enerji Maliyetleri Ticaret Dengelerini Etkiliyor

Güler, dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gelişmelerin ardından enerji fiyatlarında ve deniz taşımacılığı maliyetlerinde ciddi artışlar görüldüğünü ifade ederek şu değerlendirmeyi yaptı:

"Artan enerji ve lojistik maliyetleri küresel enflasyon baskısını yeniden gündeme taşırken, ithalatçı firmaların tedarik tercihlerini de değiştiriyor. Birçok şirket daha yakın coğrafyalardan tedarik arayışına yönelirken, stok yönetimi ve maliyet kontrolü öncelikli başlıklar haline geliyor."

İhracatta Rekabet Koşulları Zorlaşıyor

Küresel ticarette yaşanan dönüşümün yalnızca enerji maliyetlerinden kaynaklanmadığını belirten Güler, korumacı ticaret politikaları ve uluslararası rekabetin de ihracatçılar üzerinde baskı oluşturduğunu söyledi.

ABD'nin uyguladığı yüksek gümrük tarifeleri ve Çin'in ihracat odaklı büyüme stratejisinin küresel pazarlardaki rekabeti artırdığını belirten Güler, özellikle fiyat baskısının yoğunlaştığı sektörlerde şirketlerin daha seçici ve hedef odaklı hareket etmek zorunda kaldığını ifade etti.

Katma Değerli İhracatın Önemi Artıyor

Türkiye ekonomisinin de küresel gelişmelerden etkilendiğini belirten Güler, enerji maliyetlerindeki yükselişin üretim maliyetleri üzerinde baskı yarattığını söyledi.

Türkiye'nin yılın ilk beş ayında 111,2 milyar dolarlık ihracata ulaştığını hatırlatan Güler, sürdürülebilir büyüme açısından katma değerli ihracatın öneminin arttığını vurguladı.

"İhracatçıların yalnızca yeni müşteri bulmaya değil, mevcut pazarlardaki konumlarını korumaya da odaklanmaları gerekiyor. Küresel belirsizliklerin arttığı dönemlerde pazar bilgisi ve doğru konumlandırma daha fazla önem kazanıyor."

Belirsizlik Dönemlerinde Veri Odaklı Kararlar Öne Çıkıyor

Küresel enflasyon baskıları ve yavaşlayan talep nedeniyle şirketlerin yatırım kararlarında daha temkinli davrandığını belirten Güler, pazar araştırmalarının ve veri temelli analizlerin öneminin arttığını söyledi.

Avrupa'da değişen tüketici tercihleri, Ortadoğu'daki yatırım eğilimleri ve Afrika'daki altyapı ihtiyaçlarının yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Güler, şirketlerin yeni dönemde daha hedefli ve veri destekli stratejiler geliştirmelerinin rekabet avantajı sağlayacağını ifade etti.

Lisans eğitimini Bilkent Üniversitesi Ekonomi Bölümü`nde tamamlayan Gökdeniz Gür, kariyer yolculuğuna 1995 yılında Garanti Bankası`nda adım attı. Ardından PwC bünyesinde denetim ve danışmanlık alanlarında çeşitli görevler üstlenerek stratejik finans ve dönüşüm projelerini başarıyla yönetti.

Kariyeri boyunca TUI AG iştiraki Turcotel ve Akfen GYO`da CFO, Hidromek`te Finans Stratejisi Danışmanı ve Beyçelik Holding`de Stratejik Planlama Direktörü olarak üst düzey sorumluluklar üstlenen Gökdeniz Gür, son olarak 2019-2025 yılları arasında Florence Nightingale Hastaneleri`nde Kurumsal Verimlilik ve İç Denetimden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı olarak görev yaptı. Gür, bu süreçte finansal performans, süreç iyileştirme, raporlama sistemleri ve iç denetim alanlarında pek çok önemli projeye liderlik etti. 

Çevresel sürd��rülebilirlik hedefleri doğrultusunda hareket eden Emirates, uçak içi ikram servis ekipmanlarında kapalı döngü üretim modeline geçiş için 50 milyon Dirhem`in üzerinde yatırım gerçekleştirdi. Kullanım ömrünü tamamlayan veya hasar gören Ekonomi Sınıfı tepsileri, yemek kapları, atıştırmalık servis ürünleri ve kâseler uçuşların ardından toplanarak temizleniyor, inceleniyor ve Dubai'deki alanında uzman bir tesiste yeniden işleniyor. Bu süreç sonunda, yüzde 25'e kadar geri dönüştürülmüş malzeme içeren yeni servis ürünleri üretiliyor. Üretilen ekipmanlar daha sonra Emirates Flight Catering'e teslim edilerek binlerce uçuşta yeniden kullanıma sunuluyor.

Emirates'in küresel uçuş ağında her yıl milyonlarca tepsi, kâse ve servis ürünü kullanılıyor. Program sayesinde çöpe gönderilen plastik atık miktarı önemli ölçüde azaltılırken, geri dönüşüm ve üretim süreçlerinin yerel olarak gerçekleştirilmesi sayesinde lojistik kaynaklı emisyonların da düşürülmesi hedefleniyor.

Program, havacılık sektörüne yönelik servis ekipmanları alanında faaliyet gösteren ve kapalı döngü üretim konusunda uzmanlaşmış deSter FZE UAE iş birliğiyle yürütülüyor. Dünyanın önde gelen döngüsel ekonomi kuruluşlarını bir araya getiren CE100 ağı üyesi olan deSter, sürdürülebilir uygulamalar alanında uluslararası kabul gören Ecovadis tarafından verilen "Gold" sürdürülebilirlik derecesine sahip bulunuyor. Tesis ayrıca güneş enerjisi kullanımı, verimli su yönetimi ve atık azaltım uygulamaları gibi sürdürülebilir tasarım prensiplerini de bünyesinde barındırıyor.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 13.795,58 puanı, en yüksek 13.935,07 puanı gördü.

Günün ilk yarısında mali endeks yüzde 0,93, hizmetler endeksi yüzde 0,48 değer kazanırken, sanayi endeksi yüzde 0,43 ve teknoloji endeksi yüzde 0,49 değer kaybetti.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 52'si yükselirken 42'si düştü, 6'sı yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri, Astor Enerji, Türk Hava Yolları, Akbank, ASELSAN ve Türkiye İş Bankası (C) oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 330 dolar

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1560, sterlin/dolar paritesi 1,3390 ve dolar/yen paritesi 160,2 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 46,1220 liradan, avro 53,3660 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,1 artışla 4 bin 330 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 2 azalışla 91,6 dolardan işlem görüyor.

Kurum, savaşın yayılma etkilerini yansıtacak şekilde 5 bölgesel sektör görünümünü de "nötr"den kötüleşiyor" seviyesine aşağı yönlü revize etti. Görünümü iyileştirilen tek bölge, güçlü ihracatın büyümeyi desteklemesi nedeniyle "nötr" seviyesine yükseltilen Çin oldu. Ham petrol stokları, yerel rafineri kapasitesi ve çeşitli enerji kaynaklarının Çin'i enerji şokuna karşı koruması bekleniyor.

Öte yandan, yapay zeka bağlantılı güçlü ihracat, Asya-Pasifik bölgesindeki birçok ülkeyi destekliyor ancak bölge ekonomileri enerji yoğun yapıları ve Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol ve doğal gaz ithalatına bağımlılıkları nedeniyle kırılgan durumda bulunuyor.

Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin çoğu, alternatif ihracat kanallarıyla desteklenen güçlü bilançoları veya ilave destek alma potansiyelleri sayesinde avantajlı konumda yer alıyor. Bununla birlikte, çatışmanın güvenlik ve iş ortamı üzerindeki etkilerinin kalıcı olacağı tahmin ediliyor.

Doğu Avrupa'da ise Rusya-Ukrayna savaşı, ABD ve diğer NATO üyeleri arasındaki gerilimler nedeniyle jeopolitik riskler yüksek kalmaya devam ediyor.

Analize göre, yükselen enerji fiyatları, gelişmiş ekonomilerde büyüme ve enflasyon görünümünü olumsuz etkilerken, kamu maliyesi üzerindeki baskıları da artırıyor.

ABD-İran savaşının hızlı bir şekilde sona ermesi halinde küresel sektör görünümü yeniden "nötr" seviyesine dönebilir.

Nisan 2025'e göre ihracat yüzde 3,6, ithalat yüzde 6,2 artış gösterdi.

Almanya'nın mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış dış ticaret fazlası nisanda yaklaşık 14,5 milyar avro oldu.

Dış ticaret fazlası Nisan 2025'te 16,9 milyar avro olarak kayıtlara geçmişti.

Almanya'nın Avrupa Birliği (AB) ülkelerine yaptığı ihracat nisanda yüzde 1 artışla 79,1 milyar avroya yükseldi. Ülkenin en büyük tekil ihracat pazarı olma özelliğini koruyan ABD'ye yapılan teslimatlar, bir önceki aya göre yüzde 1,8 artarak 11,4 milyar avro olarak kayıtlara geçti.

Buna karşın Almanya'nın Çin ile olan ticaretinde daralma yaşandı. Nisanda Çin'e yapılan ihracat, bir önceki aya kıyasla yüzde 3,5 düşerek 5,8 milyar avroya geriledi.

- Sanayi İhracat Beklenti Endeksi Nisan 2025'ten beri en düşük seviyesine geriledi

Öte yandan, ihracattaki nisan ayı yükseliş trendine rağmen küresel ticarete yönelik ileriye dönük beklentilerde sert düşüş görüldü.

Merkezi Münih'te bulunan Ekonomi Araştırma Enstitüsü (Ifo), Almanya için mayıs ayı ihracat beklentileri anketinin sonuçlarına göre, nisanda eksi 1,2 puan olan Sanayi İhracat Beklenti Endeksi, mayısta eksi 5,5'e indi. Böylece endeks, Nisan 2025'ten beri en düşük seviyesine geriledi.

Ifo Ekonomik Öngörü Bölüm Başkanı Timo Wollmershauser, "Yılın ilk çeyreğinde ihracat işinde yaşanan toparlanmaya rağmen görünüm oldukça zorlu olmaya devam ediyor. Jeopolitik belirsizlikler hala çok yüksek seviyede." değerlendirmesinde bulundu.

Alman Sanayi ve Ticaret Odaları Birliğince (DIHK), sanayi şirketlerinin yüzde 29'unun ihracatta düşüş beklediği belirtilerek "Yılın başında ihracatta görülen ilk toparlanma işaretleri, Orta Doğu şoku nedeniyle sekteye uğradı." ifadeleri kullanıldı.

Buna göre, mayısta aylık en yüksek reel getiri, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde yüzde 0,35, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde ise yüzde 1,38 oranlarıyla mevduat faizinde görüldü.

Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde, yatırım araçlarından BIST 100 endeksi yüzde 0,31 ile yatırımcısına reel getiri sağlarken, avro yüzde 1,23, dolar yüzde 1,24, Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) yüzde 1,60 ve külçe altın yüzde 3,78 yatırımcısına kaybettirdi.

TÜFE ile indirgendiğinde ise BIST 100 endeksi yüzde 1,34 yatırımcısına reel getiri sağladı, avro yüzde 0,22, dolar yüzde 0,23, DİBS yüzde 0,59 ve külçe altın yüzde 2,79 yatırımcısına kayba yol açtı. Mevduat faizi (brüt) üç aylık değerlendirmede Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 0,61, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 1,01 yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı olarak hesaplandı.

Aynı dönemde külçe altın Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 14,86, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 14,53 yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı oldu. Altı aylık değerlendirmeye göre BIST 100 endeksi Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 15,37 TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 12,67 yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı olarak öne çıktı.

Dolar ise Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 6,49, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 8,68 oranlarında yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı olarak görüldü.

- Yıllıkta en yüksek reel getiri külçe altında

Finansal yatırım araçları yıllık olarak değerlendirildiğinde külçe altın Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 26,18, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 22,68 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu.

Yıllık değerlendirmede Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yatırım araçlarından BIST 100 endeksi yüzde 19,11, DİBS yüzde 7 ve mevduat faizi yüzde 2,9 oranlarında yatırımcısına reel getiri sağlarken, avro yüzde 5,91 ve dolar yüzde 9,18 yatırımcısına kaybettirdi. TÜFE ile indirgendiğinde ise BIST 100 endeksi yüzde 15,81, DİBS yüzde 4,03 ve mevduat faizi (brüt) yüzde 0,05 yatırımcısına reel getiri sağlarken, avro yüzde 8,52 ve dolar yüzde 11,7 oranlarında yatırımcısının kayba uğramasına yol açtı.

Bölge ekonomilerinden gelen yavaşlama sinyalleri ile yükselen enflasyon risklerinin aynı anda gündemde olması, Avrupa Merkez Bankasının (ECB) para politikası kararlarını daha zorlu bir ortamda almak durumunda kalacağına işaret ediyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın perşembe günkü toplantısında 3 temel faiz oranında 25 baz puanlık artışa gidebileceğine kesin gözüyle bakılırken yıl sonuna kadar ilave iki "şahin" adım daha atacağı tahmin ediliyor.

Analistler, büyüme görünümündeki zayıflama ve fiyat baskıları arasında sıkışan ECB'nin gelecek dönemde enflasyon-resesyon ikilemiyle karşı karşıya kalabileceğini belirtti.

- "2027'nin ilk ve ikinci çeyreğinde birer faiz indirimi bekliyoruz"

ABN AMRO Hollanda ve Avro Bölgesi Kıdemli Ekonomisti Jan-Paul van de Kerke, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, ECB'nin sıkılaşma eğilimine geçtiğini belirterek "Haziran ile temmuz toplantılarında faiz artırımlarının devam etmesini, mevduat faizinin yüzde 2,50 seviyesine yükselmesini bekliyoruz. Lagarde`ın kendisi de haziran ayının politika ayarlaması için uygun bir dönem olduğuna dair güçlü bir sinyal verdi." dedi.

Sıkılaşma eğiliminin, son dönemde uzun vadeli enflasyon beklentilerindeki artışla da desteklendiğini ifade eden Kerke, nihayetinde, enflasyonda ikincil etkilerin sınırlı kalacağını ve 2027'nin başlarına gelindiğinde ECB'nin enflasyon görünümüne yeterince güven duyarak faizleri kademeli şekilde nötr politika seviyesine geri çekebileceğini öngördüklerini kaydetti.

Kerke, "2027`nin ilk ve ikinci çeyreğinde birer faiz indirimi bekliyoruz. Bu indirimlerle birlikte mevduat faizinin tekrar yüzde 2 seviyesine gerilemesini tahmin ediyoruz." ifadesini kullandı.

- "Yıl genelinde 3. faiz artışı ihtimali düşük"

Commerzbank Kıdemli Ekonomisti Marco Wagner, ECB'nin bu hafta yapacağı toplantıda temel faiz oranlarını artırmasının beklendiğini belirtti.

Söz konusu enflasyon riskleriyle eylül ayına kadar 25 baz puanlık faiz artışının daha gelmesinin muhtemel olduğunu belirten Wagner, "Ancak piyasaların şu anda fiyatladığı şekilde yıl sonuna doğru 3. faiz artışı ihtimalinin düşük olduğu değerlendiriliyor." dedi.

Wagner, Avro Bölgesi'nde enflasyonun yüzde 3,2'ye yükselmesi ve özellikle çekirdek enflasyonun sürpriz şekilde yüzde 2,5'e çıkmasıyla ECB'nin şahin adım atacağı ihtimallerinin arttığını kaydetti.

- "Enflasyon tahminlerimiz artık ECB`nin olumsuz senaryosuna yakın"

Rabobank ECB ve Avro Bölgesi Makro Strateji Başkanı Elwin de Groot ise kendi enflasyon tahminlerinin, ECB'nin enflasyon projeksiyonlarını belirgin şekilde yukarı revize edeceğini gösterirken büyümenin de banka yetkililerinin martta öngördüğünden daha zayıf olabileceğine işaret ettiğine dikkati çekti.

Bu nedenle ECB`nin risk yönetimi amaçlı birkaç faiz artışına gitmesini beklediklerini aktaran Groot, tam kapsamlı faiz artırım döngüsü öngörmediklerini dile getirdi.

Aynı zamanda modellemelerin ekonomik büyümenin de önemli ölçüde daha düşük olacağını gösterdiğini ifade eden Groot, Hürmüz Boğazı'na ilişkin güncellenen zamanlama doğrultusunda daha güçlü bir stagflasyonist şok öngördüklerini belirtti.

Groot, "Enflasyon tahminlerimiz artık ECB`nin olumsuz senaryosuna yakın, hatta bazı noktalarda hafifçe üzerinde seyrediyor." dedi.

Natixis Avrupa Makro Araştırmalar Başkanı Alain Durre de ECB'nin politika faizlerini 25 baz puan artıracağı öngörüsünde bulundu.

Durre, "ECB Başkanı Christine Lagarde'ın uzun süreli bir faiz artırımı döngüsü beklentilerini tetiklemekten kaçınmasını, verilere dayalı ve toplantıdan toplantıya değişen ECB'nin politika yaklaşımını güçlendirmek için bundan sonraki faiz patikası konusunda ılımlı bir güvercin tonu benimsemesini bekliyoruz." ifadelerini kullandı.

Mevcut enerji fiyat şokunun geçici niteliği ve zayıf büyüme ivmesinin, ECB'yi ihtiyatlı bir faiz artırım yaklaşımına yönlendireceği öngörüsünde bulunan Durre, mevcut zayıf ekonomik büyüme ivmesi göz önüne alındığında, bu tedbir amaçlı faiz artırımının uzun süreli bir artırım döngüsüne yol açmayacağını söyledi.

Durre, "Öte yandan, Hürmüz Boğazı ablukasının süresine bağlı olarak, temmuzda yüzde 35 olasılıkla ya da eylül ayında yüzde 55 olasılıkla ikinci bir faiz artırımı mümkün olabilir." diye konuştu.

Tarafların devam eden uzlaşma arayışlarını tehlikeye atacak aksiyonlara ara vermesi riskli varlıklara talebi artırdı. Petrol fiyatlarının bir miktar geri çekilmesi ve teknoloji hisselerindeki yükseliş de Avrupa borsalarında genel olarak risk iştahını destekledi.

Öte yandan Avrupa Merkez Bankasının (ECB) perşembe günkü toplantısında faiz artırımına kesin gözüyle bakılırken, bankaya ilişkin faiz indirimi beklentileri 2027 Mart ayından 2027 yılının ortalarına ötelendi.

Analistler, bankanın para politikası kararlarının yanı sıra açıklayacağı yeni ekonomik projeksiyonların da yakından takip edileceğini belirterek, bu doğrultuda büyümede aşağı yönlü revizyonların yapılabileceğini kaydetti.

Diğer taraftan bugün açıklanan verilere göre, Almanya'da nisan ayına ilişkin sanayi üretimi aylık yüzde 0,4 artarken, yıllık yüzde 0,5 azaldı.

Analistler, ülkede dün açıklanan fabrika siparişlerinde de sert bir gerileme olduğunu belirterek, söz konusu verilerle Almanya ekonomisinin 2. çeyrekte daralmaya gidebileceğine dair tahminlerin öne çıktığını ifade etti.

Ülkede özellikle otomotiv endüstrisinde görülen sıkıntılar ön planda yer alıyor.

Söz konusu veri, Almanya ekonomisine ilişkin büyüme görünümüne dair endişelerin sürmesine işaret etti.

Bu gelişmelerle Avrupa piyasalarında saat 10.20 itibarıyla Stoxx Europe 600 gösterge endeksi yüzde 0,1 artışla 622 puanda, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,3 düşüşle 10.339 puanda seyrediyor.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,1 primle 24.641 puanda, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,8 artışla 50.606 puanda, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,1 kazançla 8.205 puanda ve İspanya'da IBEX 35 endeksi yüzde 0,5 değer kazancıyla 18.316 puanda bulunuyor.

Analistler, bugün ABD'de dış ticaret dengesi, toptan eşya stokları ve ikinci el konut satışlarının takip edileceğini söyledi.

Bu dönemde ülkenin ihracatı, yıllık bazda yüzde 19,4 artışla 376,7 milyar dolara, ithalatı ise yüzde 24,3 artışla 271,3 milyar dolara yükseldi.

Mayısta 105,4 milyar dolar olan dış ticaret fazlası, nisandaki 84,8 milyar dolarlık fazlaya kıyasla belirgin artış kaydetti.

Bu dönemde Çin'in en büyük ticaret ortaklarından ABD'ye ihracatı yüzde 35,4, Güneydoğu Asya Uluslar Birliğine (ASEAN) yüzde 7,6 ve Avrupa Birliği (AB) ülkelerine yüzde 24,3 arttı.

Orta Doğu'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki kesinti nedeniyle dünyada enerji, ham madde ve ulaştırma maliyetlerinin arttığı bir dönemde Çin'in ihracatı, son iki aydaki güçlü ivmesiyle küresel ekonomideki dalgalanmalara karşın direncini de gösterdi.

Çin'in ihracatı ocak ve şubat aylarında yüzde 21,8 artışla yıla iyi bir başlangıç yapmasının ardından, Orta Doğu'da başlayan savaşın ilk etkilerinin hissedildiği mart ayında yüzde 2,5 artışla yavaşlama işareti vermiş, ardından nisan ayında yüzde 14,1 artışla güçlü bir toparlanma göstermişti.

- İthalattaki artış da sürüyor

Ülkenin ithalatı yılın başından bu yana yakaladığı güçlü ivmeyi mayısta da sürdürdü. İthalattaki artışta küresel enerji ve ham madde fiyatlarındaki yükselişin etkisi görüldü.

Çin'in ithalatı yılın ilk iki ayında yıllık yüzde 19,8 arttıktan sonra, savaşın etkilerinin görülmesinden itibaren martta yüzde 27,8 ve nisanda yüzde 25,3 artış kaydetmişti.

- Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği, savaş nedeniyle kesilmişti

Orta Doğu'daki savaş, küresel mal ve enerji ticareti açısından kritik geçiş hattı olan Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin büyük ölçüde kesilmesine yol açmıştı.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Irak ve İran'ın hidrokarbon kaynaklarını dünya pazarlarına ulaştıran Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin ve gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30'unun ana güzergahı konumunda bulunuyor.

Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçerek ülkeye ulaşıyor.

Boğazdaki tanker trafiğindeki kesintiler, küresel petrol tedarikinde aksamalara ve petrol fiyatlarında artışa yol açmış durumda.

Dolar/TL, saat 10.05 itibarıyla önceki kapanışının hemen üzerinde 46,1210'dan işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,1 artışla 53,2860'tan ve sterlin/TL yüzde 0,2 yükselişle 61,6780'den satılıyor.

Dolar endeksi ise yüzde 0,1 düşüşle 99,8 seviyesinde bulunuyor.

Altında son durum

Gram altın güne yükselişle başlamasının ardından 6 bin 433 liradan işlem görüyor.

Dün ons fiyatındaki artışa paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışın yüzde 0,2 üstünde 6 bin 420 liradan tamamladı.

Güne yükselişle başlayan gram altın, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,2 üstünde 6 bin 433 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 640 liradan, cumhuriyet altını 42 bin 370 liradan satılıyor.

Altının onsu yüzde 0,1 değer kazancıyla 4 bin 335 dolardan işlem görüyor.

Tarafların devam eden uzlaşma arayışlarını tehlikeye atacak aksiyonlara ara vermesi riskli varlıklara talebi destekledi.

Bölgedeki gelişmelere ilişkin açıklamalar yakından takip edilirken, ABD Başkanı Donald Trump, İran'la anlaşma sürecinde çok iyi gittiklerini kaydederek, "Önümüzdeki iki hafta içinde tam zafer ilan ettiğimizde gerçekten kazanmış olacağız." dedi.

Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde ise karşılıklı saldırıların bölgesel bir savaşa dönüşmesi halinde İsrail'in, İran karşısında yalnız kalabileceği uyarısında bulunduğunu açıkladı.

New York borsasındaki yükselişler Asya borsalarına da taşınırken Güney Kore'de Kospi endeksindeki yükseliş dikkati çekti.

Analistler, teknoloji ve yapay zeka duyarlılığı yüksek olan Güney Kore borsasında yatırımcıların bu alandaki olumlu gelişmeleri fiyatlamalara yansıttığını belirtti.

Öte yandan Çin'de açıklanan makroekonomik verilere göre dış ticaret dengesi mayıs ayında 105,4 milyar dolar fazla verdi. Ülkede ihracat aynı dönemde yüzde 19,4, ithalat ise yüzde 27,4 arttı.

Dış ticaret verilerinin iyi gelmesinde Çin'in ABD/İsrail-İran Savaşının başlaması sonrasında alternatif pazarlar bulmasının etkili olduğu değerlendiriliyor. Buna karşın ülkede iç talep zayıf kalmaya devam ediyor.

Bu gelişmelerle Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 8,18 yükselişle 8.096 puandan, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,92 değer kazancıyla 65.251 puandan kapandı.

Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,1 artışla 4.004 puan, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,3 primle 24.736 puan, Hindistan'da Sensex endeksi ise yüzde 0,3 kazançla 73.720 puan seviyesinde bulunuyor.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 39,68 puan ve yüzde 0,29 artışla 13.900,27 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,12, holding endeksi yüzde 0,08 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,15 ile orman kağıt basım, en çok gerileyen yüzde 0,45 ile kimya petrol plastik oldu.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da tansiyonun yatışması ve yarı iletken sektöründeki satış baskısının azalmasıyla toparlanma eğilimine girdi.

İsrail ve İran'ın bölgedeki barış görüşmelerini tehdit eden saldırılarıyla piyasalarda oluşan satış baskısı, çatışmaların kontrolden çıkmayacağına yönelik beklentilerin güçlenmesiyle zayıfladı.

Tarafların devam eden uzlaşma arayışlarını tehlikeye atacak aksiyonlara ara vermesi riskli varlıklara talebi destekledi.

Bölgedeki gelişmelere ilişkin açıklamalar yakından takip edilirken, ABD Başkanı Donald Trump, İran'la anlaşma sürecinde çok iyi gittiklerini kaydederek, "Önümüzdeki iki hafta içinde tam zafer ilan ettiğimizde gerçekten kazanmış olacağız." dedi.

Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde ise karşılıklı saldırıların bölgesel bir savaşa dönüşmesi halinde İsrail'in, İran karşısında yalnız kalabileceği uyarısında bulunduğunu açıkladı.

Analistler, Orta Doğu`da kalıcı bir normalleşmeye işaret edecek somut adımlar görülene kadar piyasalarda volatilitenin yüksek seyretmeye devam edebileceğini belirterek, yapay zeka temalı hisselerdeki fiyatlama davranışlarının da risk iştahı üzerinde belirleyici olmayı sürdüreceğini belirtti.

Bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de dış ticaret dengesi, toptan eşya stokları ve ikinci el konut satışlarının takip edileceğini söyleyen analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 14.100 puanın direnç, 13.800 ve 13.700 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Tarafların devam eden uzlaşma arayışlarını tehlikeye atacak aksiyonlara ara vermesi riskli varlıklara talebi destekledi.

Bölgedeki gelişmelere ilişkin açıklamalar yakından takip edilirken, ABD Başkanı Donald Trump, İran'la anlaşma sürecinde çok iyi gittiklerini kaydederek, "Önümüzdeki iki hafta içinde tam zafer ilan ettiğimizde gerçekten kazanmış olacağız." dedi.

Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde ise karşılıklı saldırıların bölgesel bir savaşa dönüşmesi halinde İsrail'in, İran karşısında yalnız kalabileceği uyarısında bulunduğunu açıkladı.

Bölgede gerilimlerin nispeten azalmasıyla birlikte "savaş fiyatlaması" kapsamında değerlendirilen varlıklarda oynaklık artışı gözlendi. Dün Brent petrolün varil fiyatı 93,4 dolara kadar gerilemesinin ardından yeni günde de yüzde 1,1 azalışla 92,4 dolarda bulunuyor.

Artan gerilimlerin enflasyon korkularını körüklemesiyle dün yüzde 4,59 seviyelerini gören ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, yeni işlem gününde petrol fiyatlarındaki geri çekilmenin etkisiyle yüzde 4,56'da dengelendi.

Saldırıların şiddetlendiği dönemlerde enflasyon riskleri ve güvenli liman özelliğiyle diğer para birimleri karşısında güçlenen dolar, gerilimin azalmasıyla birlikte bir miktar gevşedi. Cuma günü 7 Nisan'dan bu yana ilk kez 100 seviyesinin üzerine çıkan dolar endeksi, dünü bu eşik seviyeye yakın sınırlı düşüşle tamamlarken, yeni işlem gününde yüzde 0,1 gerileyerek 99,9 seviyesinde bulunuyor.

Öte yandan ABD'de sermaye piyasalarında halka arz işlemleri yatırımcıların odağında bulunuyor.

ABD'li milyarder iş insanı Elon Musk'ın Üst Yöneticisi (CEO) olduğu uzay ve havacılık şirketi Space Exploration Technologies Corp'un (SpaceX) cuma günü gerçekleştirmeyi planladığı halka arzın ardından, ChatGPT'nin geliştiricisi OpenAI'ın da halka arz için gerekli evrakları sunduğu bildirildi. Evrakların kabul edilmesi halinde gerçekleştirilecek halka arzla şirket değerinin 1 trilyon doların üzerine çıkmasının beklendiği ifade edildi.

OpenAI'ın halka arz başvurusuna ilişkin haber akışı, yatırımcıların yapay zeka şirketlerine yönelik ilgisinin sürmesine katkı sağladı.

Analistler, büyüme potansiyeli yüksek büyük ölçekli teknoloji şirketlerinin halka açılmasının sermaye piyasalarının derinliğini artırabileceğini belirtirken, söz konusu gelişmelerin yatırımcıların teknoloji sektörüne yönelik olumlu algısını desteklediğini ifade etti.

Bu arada ABD Merkez Bankası (Fed) New York Şubesinin yayımladığı mayıs ayına ilişkin Tüketici Beklentileri Anketi'nin sonuçlarına göre, ülkede tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi mayısta yüzde 3,5'e geriledi.

Kurumsal tarafta çip şirketlerinin hisselerinde toparlanma gözlendi. Micron Technology'nin hisseleri yüzde 10'a yakın artarken, Broadcom'un hisseleri yaklaşık yüzde 3 ve Nvidia'nın hisseleri yaklaşık yüzde 2 değer kazandı.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,3, Nasdaq endeksi yüzde 0,86 yükselirken, Dow Jones endeksi yüzde 0,16 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

- Avrupa borsaları karışık seyretti

Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin inişli çıkışlı seyri Avrupa'da yatırımcıları temkinli kalmaya yöneltiyor. Petrol fiyatlarının bir miktar geri çekilmesi ve teknoloji hisselerindeki yükseliş Avrupa borsalarında genel olarak risk iştahını destekledi.

Avrupa Merkez Bankasının (ECB) perşembe günkü toplantısında faiz artırımına kesin gözüyle bakılırken, bankaya ilişkin faiz indirimi beklentileri 2027 Mart ayından 2027 yılının ortalarına ötelendi.

Analistler, bankanın para politikası kararlarının yanı sıra açıklayacağı yeni ekonomik projeksiyonların da yakından takip edileceğini belirterek, bu doğrultuda büyümede aşağı yönlü revizyonların yapılabileceğini kaydetti.

Bu gelişmelere ek olarak dün açıklanan verilere göre, Almanya'da fabrika siparişleri, Orta Doğu'da tırmanan çatışmaların oluşturduğu küresel belirsizlik ve talep daralması nedeniyle nisan ayında beklentilerin neredeyse iki katı hızla geriledi.

Söz konusu veri Almanya ekonomisinin 2. çeyrekte daralmaya gidebileceğine dair tahminleri öne çıkarıyor. Ülkede özellikle otomotiv endüstrisinde görülen sıkıntılar ön planda yer alıyor.

Avro Bölgesi'nde yatırımcı güven endeksi, haziranla birlikte art arda ikinci ayda da yükselişini sürdürdü.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,05 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,63 yükselirken, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,58 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,23 geriledi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

- Asya borsaları Hong Kong hariç pozitif seyrediyor

ABD ve Avrupa tarafındaki toparlanma yeni günde Asya borsalarında da görülürken, Güney Kore'de Kospi endeksindeki yükseliş dikkati çekti.

Analistler, teknoloji ve yapay zeka duyarlılığı yüksek olan Güney Kore borsasında yatırımcıların bu alandaki olumlu gelişmeleri fiyatlamalara yansıttığını belirtti.

Çin'de açıklanan makroekonomik verilere göre ülkede dış ticaret dengesi mayıs ayında 105,4 milyar dolar fazla verdi. Ülkede ihracat aynı dönemde yüzde 19,4, ithalat ise yüzde 27,4 arttı.

Dış ticaret verilerinin iyi gelmesinde Çin'in ABD/İsrail-İran Savaşının başlaması sonrasında alternatif pazarlar bulması etkili olduğu değerlendiriliyor.

Buna karşın ülkede iç talep zayıf kalmaya devam ediyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,2, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 7,5 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 yükselirken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,3 düştü.

- BIST 100 endeksi yükseliş kaydetti

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,22 değer kazanarak 13.860,59 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,12 geriledi.

Dolar/TL dünü 46,1060'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 46,1150'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Almanya'da dış ticaret dengesi, sanayi üretimi, ABD'de dış ticaret dengesi, toptan eşya stokları ve ikinci el konut satışlarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 14.100 puanın direnç, 13.700 ve 13.600 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

S&P 500 endeksi yüzde 0,77 artışla ⁠7.440,57 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 1,38 kazançla 26.065,07 puana çıktı.

Orta Doğu'da hafta sonu tırmanan gerilimin hafiflediğine dair işaretler ve çip şirketlerinin geçen haftaki sert satışların ardından toparlanmasıyla pay piyasalarında açılışta pozitif seyir izlendi.

Analistler, cuma günü açıklanan istihdam verilerinin tahminlerden çok daha güçlü gelmesi üzerine ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasında sıkılaştırmaya gidebileceğine yönelik beklentilerin arttığını anımsattı.

Bu yıl faiz artırımı olasılığının güçlenmesinin, yapay zeka ile ilişkili sektörlerin aşırı hızlı büyüdüğüne dair endişeleri de artırdığına işaret eden analistler, bu durumun çip şirketlerinin hisselerinde satışlara yol açtığını belirtti.

Geçen hafta sert düşen Nvidia'nın hisseleri yüzde 2, Broadcom'un hisseleri yüzde 3, Micron Technology'nin hisseleri yaklaşık yüzde 10 kazançla güne başladı.

Jeopolitik tarafta, Orta Doğu'da 8 Nisan'da sağlanan ateşkes sonrasında görece düşük seyreden gerilim, İsrail ve İran'ın karşılıklı saldırılarıyla hafta sonu yeniden tırmanmıştı.

Daha sonra İran ordusu, İsrail'e yönelik başlattığı saldırıların sona erdiğini duyururken, haberlerde İsrail'in, ABD Başkanı Donald Trump'ın talebi üzerine İran'a yönelik saldırıları durdurduğu aktarıldı.

İran ve İsrail arasındaki saldırılar sonrasında yüzde 5'ten fazla yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı daha sonra geri çekilirken, TSİ 16.30 itibarıyla yüzde 1 artışla 93,98 dolar seviyesinden işlem görüyor.

Bu hafta ABD'nin mayıs ayına ilişkin enflasyon verilerinin yanı sıra Elon Musk'ın şirketi SpaceX'in cuma günü gerçekleşecek halka arzı da takip edilecek.

İhalede reel basit faiz yüzde 5,54, reel bileşik faiz yüzde 5,61 oldu.

Nominal teklifin 8 milyar 715 milyon lirayı bulduğu ihalede, nominal satış 6 milyar 465 milyon lira, net satış 6 milyar 585,8 milyon lira olarak gerçekleşti.

Kamudan gelen 4 milyar liralık teklifin tamamının karşılandığı ihalede, piyasa yapıcılarından 4 milyar 328,5 milyon liralık teklif alındı ve bu kesime 2 milyar 600 milyon liralık satış yapıldı.

Hazine, böylece ihalede 13 milyar 185,8 milyon lira borçlandı.

API2 Rotterdam kömürü vadeli işlemler piyasası da ton başına 112 dolar seviyesinden kapattığı mayısın ardından bugün TSİ 16.10 itibarıyla 137,30 dolardan işlem görüyor.

Fiyatların yükselişinde, Endonezya'nın yeni ihracat kurallarının sevkiyatları geciktirmesi ve yaz mevsiminin başlamasıyla elektrik santrallerinde talebin artması etkili oluyor.

Kuzeydoğu Asya'da hava sıcaklıklarının yükselmesiyle Çin gibi büyük tüketicilerin klima kullanımının artması nedeniyle yaz aylarında kömür talebinde artış beklenmesi de fiyatları yükseltti.

Öte yandan Hürmüz Boğazı üzerindeki nakliye risklerinin artmasıyla doğal gazın elektrik üretimindeki maliyeti yükselirken, enerji yoğun endüstriler rotayı en hızlı alternatif olan kömüre çevirdi.

Beklenti anketine katılan ekonomistlerin 17'si politika faizinin sabit bırakılacağını öngörürken 3'ü 300 baz puan artırım yapılacağını tahmin etti.

Ekonomistlerin haziran ayı PPK kararı beklentilerinin medyanı yüzde 37 ile politika faizinin sabit bırakılacağı yönünde oldu.

Ankete katılan ekonomistlerin yıl sonu politika faizi beklentilerinin medyanı ise yüzde 35 olarak hesaplandı.

Nisan ayında yapılan PPK toplantısında politika faizi değiştirilmemiş ve yüzde 37`de sabit tutulmuştu.

2025 yılında yaklaşık 2,75 trilyon dolar değere ulaşan otomotiv sektörü, köklü bir dönüşüm sürecinden geçiyor. KPMG`nin 25. Küresel Otomotiv Yönetici Araştırması`na göre sektör liderlerinin %36`sı, önlerindeki üç yıl içinde iş modellerinin ve operasyonlarının önemli ölçüde dönüşeceğini öngörüyor. Öne çıkan temel etkenler arasında üreticilerin %86`sının yapay zeka dahil yeni teknolojilere önemli yatırımlar yaptığını, %77`sinin ise stratejik ortaklıkları sürdürülebilir büyümenin merkezine yerleştirdiğini görüyoruz.

Hyundai Motor Group`un üretim süreçlerini Canias ERP ile dijitalleştirme konusunda IAS`ı seçmesi de IAS`ın bu konudaki tecrübesi ve yatırımlarından kaynaklanıyor.

Proje Kapsamı ve Zaman Çizelgesi

Ortaklık, Nisan 2024`da imzalanan Proof of Concept (Müşteriye özgü demo) anlaşmasıyla geliştirme aşamasına geçti. Proje, Güney Kore operasyonel üs olarak belirlenip, IAS ile Hyundai Motor Group`un mobilite yazılım kolu olan Hyundai AutoEver arasında ortak bir çalışma olarak yapılandırıldı.

18 aylık uygulama süreci boyunca 100`den fazla sistem entegrasyonu gerçekleştirildi, IAS ekiplerince 100`den fazla uluslararası seyahat yapıldı ve 1.000`den fazla belge hazırlandı. Projenin temel hedefi, Hyundai Motor Group`un CKD (Completely Knock Down) araç üretim süreçlerini Canias ERP platformu üzerinde yeniden inşa etmekti.

Coğrafi Genişleme

Sistemin ilk canlı geçişi Temmuz 2025`te Hyundai Motor`un Malezya tesisinde gerçekleşti. Bunu Ekim 2025`te Kia Kazakistan ve Hyundai Motor Suudi Arabistan tesislerinde eş zamanlı lansmanlar izledi. Canias ERP`nin modüler mimarisi, sistemin farklı yerel düzenlemelere ve üretim gerekliliklerine tek bir platform üzerinden uyum sağlamasına olanak tanıdı.

Yeni Altyapıda Üretilen İlk Araç

Hyundai Motor Group`un Kazakistan tesisinde önemli bir dönüm noktası yaşandı: Canias ERP altyapısı kullanılarak ilk Kia Sorento üretildi. Projenin tamamlanması şerefine IAS, İstanbul`da tarihi Kibrithane binasında özel bir tören düzenledi; uygulamaya katkı sağlayan mühendisler ve proje liderleri, yeni sistem ile üretilen araca imzalarını attı.

IAS Yönetim Kurulu Başkan Vekili Can Hakan Karabiber, projeyi “Canias dijital dönüşüm ürünlerinin yurt dışında atılmış en önemli imzalarından biri” olarak nitelendirdi.

İş birliği, Hyundai Motor Group`un Asya ve Orta Doğu`daki operasyonel hedeflerini tek bir ERP platformu altında birleştiriyor; aynı zamanda sınır ötesi yazılım ortaklıklarının otomotiv sektöründe giderek artan rolünü yansıtıyor.

*Bu bir reklamdır.

Buna göre, mayıs ayında eksi 16,4 puan olan endeks, haziranda 3 puanlık artışla eksi 13,4 puana yükseldi. Piyasa beklentisi, endeksin bu ay eksi 14,6 puan seviyesine geleceği yönündeydi.

Yatırımcıların gelecek 6 aya yönelik öngörülerini ölçen Beklentiler Endeksi eksi 11,3 puandan eksi 6,5 puana, Mevcut Durum Endeksi ise eksi 21,5 puandan eksi 20 puana çıktı.

Sentix açıklamasında, "İran'daki savaşın etkileri ve ham petrol fiyatlarındaki sert yükselişin tetiklediği Mart ve Nisan 2026'daki keskin ekonomik gerilemenin ardından, Sentix ekonomik endeksleri üst üste ikinci ayda da toparlanmasını sürdürmüştür. Böylece, ekonomide ciddi bir yavaşlama yaşanacağına dair endişeler gözle görülür şekilde hafiflemiştir." ifadelerine yer verildi.

- "Avro Bölgesi uluslararası konjonktürden faydalanıyor"

Sentix Genel Müdürü Patrick Hussy, konuya ilişkin değerlendirmesinde, Avro Bölgesi ekonomisinde ciddi bir yavaşlama yaşanacağına dair endişelerin azaldığını belirtti.

Hussy, "Avro Bölgesi de bu olumlu uluslararası konjonktürden faydalanıyor ancak buradaki toparlanma, diğer öncü ekonomik bölgelere kıyasla daha az dinamik seyrediyor." yorumunu yaptı.

ABD ve Asya`daki ekonomik görünümün çok daha güçlü olduğunu kaydeden Hussy, Beklentiler Endeksi`ndeki yükselişe dikkati çekerek, "Bu durum, piyasa katılımcılarının önümüzdeki aylarda Avro Bölgesi'nde ekonomik istikrarın süreceğini öngördüğüne işaret ediyor." dedi.

Hussy, küresel ekonominin son ayların getirdiği jeopolitik yükleri üzerinden atmaya başladığını ancak Almanya ekonomisinin bu trendin gerisinde kalmayı sürdürdüğünü vurguladı.

Alman Federal hükümetin reform kararlılığını eleştiren Hussy, şu yorumu yaptı:

"Almanya, büyük ekonomik bölgeler arasında 'sorunlu çocuk' olmayı sürdürüyor ve uluslararası toparlanma sinyallerinden şimdiye kadar oldukça sınırlı ölçüde yararlanabildi. Federal hükümet, uzun süredir ertelenen reformları hayata geçirecek siyasi kararlılıktan yoksun. Yatırımcılar da bu duruma zayıf bir 'ekonomik karne' vererek tepki gösteriyor."

- Alman ekonomisi trendin gerisinde kalıyor

Almanya, küresel trendin aksine zayıf bir performans sergiledi. Almanya için Sentix Yatırımcı Güven Endeksi, mayıs ayındaki eksi 30,9 seviyesinden haziranda eksi 28,5 puana ulaştı.

Sentix raporunda Almanya'nın durumuna ilişkin, "Küresel ekonomi toparlanma eğilimi gösterirken, Alman ekonomisi bu trendin gerisinde kalarak daha az cesaret verici bir tablo sergilemeyi sürdürüyor." tespiti yapıldı.

Otomotiv endüstrisinin yılın 5 ayındaki ihracatı ise yüzde 2,6 artarak 17 milyar dolara ulaştı.

Mayıs ayında en büyük ürün grubu olan "tedarik endüstrisi" ihracatı yüzde 14 azalışla 1 milyar 215 milyon dolar olarak gerçekleşti.

"Binek otomobil" ihracatı yüzde 23 azalarak 1 milyar 13 milyon dolar, "eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar" ihracatı yüzde 27 düşüşle 543 milyon dolar, "otobüs-minibüs-midibüs" ihracatı yüzde 2,5 düşüşle 269 milyon dolar oldu.

"Çekiciler" ihracatı ise yüzde 13 artışla 168 milyon dolara yükseldi.

Otomotiv sektörü ihracatında Almanya, 526 milyon dolarlık ihracat rakamıyla en fazla ihracat yapılan ülke konumunu sürdürürken, Fransa ise 452 milyon dolarlık dış satımla ikinci büyük pazar olarak kayıtlara geçti.

Mayıs ayında Avrupa Birliği ülkeleri yüzde 75 pay ve 2 milyar 453 milyon dolarla ülke grubu bazında ihracatta ilk sıradaki ağırlığını korudu.

AB ülkelerine yönelik ihracat bu dönemde yüzde 13 azaldı. Diğer Avrupa ülkeleri yüzde 9,5 payla ülke grupları arasında ikinci sırada yer alırken, mayıs ayında diğer Avrupa ülkelerine yüzde 42, Orta Doğu ülkelerine ise yüzde 26 ihracat düşüşü yaşandı.

Açıklamada değerlendirmesine yer verilen OİB Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Yazıcı, sektörel liderliğin sürdüğüne dikkati çekerek, "Mayıs ayında iş günü sayısının geçen yıla göre az olması ihracatımıza olumsuz yansıdı. İlk 10 pazarın 9'unda yaşanan düşüşlere karşı Fransa pazarındaki yüzde 18'lik büyüme ve ABD ile Norveç gibi stratejik pazarlardaki ürün bazlı yüksek oranlı artışlarımız önem taşıyor." ifadelerini kullandı.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 13.580,41 puanı, en yüksek 13.754,73 puanı gördü.

Günün ilk yarısında hizmetler endeksi yüzde 0,83, sanayi endeksi yüzde 0,70 değer kaybederken mali endeks yüzde 0,33 ve teknoloji endeksi yüzde 0,06 değer kazandı.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 26'sı yükselirken 71'i düştü, 3'ü yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri ASELSAN, Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ, Astor Enerji, Sasa Polyester ve Akbank oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 290 dolar

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1510, sterlin/dolar paritesi 1,3320 ve dolar/yen paritesi 160 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 46,1040 liradan, avro 53,1200 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,8 azalışla 4 bin 290 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 4,2 artışla 95,9 dolardan işlem görüyor.

Törende, bu yıl yaklaşık 150 eserin başvurduğu yarışmanın ödülleri sahiplerini buldu.

Etkinlikte konuşan TİM Başkanı Mustafa Gültepe, ekonomi gazetecileri ile iş dünyası arasında güçlü bir bağ bulunduğunu belirterek, yapılan üretimin, yatırımın ve ihracatın toplumla buluşmasında ekonomi medyasının kritik bir rol üstlendiğini bildirdi.

İş insanlarının ortaya koyduğu çalışmaların geniş kitlelere ulaşmasının ekonomi gazetecilerinin emeği sayesinde mümkün olduğunu kaydeden Gültepe, "Bizler ne kadar üretim yaparsak yapalım, ne kadar ihracat gerçekleştirirsek gerçekleştirelim, bunları kendi başımıza anlatma şansımız yok. Yapılan işlerin anlam kazanması, değer oluşturması ve toplum tarafından bilinmesi sizlerin kalemleri, ekranları ve haberleri sayesinde mümkün oluyor." ifadelerini kullandı.

Gültepe, iş dünyası temsilcileri ile ekonomi medyasının aynı ekosistemin ayrılmaz parçaları olduğunun altını çizdi.

- "Güçlü ekonomi, güçlü ekonomi basınıyla mümkün"

İTO Başkanı Şekib Avdagiç de ekonomi gazeteciliğinin üretimden yatırıma, ihracattan girişimciliğe kadar ekonomik hayatın temel unsurlarını toplumla buluşturan stratejik bir görev üstlendiğini bildirdi.

İçinde bulunulan dönemde doğru bilgiye erişimin, güvenilir analizin ve nitelikli haberciliğin öneminin arttığını vurgulayan Avdagiç, "Küresel ekonomide belirsizliklerin sürdüğü bir süreçte ekonomi basını güven ortamının oluşmasına önemli katkı sunuyor. EGD Ekonomi Basını Başarı Ödülleri artık Türkiye'nin köklü ve saygın mesleki ödüllerinden biri haline geldi. Güçlü ekonomi ancak güçlü bir iş dünyası ve güçlü bir ekonomi basınıyla mümkün." açıklamasında bulundu.

- "Ekonomi gazetecileri iş dünyası ile toplum arasında köprü kuruyor"

İSO Başkanı Erdal Bahçıvan ise ekonomi gazeteciliğinin iş dünyası ile toplum arasındaki en önemli köprülerden biri olduğunu belirterek, üretimin ve ekonominin gerçeklerinin iş dünyasında ortaya çıktığını ancak bunların vatandaşla buluşmasını ekonomi gazetecilerinin sağladığını anlattı.

Ekonomi haberciliğinin yıllar içinde büyük bir gelişim gösterdiğini kaydeden Bahçıvan, bu başarıda EGD'nin ve mesleğe emek veren gazetecilerin önemli payı bulunduğunu belirtti.

- "Ekonomi yayıncılığına yönelik yeni ödül kategorileri oluşturmayı planlıyoruz"

EGD Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Arslan da ekonomi haberciliğinin önemli bir dönüşüm sürecinden geçtiğini belirterek, bir dönem gazetelerin ve televizyonların en güçlü bölümlerinden olan ekonomi servislerinin bugün eski kalabalık günlerinden uzaklaştığını aktardı.

Buna karşın ekonominin hayatın her alanındaki etkisinin arttığını kaydeden Arslan, şu açıklamalarda bulundu:

"Şirketler büyüyor, finansal piyasalar daha karmaşık hale geliyor, anlatılması gereken ekonomi büyüyor ama bunu anlatan kadrolar küçülüyor. Ekonomi gazeteciliğinin güçlenmesi sadece gazetecilerin değil, iş dünyasının da meselesidir. Çünkü sağlıklı kararlar ancak sağlıklı bilgiyle alınabilir. Biz ekonomi haberciliğini sadece piyasaların değil, hayatın haberi olarak görüyoruz."

Arslan, dijital yayıncılığın yükselişine dikkati çekerek, gelecek yıldan itibaren dijital ekonomi yayıncılığına yönelik yeni ödül kategorileri oluşturmayı planladıklarını bildirdi.

- Ödüller sahiplerini buldu

Törende, 18. Ekonomi Basını Başarı Ödülleri sahiplerini buldu.

Yazılı basında "En İyi Haber ve Araştırma" kategorisinde ödül "Dijital Göçebe" yazı dizisiyle Milliyet Gazetesi'nden İsmail Şahin ile "35 Kategoride Müthiş Erime" haberiyle Capital'den Özlem Aydın Ayvacı'nın oldu.

İnternette Sinan Sayrugaç anısına verilen "En İyi Haber ve Araştırma" ödülü "Dünya Üçüncüsü Kokoreçin Standardı Yok" başlığıyla Habertürk.com'dan Ahmet Hamdi Girgin'e verildi.

Televizyonda "En İyi Haber" ödülü "Suudi ACWA'dan Türkiye'de Güneş Enerjisine 2 Milyar Dolarlık Yatırım Hazırlığı" haberiyle CNBC-e televizyonundan Emre Eser'in oldu.

Yazılı basında "Söyleşi/Röportaj" kategorisinde "Maddi Destek Bulamıyoruz" haberiyle Nefes gazetesinden Şehriban Kıraç ödül alırken, televizyonda ise "Nasdaq Inc. Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Edward Knight Röportajı" ile A Para'dan Rıfat Fırat ödüle layık bulundu.

"Osman Saffet Arolat Yılın Yazarı" ödülü Para Dergisi'nden İdriz Çokal'ın oldu.

"Yılın Ekonomi Programı" ödülüne televizyonda "Ekonomik Görünüm" ile Bloomberg HT'den Hande Demirel, radyoda TRT Radyo'dan Ahmet Falih Akıcı değer görüldü.

"Esen Salihoğlu Yerel Basın Ödülü", "Çocuklar Aç, Veliler Çaresiz" haberiyle İlkses'ten Kemal Özkurt'un olurken, "Namık Ahıska Özel Ödülü"nü "Kapıya Teslim Kaçakçılık" haberiyle Sözcü'den Ali Can Polat aldı.

- AA Finans Haberleri Başmuhabiri Kaya'ya "Nezih Demirkent Özel Ödülü"

Nezih Demirkent Özel Ödülü'nü "Portre/Zirvedeki Türkler - Onur Genç" haberi ile AA Finans Haberleri Başmuhabiri Nuran Erkul Kaya aldı.

"Bülent Yardımcı Özel Ödülü", "Yapay Zekayı Ahıra Soktu, Verimi Yüzde 20 Artırdı" haberiyle Dünya'dan Sevilay Çoban'ın, "Barış Bektaş Grafik Tasarım Özel Ödülü" Posta'dan Nevzat Akdere'nin, "Metiner Sezer Jüri Teşvik Ödülü", "Yazdığı Kodlamayla Dünya Birincisi Olan Lise Öğrencisi" haberiyle TRT Haber'den Esra Hatice Yılmaz'ın oldu.

"Jüri Özel Ödülü"nü ise "Komşuda Bir Ailenin Aylık Masrafıyla Türkiye'de 1 Kişi Yaşayamıyor" haberiyle sözcü.com.tr'den Büşra Kapan ve "Gita Gopinath Röportajı" ile Bloomberg HT'den Çağlar Kuzlukluoğlu ve Cengiz Güven layık görüldü.

Türk ekonomi basınına uzun yıllar boyunca yaptıkları katkılar, yetiştirdikleri gazeteciler ve mesleğe sundukları değerli hizmetler nedeniyle Vahap Munyar, Hakan Güldağ ve Meliha Okur'a "Onur Ödülü" takdim edildi.

Yaklaşık bir yıl süren çalışmalar sonucunda elde edilen belge, tesislerden çıkan tüm atıkların değerlendirilmesini esas alıyor. Baymak, bu kapsamda yalnızca atıkları yeniden kullanmayı hedeflemekle kalmıyor; aynı zamanda atık oluşumunu en başta engellemeye ve azaltmaya yönelik uygulamaları da hayata geçiriyor. Tedarik süreçlerinden başlayarak nihai bertaraf aşamasına kadar uzanan bu bütünsel yaklaşım, şirketin tüm paydaşlarını kapsayan bir farkındalık modeli ile destekleniyor.

Üretim ve operasyon süreçlerinde önemli dönüşümler gerçekleştiren Baymak, ürün tedarik süreçlerinde karton kutu yerine katlanabilir plastik kutu kullanımı projesi ile atık azaltımını hedeflerken, tüm üretim ve yönetim süreçlerin de pet şişe ve karton bardak kullanımını kaldırarak atık oluşumunu engelleyen somut adımlar atıyor. Ayrıca geri kazanımı mümkün olmayan evsel atıkların enerji elde edilerek değerlendirilmesi ile çevresel etkisi en aza indiriliyor.

Çevresel Sorumluluk Bilinci

Bu yaklaşım, Birleşmiş Milletler (BM) Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları arasında yer alan `Sorumlu Üretim ve Tüketim` başlığına doğrudan katkı sağlıyor. Baymak, tüm atık süreçlerini standartlara uygun şekilde yöneterek hem denetlenebilirlik hem de performans ölçümü açısından güçlü bir yapı ortaya koyuyor.

 Bu belgenin atık yönetimi konusundaki kararlılıklarının bir yansıması olduğunun altını çizen Baymak CEO`su Ülkü Özcan, “Tesislerimizden çıkan tüm atıkları titizlikle takip ediyor, önceliğimizi atık oluşumunu engellemek ve azaltmak olarak belirliyoruz. Tedarik zincirinden nihai bertarafa kadar uzanan süreçte hem çalışanlarımızı hem de iş ortaklarımızı kapsayan bir bilinç oluşturuyoruz. Sektörde bu belgeyi alan ilk şirket olmak ve Türkiye`de öncü şirketler arasında yer almak bizim için önemli bir motivasyon kaynağı” dedi.

Baymak, Sıfır Atık Belgesi ile birlikte sürdürülebilirlik yolculuğunu daha ileriye taşırken, çevresel sorumluluk bilinciyle geliştirdiği projelerle sektöre örnek olmaya devam ediyor.

Endekste eşik değer olan 50'nin üzerinde ölçülen tüm rakamlar ihracat ikliminde iyileşmeye, 50'nin altındaki değerler ise bozulmaya işaret ediyor.

Buna göre, nisanda 50,2 olan Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi, mayısta hafif artışla 50,3`e yükseldi ve mart ayındaki seviyesine geri döndü. Endeks, mayısta ihracat pazarlarındaki talep koşullarında üst üste 29. kez aylık bazda iyileşmeye işaret etti.

Mayıs ayında bazı Avrupa pazarları zayıflık belirtileri gösterirken Avro Bölgesi'nin en büyük iki ekonomisi olan Almanya ve Fransa'da üretim azalmaya devam etti. Fransa'daki düşüş Ocak 2024'ten bu yana en belirgin düzeyde kaydedildi. Birleşik Krallık'ta da üretim mayıs ayında yeniden düşüşe geçti. Bu üç ekonomi, Türk imalat sanayisi ihracatının yüzde 19`unu oluşturuyor.

Romanya ve Rusya'da da üretim daralırken İtalya ve İspanya'da ise oldukça sınırlı bir büyüme gözlendi. ABD'de ekonomik aktivite mayıs ayında artmaya devam etti ve mevcut genişleme süreci 40'ıncı aya ulaştı. Bununla birlikte, büyüme ılımlı düzeyde ve nisan ayına göre daha düşük oranda gerçekleşti.

- BAE'de petrol dışı üretimde güçlü büyüme

Bölgede başlayan savaşın yol açtığı aksamaların ardından Orta Doğu'da toparlanma işaretleri devam etti. Birleşik Arap Emirlikleri'nde petrol dışı üretim son 3 ayın en güçlü büyümesini kaydederken Suudi Arabistan'da da genişleme hız kazandı. Mısır, Kuveyt, Lübnan ve Katar'da ise üretimdeki düşüş bir önceki anket dönemine göre daha ılımlı gerçekleşti.

Mayıs ayında PMI verisi kapsamındaki tüm ekonomiler arasında en güçlü üretim artışı Singapur'da görülürken bu ülkeyi küçük bir farkla Hindistan takip etti. Ekonomik aktivitede en sert düşüş, keskin maliyet artışlarına bağlı olarak Kenya'da gerçekleşti. Ancak bu ülke Türk imalat sanayisi ihracatının yalnızca yüzde 0,1'ini oluşturuyor.

Açıklamada sonuçlara ilişkin değerlendirmeleri yer alan S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, mayısta ihracat pazarlarında talep koşullarının genel olarak istikrarlı seyretmesinin Türk imalat sanayisi ihracatı açısından önemli bölgesel pazarlarda ortaya çıkan farklı eğilimleri gölgede bıraktığını ifade etti.

Harker, şunları kaydetti:

"Avrupa'da zayıflık belirtileri artarken Almanya ve Fransa'nın ardından Birleşik Krallık'ta da üretimin daralması dikkati çekti. Birçok ekonominin hızlı fiyat artışları nedeniyle zorlandığı bölgede şimdilik zayıf bir büyüme görünümü söz konusu. Orta Doğu ekonomilerinde ise daha olumlu bir tablo ortaya çıktı ve şubat ayı sonunda patlak veren savaşın ardından mayısta toparlanma sinyalleri gözlendi. Bununla birlikte genel olarak bakıldığında jeopolitik sorunların en azından yakın vadede uluslararası talebi sınırlamaya devam edeceği öngörülüyor."

Bölgede 8 Nisan'da sağlanan ateşkes sonrasında görece sakin seyreden gerilim, İsrail ve İran'ın karşılıklı saldırılarıyla yeniden tırmandı. İsrail, Tahran yönetiminin balistik füze saldırılarının ardından İran'daki bazı hedeflere yönelik misilleme amaçlı hava operasyonları düzenlediğini duyurdu.

Öte yandan enflasyon ve yüksek petrol fiyatlarına ilişkin endişeler arasında yatırımcıların yapay zeka hisselerindeki yükselişlerin sürdürülebilirliğini sorgulamaya başlaması da piyasalardaki satış baskısında etkili oluyor.

ABD'de cuma günü açıklanan tarım dışı istihdam verisinin beklentilerin üzerinde gelmesi sonrasında ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin güçlenmesi, piyasalardaki satışların derinleşmesinde etkili olan başka bir unsur olarak öne çıktı.

Orta Doğu'da çatışma riskinin yeniden yükselmesi, enerji ithalatına bağımlılığı yüksek Avrupa ekonomileri üzerindeki baskıları artırabilecek önemli bir risk unsuru oldu.

Küresel çapta süregelen enflasyon endişelerinin gölgesinde Avrupa Merkez Bankasının (ECB) perşembe günü alacağı para politikası kararları yakından takip edilecek. Bankanın bu toplantıda 3 temel faiz oranında 25 baz puanlık faiz artışı yapacağına kesin gözüyle bakılıyor.

Öte yandan bugün açıklanan verilere göre Almanya'da nisan ayına ilişkin fabrika siparişleri beklentilerin aksine aylık bazda yüzde 3,8 azalırken yıllık yüzde 1,6 artarak beklentilerin altında kaldı.

Almanya'da fabrika siparişleri mart ayında aylık yüzde 5, yıllık yüzde 6,3 artmıştı.

Söz konusu veri, Almanya ekonomisine ilişkin büyüme görünümüne dair endişelerin sürmesine işaret etti.

Bu gelişmelerle Avrupa piyasalarında saat 10.25 itibarıyla Stoxx Europe 600 gösterge endeksi yüzde 0,8 azalışla 617 puanda, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,3 düşüşle 10.335 puanda seyrediyor.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,3 değer kaybıyla 24.444 puanda, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,4 azalışla 49.690 puanda, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,8 kayıpla 8.150 puanda ve İspanya'da IBEX 35 endeksi yüzde 0,7 değer kaybıyla 18.223 puanda bulunuyor.

Analistler, bugün Avro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güven endeksinin takip edileceğini belirtti.

Dolar/TL, saat 09.55 itibarıyla önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 46,1020'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,2 artışla 53,1470'ten ve sterlin/TL yatay seyirle 61,4770'ten satılıyor.

Altında son durum

Gram altın güne düşüşle başlamasının ardından 6 bin 387 liradan işlem görüyor.

Cuma günü ons fiyatındaki azalışa paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışın yüzde 3,2 altında 6 bin 408 liradan tamamladı.

Güne düşüşle başlayan gram altın, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,5 altında 6 bin 387 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 10 bin 630 liradan, Cumhuriyet altını 42 bin 320 liradan satılıyor.

Altının onsu yüzde 0,4 değer kaybıyla 4 bin 449 dolardan işlem görüyor.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 104,03 puan ve yüzde 0,76 azalışla 13.590,16 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 1,27, holding endeksi yüzde 0,93 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında tek kazandıran yüzde 0,76 ile kimya petrol plastik, en çok gerileyen ise yüzde 1,70 ile elektrik oldu.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da çatışmaların yeniden alevlenmesiyle haftaya satış baskısı altında başladı.

ABD/İsrail-İran Savaşı'nda tarafların karşılıklı saldırılarıyla Orta Doğu'da tansiyon yeniden yükseldi. Çatışmaların giderek şiddetlenmesi, yakın vadede diplomatik bir uzlaşı sağlanabileceğine yönelik beklentileri zayıflattı.

Bölgede 8 Nisan'da sağlanan ateşkes sonrasında görece sakin seyreden gerilim, İsrail ve İran'ın karşılıklı saldırılarıyla yeniden tırmandı. İsrail, Tahran yönetiminin balistik füze saldırılarının ardından İran'daki bazı hedeflere yönelik misilleme amaçlı hava operasyonları düzenlediğini duyurdu.

ABD cephesinden şu ana kadar doğrudan askeri müdahaleye ilişkin somut bir saldırı haberi gelmezken, çatışmaların ağırlıklı olarak İsrail ile İran arasında yoğunlaştığı görüldü.

Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru verisinin takip edileceğini, yurt dışında ise veri gündeminin sakin olduğunu belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.500 ve 13.540 puanın destek, 13.600 ve 13.700 seviyelerinin ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Bölgede 8 Nisan'da sağlanan ateşkes sonrasında görece sakin seyreden gerilim, İsrail ve İran'ın karşılıklı saldırılarıyla yeniden tırmandı. İsrail, Tahran yönetiminin balistik füze saldırılarının ardından İran'daki bazı hedeflere yönelik misilleme amaçlı hava operasyonları düzenlediğini duyurdu.

ABD cephesinden şu ana kadar doğrudan askeri müdahaleye ilişkin somut bir saldırı haberi gelmezken çatışmaların ağırlıklı olarak İsrail ile İran arasında yoğunlaştığı görüldü.

Cuma günü New York borsasında görülen satıcılı seyir yeni işlem haftasında Asya tarafına da yansıdı. Asya borsalarında negatif bir seyir izlenirken Orta Doğu'da artan riskler bölge piyasalarındaki satış baskısının temel nedeni olarak öne çıkıyor.

Yatırımcıların yapay zeka ve teknoloji şirketlerini sorgulamalarıyla Güney Kore ve Japonya borsasında sert düşüşler görüldü.

Öte yandan Japonya ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yüzde 1,8 ile beklentilerin üzerinde büyümesine karşın bu oran yüzde 2,1 olarak açıklanan öncü tahminin altında kaldı.

Analistler, Japonya ekonomisinin zayıf sermaye harcamalarının etkisiyle yılın ilk çeyreğinde ivme kaybettiğini bildirdi.

Japonya Merkez Bankasının (BoJ) bu ayki toplantısında faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin gücünü koruması da Japonya borsası üzerinde satış baskısı oluşturdu. BoJ'un gelecek hafta politika faizini 25 baz puan artırmasına kesin gözüyle bakılıyor.

Bu gelişmelerle Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 8,3 düşüşle 7.484 puandan, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,7 değer kaybıyla 64.096 puandan kapandı.

Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,5 düşüşle 3.967 puan, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,4 azalışla 24.603 puan, Hindistan'da Sensex endeksi ise yüzde 0,7 kayıpla 73.743 puan seviyesinde bulunuyor.

Bölgede 8 Nisan'da sağlanan ateşkes sonrasında görece sakin seyreden gerilim, İsrail ve İran'ın karşılıklı saldırılarıyla yeniden tırmandı. İsrail, Tahran yönetiminin balistik füze saldırılarının ardından İran'daki bazı hedeflere yönelik misilleme amaçlı hava operasyonları düzenlediğini duyurdu.

ABD cephesinden şu ana kadar doğrudan askeri müdahaleye ilişkin somut bir saldırı haberi gelmezken, çatışmaların ağırlıklı olarak İsrail ile İran arasında yoğunlaştığı görüldü.

Söz konusu gerilimle birlikte petrol fiyatları yükselişe geçti. Brent petrolün varil fiyatı haftanın ilk işlem gününde 96 dolara kadar çıkarken, şu sıralarda yüzde 3,4 artışla 95,2 dolarda bulunuyor.

Petrol fiyatlarındaki yükselişin mevcut enflasyonist baskıları artırabileceği değerlendirilirken, ABD ekonomisinin güçlü görünümünü koruması da dikkate alındığında, para piyasalarındaki fiyatlamalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) olası şahin para politikası adımlarına ilişkin ihtimallerin gelecek yıla yayıldığı görülüyor.

Piyasalarda halihazırda gelecek yıl sonuna kadar Fed'e yönelik herhangi bir faiz indirimi beklentisi bulunmuyor.

Analistler, yatırımcıların bugünlerde Orta Doğu'daki gerilimler, yükselen petrol fiyatları ve merkez bankalarını faiz artırımına zorlayan enflasyonist baskılar gibi pek çok olumsuzluk altında karar almaya çalıştığını belirterek, bu hafta ABD'de açıklanacak enflasyon verilerinin yakından takip edileceğini kaydetti.

- Altının onsu yaklaşık 2,5 ayın en düşüğünde

Fed'e ilişkin faiz artırımı tahminleri ve yükselen petrol fiyatlarının tetiklediği enflasyon endişeleriyle ABD'de 10 yıllık tahvil faizi 5 baz puan artışla yüzde 4,58'e çıktı ve yaklaşık son 20 günün en yüksek seviyesine ulaştı. Fed'e ilişkin tahminlerin "şahin" tarafa kayması ve Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisiyle yükselen dolar endeksi cuma günü 7 Nisan'dan bu tarafa ilk kez 100 seviyesini aştı.

Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleri ile alternatif maliyeti artan altının ons fiyatında ise düşüş eğilimi yeni haftaya da taşındı. Altının onsu yeni işlem gününde 4 bin 300 dolara gerileyerek 23 Mart'tan bu yana en düşük seviyesine indi. Ons altın şu sıralarda yüzde 0,4 azalışla 4 bin 310 dolardan alıcı buluyor.

Söz konusu gelişmelerle ABD'de endeks vadeli kontratlar haftaya negatif başladı.

- Avrupa'da endeks vadeli kontratlar negatif seyrediyor

Orta Doğu'da çatışma riskinin yeniden yükselmesi, enerji ithalatına bağımlılığı yüksek Avrupa ekonomileri üzerindeki baskıları artırabilecek önemli bir risk unsuru olarak öne çıkıyor.

Küresel çapta süregelen enflasyon endişelerinin gölgesinde Avrupa Merkez Bankasının (ECB) perşembe günü alacağı para politikası kararları yakından takip edilecek. Bankanın bu toplantıda 3 temel faiz oranında 25 baz puanlık faiz artışı yapacağına kesin gözüyle bakılıyor.

Öte yandan Orta Doğu'da jeopolitik risklerin artması teknoloji hisselerinde düşüşlere yol açarken, değerli metallerdeki geri çekilme de madencilik şirketlerinin hisselerinde satışları beraberinde getirdi.

Bu arada Avrupa Birliği (AB), İsrail ile Lübnan arasındaki ateşkes anlaşmasının kalıcı barış ve güvenliğin tesis edilmesi için önemli bir fırsat olduğunu belirterek, taraflara "anlaşma hükümlerine tam olarak uyma" çağrısında bulundu.

Avrupa'da endeks vadeli kontratlar haftaya negatif başladı.

- Japonya ve Güney Kore borsaları satış baskısı altında

Cuma günü New York borsasında görülen satıcılı seyir yeni işlem haftasında Asya tarafına da yansıdı. Asya borsalarında negatif bir seyir izlenirken, Orta Doğu'da artan riskler bölge piyasalarındaki satış baskısının temel nedeni olarak öne çıkıyor.

Yatırımcıların yapay zeka ve teknoloji şirketlerini sorgulamalarıyla Güney Kore ve Japonya borsasında sert düşüşler görüldü.

Öte yandan Japonya ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yüzde 1,8 ile beklentilerin üzerinde büyümesine karşın, bu oran yüzde 2,1 olarak açıklanan öncü tahminin altında kaldı.

Analistler, Japonya ekonomisinin zayıf sermaye harcamalarının etkisiyle yılın ilk çeyreğinde ivme kaybettiğini bildirdi.

Japonya Merkez Bankasının (BoJ) bu ayki toplantısında faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin gücünü koruması da Japonya borsası üzerinde satış baskısı oluşturdu. BoJ'un gelecek hafta politika faizini 25 baz puan artırmasına kesin gözüyle bakılıyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 6,2, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 4,1, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,4 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,3 düştü.

Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,28 değer kaybederek 13.694,19 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,77 geriledi.

Dolar/TL kuru cuma gününü 46,0520'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,1010'dan işlem görüyor.

Yurt içinde bu hafta Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararı ile politika metninde verilecek mesajlar piyasaların odağında yer alacak.

Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru verisinin takip edileceğini, yurt dışında ise veri gündeminin sakin olduğunu belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.500 puanın destek, 13.800 ve 13.900 seviyelerinin ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.

İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in de hayatını kaybettiği saldırılardan sonraki ilk işlem günü olan 2 Mart'ta jeopolitik endişelerle Brent petrol varil fiyatı 82,37 dolara kadar yükseldi.

Savaşın ilk evresinde İran'ın misillemeleriyle Orta Doğu'daki enerji altyapısına yönelik risklerin artması ve Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol sevkiyatına ilişkin belirsizlikler arz güvenliği endişelerini derinleştirdi. Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrol 6 Mart'ta 90 dolar bandını aşarken, haftayı 92,69 dolardan tamamladı. Böylece petrol fiyatları haftalık bazda yaklaşık yüzde 27,9 artışla Nisan 2020'den sonraki en hızlı yükselişini kaydetti.

Mart ayının ikinci haftasında fiyat dalgalanmaları daha da arttı. Brent petrolün varil fiyatı 9 Mart'ta 119,5 dolara kadar yükselerek son yılların en yüksek seviyelerini test ederken, stratejik petrol rezervlerine yönelik adımlar ve çatışmanın kısa sürede sona erebileceğine ilişkin açıklamaların etkisiyle sert geri çekilmeler yaşandı. Takip eden günde satış baskısının derinleştiği piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı gün içinde 81,16 dolara kadar gerilese de Hürmüz Boğazı'na ilişkin güvenlik endişeleri düşüşü sınırladı. Brent petrol mart ayında 75 ila 119 dolar aralığında sert dalgalanmalar kaydetti.

- Savaş döneminin zirvesi 30 Nisan'da kaydedildi

ABD ile İran arasında 8 Nisan'da sağlanan iki haftalık geçici ateşkes kararı, petrol fiyatlarında sert düşüşü beraberinde getirdi. Brent petrolün varil fiyatı, önceki kapanışa göre yaklaşık yüzde 17,3 gerileyerek gün içinde 90,40 dolara kadar düştü. Ateşkese rağmen bölgedeki çatışma riskinin tamamen ortadan kalkmaması ve deniz taşımacılığına ilişkin belirsizlikler fiyatlarda yeniden yukarı yönlü hareketi destekledi.

Bu dönemde, devam eden müzakere çabalarına rağmen ABD ile İran'dan gelen karşılıklı sert açıklamalar bölgedeki gerilimin süreceği ve küresel petrol arzındaki daralmanın devam edeceği yönündeki beklentileri güçlendirdi. Brent petrolün varil fiyatı, ABD ve İran arasındaki müzakerelerin tıkanması ve ABD Başkanı Donald Trump'ın yeni askeri seçenekleri değerlendirdiğine dair haberlerin ardından 30 Nisan'da 126,41 dolara çıkarak savaşın başından beri en yüksek seviyesini test etti. Bu fiyat yaklaşık son 4 yılın en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti.

Brent petrolün varil fiyatı, nisan ayı boyunca müzakere ve bölgesel gerilim haberleri arasında 86 ila 126 dolar aralığında keskin hareketlilik yaşadı.

- Anlaşma beklentileriyle 100 dolar altına yönelim

Taraflar arasında Hürmüz Boğazı'na ilişkin gerilimin sürdüğü bir dönemde, 6 Mayıs'ta ABD'nin İran ile savaşı sona erdirmeye ve nükleer müzakereleri genişletmeye yönelik tek sayfalık bir mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğuna dair haber akışı, petrol fiyatlarında kısa süreli bir gevşemeye yol açtı ve Brent petrolün varil fiyatının 100 doların altına gerilemesini sağladı.

Diplomatik temaslara yönelik beklentilerin güçlenmesi fiyatlamalarda aşağı yönlü baskı oluştururken, müzakere sürecine ilişkin çelişkili açıklamalar ve sahadan gelen haber akışının netlik kazanmaması Brent petrolde dalgalı bir seyir oluşmasına neden oldu. Mayıs ayı boyunca fiyatlar 91 ila 115 dolar aralığında hareket etti.

Bölgede süregelen saldırılar ve Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik risklerinin tamamen ortadan kalkmaması petrol fiyatlarında kalıcı bir geri çekilmeyi sınırlıyor. Brent petrolün vadeli varil fiyatı, taraflar arasında anlaşma sağlanacağına ilişkin iyimserliğin korunmasıyla 27 Mayıs'tan bu yana yeniden 100 doların altındaki seviyelerde yön arayışına girdi.

Brent petrolün varil fiyatı bu haftanın son işlem günü olan 5 Haziran'daki 93,09 dolarlık kapanış seviyesiyle saldırı öncesine kıyasla yüzde 28,4'lük artış kaydetti.

Mevcut tabloda petrol piyasasının haber akışına yüksek duyarlılığını korurken, jeopolitik risk priminin tamamen silinmediği görülüyor. Çatışmanın seyri ve diplomatik gelişmelerin ise fiyatlamalar üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Bu yılın ilk ayında rekor kıran altın, gümüş ve platin fiyatlarında savaşın başlamasıyla ibre tersine dönerken, paladyum da bu düşüş eğiliminden nasibini aldı.

Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin enflasyonist baskıları güçlendireceğine yönelik endişeler ve bu endişelerin ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik "şahin" beklentileri artırması değerli metal fiyatlarındaki sert düşüşün en önemli nedeni olarak öne çıktı.

Orta Doğu'daki gerilimin, ticaret politikasına dair belirsizliklerin sürdüğü bir dönemde artması, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları daha da artırabileceği endişesini güçlendirdi.

Enflasyonist endişelerle tahvil faizlerinde görülen yükseliş de emtia fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Yatırımcıların risklerden kaçınma ve likiditeye dönme isteği de doların güçlenmesine neden oldu.

Öte yandan, jeopolitik risklerden dolayı küresel ekonomik aktivitenin zarar görebileceğine yönelik endişeler endüstriyel alanda kullanılan gümüş, platin ve paladyumda sert düşüşlere neden oldu.

- Altının savaşın 100. gününde değer kaybı savaş öncesine kıyasla yüzde 17,8 oldu

Bu yıla 4 bin 313 dolardan başlayan altının onsu ocak ayında 5 bin 600 doları test ederek rekor kırdı. Ocak ayını yüzde 12,4 değer kazancıyla 4 bin 849 dolardan tamamlayan ons altının bu yükselişi şubatta da devam etti.

Altının onsu şubat ayını yüzde 8,5 değer kazanarak 5 bin 263 dolardan tamamladı. Orta Doğu'da yaşanan söz konusu gelişmelerle değer kaybetmeye başlayan altının onsu martta 4 bin 99 dolara kadar gerilese de bu ayı yüzde 11,32 düşüşle 4 bin 667 dolardan bitirdi. Mart ayında yaşanan bu düşüş 2008 krizinden bu yana en sert aylık gerileme olarak kayıtlara geçti.

Nisanda yüzde 1 değer kaybeden altının onsu, mayıs ayında da yüzde 1,77 geriledi ve mayıs ayını 4 bin 540 dolardan tamamladı. Altının onsu 5 Haziran'da 4 bin 328,6 dolardan kapanarak savaş öncesine kıyasla yüzde 17,8 değer kaybetti.

Söz konusu sebepler gümüş fiyatlarında da etkili oldu. Finansal bir varlık olmasının yanı sıra güneş paneli yapımı başta olmak üzere endüstriyel alanda önemli bir role sahip olması gümüş fiyatlarındaki oynaklığın artmasına neden oldu.

Yıla 71 dolardan başlayan gümüşün onsu ocak ayında 121,7 dolara kadar çıkarak rekor kırdı. Ocak ayını yüzde 17,2 artışla 83,3 dolardan tamamlayan gümüşün onsu, yükselişini şubat ayında da sürdürdü.

Şubat ayını yüzde 12,6 artışla 93,8 dolardan tamamlayan ons gümüş, Orta Doğu'daki savaşın etkisiyle mart ayında sert geriledi. Mart ayında 61 dolara kadar gerileyen gümüşün onsu bu ayı yüzde 19,9 azalışla 75,1 dolardan, nisan ayında yüzde 1,8 düşüşle 73,7 dolardan tamamladı.

Gümüşün onsu, mayıs ayı sonunda tekrar toparlanarak yüzde 2,1 artışla 75,3 dolar olmasına karşın, haftanın son işlem günü olan 5 Haziran'ı 67,9 dolardan tamamlayarak savaş öncesine kıyasla yüzde 27,6 değer kaybetti.

- Savaşın 100 gününde paladyum fiyatları yüzde 30'un üzerinde geriledi

Yıla 2 bin 54 dolardan başlayan platinin onsu ise küresel arza yönelik devam eden sıkıntılarla ocak ayında 2 bin 923,3 dolarla rekor kırdı.

Ocak ayını yüzde 6,2 yükselişle 2 bin 182,2 dolarla tamamlayan platinin onsu şubat ayını da yüzde 8,5 artışla 2 bin 366,5 dolardan tamamladı. Mart ayında sert düşen platin bu dönemi artan jeopolitik riskler ve güçlenen dolarla yüzde 17,2 düşüşle 1960,1 dolarla bitirdi.

Platinin onsu, nisan ayında yüzde 1,6 artışla 1991,4 dolara çıkarken, mayıs ayında tekrar düşüşe geçerek 1.922,6 dolara geriledi.

Platin, 5 Haziran itibarıyla 27 Şubat kapanışına kıyasla yüzde 24,8 düşüşle 1779, dolara geriledi.

Yıla 1603 dolardan başlayan paladyumun onsu ise ocak ayında yüzde 7 artışla 1713,3 dolara, şubat ayında yüzde 4,4 yükselişle 1788,7 dolara çıktı.

Mart ayında yüzde 17 gerilemeyle 1484,8 dolara düşen paladyumun onsu nisan ayında hafif bir toparlanmayla yüzde 3,3 artışla 1533,9 dolara çıktı.

Mayıs ayında ise yüzde 11,4 kayıpla 1359,6 dolara inen paladyumun onsu, ABD/İsrail-İran Savaşı öncesine kıyasla yüzde 31,1 değer kaybederek 1232,3 dolara indi.

Başkanlık, mükelleflerin vergisel risklerini doğrudan görebilecekleri ve durumlarını değerlendirebilecekleri yapay zeka destekli yeni nesil dijital hizmet olan Bilinç Platformu'nu bu yıl içinde devreye alacak.

VDK tarafından geliştirilen platformla, vergi idaresi ile mükellefler arasında daha şeffaf, önleyici ve rehberlik odaklı iletişim modelinin kurulması amaçlanıyor.

Web uygulaması şeklinde çalışacak Bilinç Platformu ile mükelleflerin VDK tarafından tespit edilen risklerinin kendileriyle doğrudan paylaşılması sağlanacak. Böylece mükellefler, herhangi bir denetim ya da ceza sürecine girmeden önce kendi risklerini görerek gerekli değerlendirmeleri yapabilecek.

- Karşı tarafın riskini de görecek

Platformun ilk aşamasında 150'den fazla kural bazlı vergi analizi ile birlikte vergisel konulara odaklı makine öğrenmesi senaryoları devreye alınacak. Bu sistem sayesinde mükelleflerin vergisel riskleri sayısal skorlar halinde gösterilecek ve daha objektif, veri temelli değerlendirme imkanı sağlanacak. Yüksek puan alınan senaryolarda mükelleflere söz konusu riskleri bertaraf edecek şekilde sistem üzerinden rehberlik sunulması da hedefleniyor.

Başkanlık tarafından 2024 yılında geliştirilen Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi de platforma entegre edilecek. Bu kapsamda parasal hareketler üzerinden tespit edilen riskli işlemler, mükelleflerin bilgisine sunulacak ve kayıt dışılıkla mücadelede yeni dijital denetim katmanı oluşturulacak. Yürüttükleri parasal işlemlerin risk durumunu görecek olan mükelleflerin, bu işlemlerin izlendiğini bilerek vergisel konularda daha dikkatli hareket etmeleri bekleniyor.

Platformda sahte belge kullanımına ilişkin riskler de önemli yer tutacak. Kuruluş Gözetimli Analiz (KURGAN) Sistemi'nin çıktıları doğrultusunda mükelleflerin ticari ilişki içinde oldukları taraflardan kaynaklanan riskler, "karşı taraf riski" olarak paylaşılacak. Böylece, mükelleflerin yalnızca kendi işlemleri değil iş yaptıkları taraflardan doğabilecek riskleri de görmeleri sağlanacak.

- Rehberlik için müfettiş görevlendirilecek

Bilinç Platformu, klasik denetim anlayışının ötesine geçerek "ikaz denetimi" yaklaşımını destekleyecek. Denetim gerektirmeyen ancak mükelleflerin bilmelerinde fayda görülen hususlar hakkında bilgilendirme yapılacak. Bu sayede mükellefler, olası hatalarını erken aşamada fark ederek düzeltme imkanı bulacak.

Platformun devreye alınmasıyla VDK tarafından yürütülen gözetim programlarının büyük ölçüde dijital ortama taşınması hedefleniyor. Sistem üzerinden talepte bulunan mükellefler için rehberlik çalışmasında bulunmak üzere vergi müfettişleri görevlendirilebilecek.

- "Denetim öncesi bilinçlenme"

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin değerlendirmesinde, Bilinç Platformu ile vergi denetiminde "denetim sonrası müdahale" yerine "denetim öncesi bilinçlendirme" anlayışını tesis edeceklerini belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bu yaklaşımla mükelleflerimizin hem vergisel bilinç düzeyini artırmayı hem de haklarını korumayı amaçlıyoruz. Vergi bilincini artırırken şeffaflığı sağlayacak ve mükellefler için denetim maliyetini en aza indireceğiz. Bu dönüşüm, hem idarenin etkinliğini artıracak hem de mükellefler için daha hızlı, erişilebilir ve rehberlik odaklı bir sistemin kurulmasını sağlayacak."

ABD mayıs ayı tarım dışı istihdam verisi 172 bin ile piyasa beklentilerinin üzerinde geldi. Söz konusu verinin ardından Fed'in faiz indirimlerinde daha temkinli hareket edebileceğine yönelik fiyatlamalar güçlendi, dolar endeksi yukarı yönlü hareket etti ve ABD 10 yıllık tahvil getirileri yüzde 4,5 seviyesinin üzerine çıktı.

Güçlü istihdam verisi, ABD ekonomisinin yüksek faiz ortamına rağmen dirençli kalmayı sürdürdüğüne işaret ederken, para politikasında gevşeme beklentilerini öteledi. Bu görünüm, değerli metaller başta olmak üzere dolar cinsinden fiyatlanan emtialar üzerinde baskı oluşturdu.

Öte yandan, ABD-İran hattında müzakere sürecine ilişkin belirsizlikler piyasalardaki temkinli seyri beraberinde getirdi. Hürmüz Boğazı üzerinden geçen enerji arzına yönelik risk algısı, petrol fiyatlarını desteklerken aynı zamanda enerji maliyetleri kanalıyla küresel enflasyon görünümüne ilişkin endişeleri artırdı.

Küresel pay piyasalarında da haftanın son işlem gününde satış baskısı öne çıkarken, yatırımcıların odağı Fed'in gelecek dönemde vereceği para politikası mesajlarına çevrildi.

Gelecek haftaya ilişkin para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutacağına kesin gözüyle bakılırken, enerji maliyetlerindeki yüksek seyrin enflasyonist baskıları beslemesi, bu yılki faiz indirimi beklentilerinin ötelenmesinde belirleyici rol oynuyor.

- Değerli metallerde güçlü dolar ve şahin Fed beklentisi baskı yarattı

Değerli metaller, tamamlanan haftayı güçlü ABD istihdam verisinin tetiklediği yükselen dolar endeksi ve reel tahvil getirilerinin baskısıyla negatif bir seyirde tamamladı.

Değerli metallerin uzun süreli yüksek faiz beklentisi karşısında cazibesini yitirmesi fiyatlar üzerinde baskı yaratırken, Hürmüz Boğazı kaynaklı jeopolitik risklerin enerji enflasyonunu beslemesi, büyük merkez bankalarının faiz indiriminde temkinli hareket edebileceği öngörüsünü pekiştirdi.

Analistler, jeopolitik gerilimlerin sürdüğü ortamda altına yönelik klasik güvenli liman talebinin enflasyon ve faiz kanalıyla baskılandığını belirterek, yüksek tahvil getirileri ile güçlü dolar endeksinin altının alternatif maliyetini artırdığını, talep üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti.

Bu gelişmelerle değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 9,8, paladyumda yüzde 9,4, platinde yüzde 7,4 ve altında yüzde 4,7 geriledi.

- Baz metallerde Çin verileri ve dolar baskısı satışı derinleştirdi

Baz metallerde de güçlü dolar endeksi ve yükselen ABD tahvil getirileri genel satış baskısını oluştururken, Çin ekonomisine yönelik karışık sinyaller fiyatlamalarda belirleyici rol oynadı.

Çin'de mayıs ayına ilişkin açıklanan resmi imalat PMI verisi 50 ile genişleme-daralma sınırında kaldı.

Güçlenen doların da dolar cinsinden fiyatlanan metalleri diğer para birimlerini kullanan alıcılar için pahalılaştırması satış baskısını artıran bir diğer unsur oldu.

Hafta başında bazı baz metallerde Hürmüz Boğazı ve tedarik zinciri riskleri nedeniyle arz endişeleri öne çıksa da haftanın ilerleyen bölümünde güçlü ABD verileri sonrası makro görünüm fiyatlamalarda daha baskın hale geldi.

Bakırda Çin talebine ilişkin zayıf sinyaller ve küresel büyüme görünümündeki belirsizlikler satış baskısını artırdı. Alüminyumda hafta başında Hürmüz kaynaklı arz riskleri fiyatları desteklese de haftanın ilerleyen bölümünde güçlü istihdam verisinin ardından dolar ve tahvil faizlerindeki yükselişle kazanımlar geri verildi. Nikelde ise Endonezya kaynaklı arz görünümü ve piyasadaki arz fazlası beklentileri fiyatlar üzerinde baskı yaratmaya devam etti.

Baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta libre bazında fiyatlar alüminyumda yüzde 2,4, nikelde yüzde 2,2, bakırda yüzde 2 ve kurşunda yüzde 0,7 gerilerken, çinko yatay seyretti.

- Brent petrolde arz endişeleri fiyatları destekledi, doğal gazda iç dinamikler öne çıktı

Enerji piyasasında tamamlanan haftada, Hürmüz Boğazı kaynaklı arz endişeleri ve ABD-İran müzakerelerine ilişkin haber akışı fiyatlamalarda belirleyici oldu.

Boğaz'ın küresel petrol ve LNG taşımacılığı açısından kritik öneme sahip olması, piyasalarda arz güvenliği hassasiyetini canlı tuttu. Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin küresel petrol arzında kesinti ihtimalini gündemde tutması, Brent petrol fiyatlarının diğer emtia gruplarına göre daha dirençli kalmasını sağladı.

OPEC+'ın üretim politikasına ilişkin beklentiler, ABD petrol stoklarındaki düşüş ve yaz aylarında talebin artabileceğine yönelik öngörüler petrol fiyatlarını destekledi. Hafta ortasında müzakere sürecinin yeniden başlayabileceğine dair açıklamalar fiyatlarda sınırlı bir gevşeme yaratsa da hafta genelinde arz kaygıları fiyatlamalardaki yüksek seyrin korunmasına neden oldu.

Bununla birlikte ABD'de ham petrol stoklarında düşüş görülmesi de petrol fiyatlarını destekleyen unsurlar arasında yer aldı. Buna karşın Çin talebine ilişkin soru işaretleri ve diplomatik temaslara yönelik haber akışı, Brent petroldeki yükselişi sınırladı.

ABD doğal gaz piyasasında ise petrol piyasasından farklı olarak iç dinamikler öne çıktı. Haftalık depolama miktarının beklentilerin altında kalmasına karşın, hava tahminlerinde soğutma talebinin önceki beklentilere göre zayıflayabileceğine işaret eden görünüm ve kar satışları fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.

Bununla birlikte haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 1,9 gerilerken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,7 arttı.

- Tarım emtialarında arz beklentileri ve güçlü dolar fiyatları baskıladı

Tarım emtialarında ise ABD'de elverişli hava koşulları, yüksek rekolte beklentileri ve güçlü dolar endeksi fiyatlamalar üzerinde baskı oluşturan ana unsurlar oldu.

Tahıl grubunda ekim alanlarındaki hızlı ilerleme ve mevsim normallerine yakın seyreden yağışlar rekolte beklentilerini güçlendirirken, güçlenen dolar endeksinin ABD kaynaklı tahılları uluslararası alıcılar için pahalılaştırması ihracat rekabetçiliğini olumsuz etkiledi.

Mısır ve soyada ABD'de ekim ilerlemesinin beş yıllık ortalamaların üzerinde seyretmesi, arz tarafında rahatlama beklentilerini artırdı.

Buğdayda ise küresel arz görünümü ve Karadeniz Bölgesi'nden ihracat kapasitesine ilişkin beklentiler fiyatlamalar üzerinde baskısını sürdürdü.

Bu gelişmelerle Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar mısırda yüzde 6,4, soya fasulyesinde yüzde 5,4, buğdayda yüzde 4,9 ve pirinçte yüzde 1,7 geriledi.

Kahve fiyatlarındaki sert gerileme dikkat çekti. Brezilya'da 2026-2027 dönemine ilişkin güçlü üretim beklentileri, küresel arz fazlası tahminleri ve üretici satışlarının artması kahve fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.

ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 7,1 ve pamukta yüzde 2,9 düşerken, şekerde yüzde 0,4 artış görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 4,6 düşüşle tamamladı.

Toplam 824 ton balığın satışa sunulduğu halde en çok hamsi rağbet gördü.

Bu dönemde 129 ton 563 kilogram satılan hamsinin, ürünlerin yüzde 15,7'sini oluşturduğu belirlendi.

Hamsiyi 116 ton 612 kilogramla levrek, 114 ton 23 kilogramla somon, 112 ton 738 kilogramla çipura, 91 ton 370 kilogramla istavrit, 46 ton 260 kilogramla sardalya, 33 ton 224 kilogramla tekir, 21 ton 706 kilogramla kefal, 19 ton 690 kilogramla ithal uskumru ve 18 ton 313 kilogramla granyöz izledi. Kalan miktarı ise diğer balık türleri oluşturdu.

Halin mayıs şampiyonu hamsinin kilogramı ortalama 67,89 liradan satıldı.

Halde satılan levrek 377,80, somon 220,09, çipura 338,47, istavrit 96,67, sardalya 109,75, tekir 295,54, kefal 56,53, ithal uskumru 300, granyöz ise 278,72 liradan alıcı buldu.

- En pahalısı ıstakoz

Gürpınar Su Ürünleri Hali'nde mayıs ayında birim fiyatı en yüksek ürün ise kilogramı ortalama 2 bin 305 lira 98 kuruşla alıcı bulan ıstakoz oldu.

Bu ayda ıstakozu 1417 lira 51 kuruşla sinarit, 1233 lira 33 kuruşla dülger, 1185 lira 37 kuruşla barbunya, 1061 lira 54 kuruşla pisi, 1017 lira 42 kuruşla dil, 970 lira 88 kuruşla lahoz, 895 lira 9 kuruşla mercan ve 893 lira 2 kuruşla kırlangıç takip etti.

Orta Doğu'da çatışmaların şiddetlenmesi ve taraflardan gelen açıklamaların fazla iç açıcı olmamasından dolayı piyasalar üzerinde satış baskısı görüldü.

Yatırımcıların piyasaları rekor seviyelere taşıyan yapay zeka hisselerine olan ilgisinin gerilemesi piyasalarda teknoloji sektöründen kaynaklı iyimserliğin azalmasına neden oldu.

ABD'li çip üreticisi Broadcom'un gelir tahmininin ve çip satışlarına ilişkin sunduğu görünümün beklentilerin altında kalması da teknoloji hisselerindeki sert yükselişleri durdurdu.

İsrail ve Lübnan'ın ateşkesin uygulanması konusunda mutabık kaldığına yönelik haberler petrol fiyatlarındaki sert yükselişleri sınırlasa da gerilimin devam etmesi küresel piyasalarda risk algısının yüksek seyretmesine neden oldu.

Gelecek hafta da küresel piyasalarda genel gidişatın ABD-İran ekseninde şekillenmesi bekleniyor. Orta Doğu'daki haber akışları ABD ve İran arasındaki görüşme sürecinin kırılganlığının halen çok yüksek olduğunu gösterirken, duruma ilişkin belirsizliğin devam etmesinden dolayı yatırımcılar temkinli davranmaya devam ediyor.

Öte yandan geçen hafta ABD'de açıklanan istihdam verileri de piyasaların odağında yer aldı. ABD Çalışma Bakanlığının verilerine göre, ülkede tarım dışı istihdam mayıs ayında 172 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin oldukça üzerinde gerçekleşti. İşsizlik oranı ise beklentilere paralel olarak yüzde 4,3 seviyesinde sabit kaldı.

Tarım dışı istihdama ilişkin önceki aylara ait veriler de yukarı yönlü revize edildi. Mart ayında 185 bin olarak açıklanan istihdam artışı 214 bine, nisan ayında 115 bin olarak açıklanan artış ise 179 bine yükseltildi.

Söz konusu veri ABD ekonomisinin halen güçlü seyrini koruduğunu gösterdi. Söz konusu veri sonrası ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörüler güçlendi.

Analistler, bu ayki Fed toplantısında faizlerin sabit bırakılmasına neredeyse kesin gözüyle bakıldığını ancak faizlerin yüksek seviyelerde kalacağına yönelik öngörülerin piyasalardaki risk iştahını törpülemeye devam ettiğini belirtti.

İş gücü piyasasının gücünü korumasının Fed'in faiz artırımına gideceği beklentilerini yükseltmesiyle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi geçen hafta 8 baz puan artışla yüzde 4,52'ye çıktı.

Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,7 yükselişle 92,1 dolara ulaştı.

Açıklanan tarım dışı istihdam verisiyle birlikte haftayı dolar endeksi 1,1 artışla 100,1 seviyesinden, altının onsu yüzde 4,7 azalışla 4 bin 329 dolardan tamamladı.

Söz konusu gelişmelerle özellikle değerli metallerde satış baskısı artarken gümüşün onsu geçen hafta yüzde 9,8 düşüşle 67,9 dolara indi.

- New York borsası negatif seyretti

Jeopolitik gelişmeler ve yapay zeka rallisinin duraksaması hafta genelinde New York borsasındaki düşüş eğiliminde etkili olurken, ABD'de tarım dışı istihdam verisinin beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi New York borsası üzerindeki satış baskısının artmasına neden oldu.

Broadcom'un hisseleri geçen hafta yüzde 5,9 değer kaybetti.

Söz konusu gelişmelerle haftayı Dow Jones endeksi yüzde 0,32, S&P 500 endeksi yüzde 2,59 ve Nasdaq endeksi yüzde 4,68 azalışla tamamladı.

Gelecek hafta salı günü dış ticaret dengesi, çarşamba Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), perşembe Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi takip edilecek.

- Avrupa'da haftaya ECB'nin faiz kararı takip edilecek

Avrupa borsaları, jeopolitik risklerin devam etmesi ve teknoloji hisselerindeki satış baskısının etkisiyle geçen hafta Fransa hariç negatif seyretti.

ABD'den "zorla çalıştırma" gerekçesiyle 60 ülke için yeni tarife önerisi de Avrupa piyasalarını olumsuz etkiledi. Çin ile yaşanan sıkıntılar da Avrupa ekonomisindeki başlıca zorluklar arasında yer alıyor.

Enflasyon Avrupa ekonomisinin en önde gelen sıkıntıları arasında olmaya devam ederken, analistler Avro Bölgesi'nde savaştan kaynaklı maliyet baskısıyla enflasyonist baskıların devam ettiğini, fabrikaların artan maliyetleri müşterilere yansıtmak zorunda kaldığını, bunun da Bölgede enflasyonist baskıların artmasına neden olabileceğini söyledi.

Avrupa Merkez Bankasının (ECB) gelecek haftaki faiz kararı toplantısında mevduat faizinde artırım yapmasının beklendiğini söyleyen analistler, ancak şu anki jeopolitik ortamda bir haftanın uzun bir süre olduğunu ve anlık gelişmelerin Bankanın politikasını etkileyebileceğini ifade etti.

Öte yandan, İngiltere'deki siyasi belirsizlik ülke gündeminde yer almaya devam ederken, ülkede savaştan dolayı artan enerji maliyetleri ve yüksek faiz oranlarından kaynaklı olarak inşaat sektörüne ilişkin riskler öne çıkıyor.

İngiltere'deki siyasi belirsizlik de ülke gündeminde yer almaya devam ediyor. Ülkede savaştan dolayı artan enerji maliyetleri ve yüksek faiz oranlarından kaynaklı olarak inşaat sektörüne ilişkin riskler de öne çıkıyor.

Diğer taraftan Avro Bölgesi ekonomisi, yılın ilk çeyreğinde beklentilerin aksine yüzde 0,2 daralırken, bölge ekonomisi 2022'nin son çeyreğinden bu yana ilk kez küçüldü ve bölgede enflasyon-resesyon ikilemi daha belirgin hale geldi.

Bu gelişmelerle, geçen hafta Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,38, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,40, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,28 değer kaybederken, Fransa'da CAC 40 endeksi 0,43 değer kazandı.

Gelecek hafta pazartesi Almanya'da fabrika siparişleri, salı Almanya'da dış ticaret dengesi, perşembe ECB'nin faiz kararı, cuma İngiltere'de büyüme takip edilecek.

- Asya piyasalarında Japonya hariç negatif bir seyir izlendi

Asya borsaları da söz konusu gelişmelerle geçen hafta Japonya hariç negatif seyretti.

Teknoloji hisseleri kaynaklı olumsuz etkilerle özellikle Güney Kore borsasında sert düşüşler görüldü.

Analistler, kırdığı rekorlarla öne çıkan Kospi endeksindeki sert düşüşlerin küresel hisse senedi piyasasına ilişkin risk algısının artmasına sebep olabileceğini söyledi.

Güney Kore piyasaları ayrıca Güney Kore Çalışma Bakanı Kim Young-hoon'un ülkenin en büyük teknoloji firmalarının yapay zeka karlarının daha büyük bir kısmını tedarikçiler, taşeronlar ve çalışanlarla paylaşması gerektiğini söylediğine dair haberlerden de olumsuz etkilendi.

Japonya Merkez Bankasının (BoJ) bu ayki toplantısında faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin gücünü koruması da Japonya borsası üzerinde satış baskısı oluşturdu.

Ülkede nisan ayına ilişkin hane halkı harcamalarının yüzde 1,6 yükselerek beklentilerin üzerinde artması BoJ'un faiz oranlarını artırmak için daha fazla hareket alanına sahip olduğunu gösterdi.

Bankanın haziran ayından başka yıl sonuna kadar bir faiz artırımına daha gidebileceği tahmin ediliyor.

Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,39 değer kazanırken, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,72, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,88 değer kaybetti.

Gelecek hafta pazartesi Japonya'da büyüme, salı Çin'de dış ticaret dengesi, çarşamba Çin'de enflasyon, cuma Japonya'da sanayi üretimi takip edilecek.

- Yurt içinde TCMB'nin faiz kararı ve ödemeler dengesi takip edilecek

Yurt içinde geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 0,23 artışla 13.694,19 puana yükseldi.

Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 46,0470'ten tamamladı.

Gelecek hafta pazartesi reel efektif döviz kuru, çarşamba sanayi üretimi, perşembe Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) faiz kararı, cuma ödemeler dengesi ve piyasa katılımcıları anketi takip edilecek.

Borsa İstanbul'da aynı dönemde mali endeks yüzde 1,61 değer kazancıyla 18.636,15 puana, sanayi endeksi yüzde 0,46 artışla 18.168,68 puana, hizmetler endeksi yüzde 0,12 artışla 12.750,13 puana yükselirken, teknoloji endeksi yüzde 1,54 kayıpla 46.419,34 puana geriledi.

- Borusan Boru en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da bu hafta en çok yükselen hisseler arasında yüzde 27,61 ile Borusan Boru ilk sırada yer aldı.

Borusan Birleşik Boru Fabrikaları Sanayi ve Ticaret AŞ'yi yüzde 20,77 ile Kiler Holding ve yüzde 17,67 ile Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler ise yüzde 16,78 ile Margün Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ, yüzde 15,04 ile İzdemir Enerji ve yüzde 12,80 ile Ral Yatırım Holding oldu.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 655 milyar 280 milyon lirayla ASELSAN, 560 milyar 100 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ ve 525 milyar lirayla Garanti BBVA oldu.

- Altın ve döviz dolar hariç değer kaybetti

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta sonuna göre yüzde 2,58 azalışla 6 bin 469 lira, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 2,56 düşüşle 43 bin 592 lira oldu.

Çeyrek altının satış fiyatı da önceki haftadaki kapanışının yüzde 2,57 altında 10 bin 836 liraya geriledi.

Doların satış fiyatı yüzde 0,39 artarak 46,0840 liraya yükselirken, avronun satış fiyatı yüzde 0,15 azalışla 53,3680 lira oldu.

Geçen hafta 61,8820 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,12 düşüşle 61,8050 liraya geriledi.

İsviçre frangı da yüzde 0,71 değer kaybederek 58,1370 liradan işlem gördü.

İstihdam, eğlence ve konaklama ile yerel yönetim ve sağlık sektörlerinde artarken, finansal faaliyetler sektöründe azaldı.

Tarım dışı istihdama ilişkin mart ve nisan ayı verilerinde yukarı yönlü revizyona gidildi. Tarım dışı istihdamda martta kaydedilen artış 185 binden 214 bine, nisan ayında yaşanan artış 115 binden 179 bine çıkarıldı.

- İşsizlik oranı değişmedi

ABD'de işsizlik oranı mayısta değişmeyerek yüzde 4,3 oldu. İşsizlik oranı bu dönemde piyasa beklentilerine paralel seyretti. Ülkedeki işsiz sayısı mayısta 66 bin azalarak 7 milyon 307 bine geriledi. İş gücüne katılma oranı değişim göstermeyerek yüzde 61,8'de kaldı.

Haftalık ortalama çalışma saati de mayısta değişmedi ve 34,3 oldu. ABD Merkez Bankasının dikkatle izlediği ortalama saatlik kazanç aynı dönemde aylık bazda yüzde 0,3 ve yıllık bazda yüzde 3,4 artarak 37,53 dolara ulaştı.

Mayısta piyasa beklentilerine paralel artan ortalama saatlik kazanç, nisanda aylık bazda yüzde 0,2 ve yıllık bazda yüzde 3,6 artmıştı.

Şirketten yapılan açıklamaya göre Zade Vital, üretim altyapısını büyüme hedefleri doğrultusunda dönüştürerek yatırım süreçlerine devam ediyor. Yapılan bu modernizasyon çalışmalarıyla Türkiye ve Konya ekonomisine sağlanan katkının artırılması amaçlanıyor.

Zade Vital`i 2026 yılında sektördeki ilk 10 oyuncu arasında konumlandırmayı hedeflediklerini söyleyen Bacacı Yatırım Holding Yönetim Kurulu Üyesi Cem Cansu, “bu hedef doğrultusunda  Zade Vital`in büyüme stratejisini yüksek katma değerli üretim alanlarına odaklayan yeni bir dönüşüm modelini hayata geçirdik. Besin takviyeleri alanındaki üretim kapasitesi ve ürün geliştirme yatırımlarımızı önemli ölçüde artırırken, mevcut tesisleri de yeniden yapılandırdık” dedi. Cansu, şu bilgileri paylaştı:

“Bir yıl önce gerçekleştirdiğimiz satın almanın ardından tüm operasyonlarımızı detaylı şekilde analiz ettik. Gıda sektörünün farklı segmentlerinde faaliyet gösteriyor olsak da, kaynaklarımızı verimlilik, sürdürülebilir büyüme ve yüksek katma değer yaratacak alanlara yönlendirmek bizim için stratejik bir öncelikti. Takviye edici gıda sektörü, hem iç pazarda hem ihracat tarafında güçlü bir büyüme potansiyeli sunuyor. Bu nedenle enerjimizi, yatırım gücümüzü ve üretim kapasitemizi bu alana yoğunlaştırdık. Bu adımların, yalnızca şirketimizin büyümesine değil, aynı zamanda ülke ekonomisine ve özellikle Konya`daki sanayi ve istihdam ekosistemine daha güçlü katkı sağlamasına imkân yaratacağına inanıyoruz.”

Üretim gücünü çok daha rekabetçi bir yapıya dönüştürdü

Dönüşüm planı kapsamında, Zade Yağ`ın modern tesislerindeki altyapı ve uzmanlığını da büyüme ivmesi daha yüksek olan takviye edici gıda alanında değerlendirme kararı aldıklarını aktaran Cansu, şöyle konuştu:

“Takviye edici gıda sektörüne yönelik yeni yatırımlar, Ar-Ge yatırımları ve yenilikçi ürünlerimizle Zade Vital hızla büyüyor. Bu büyümeye paralel olarak Zade Yağ fabrikasını da, yeni yatırımlarla Zade Vital`in gücüne güç katacak ve üretim süreçlerine hizmet edecek şekilde dönüştürerek değerlendireceğiz. Böylece hem Türkiye pazarındaki varlığımızı güçlendirmeyi hem de ihracat operasyonlarımızı büyüterek ülke ekonomisine katkımızı artırmayı hedefliyoruz. Dolayısıyla ihracat potansiyelimizi artırırken, Konya`daki üretim gücümüzü de daha rekabetçi bir yapıya dönüştürmüş oluyoruz. Sürdürülebilir büyüme, yüksek katma değer yaratmak ve kaynakları daha verimli alanlara yönlendirmek amacıyla gerçekleştirdiğimiz stratejik bir yeniden konumlanmayla, yüzde yüz yerli ve milli olan Zade Vital markasını, sadece ülkemizde değil dünya çapında hak ettiği noktaya en kısa sürede ulaştırmayı istiyoruz.

Tüm bu çalışmalar ve dönüşüm sürerken yağ sektöründe de ticari faaliyetlerimizi, dönüştürdüğümüz yeni iş modeli ile sürdürüyoruz. Bu çerçevede Zade Yağ da ham yağ tedariki, iç ve dış pazara yönelik ticari faaliyetleri ile yoluna devam ediyor. Yağ tarafındaki bu yeni iş modeli ile pazarda daha verimli ve sürdürülebilir bir operasyonel model oluşturmak istiyoruz.”

“Geleceği koruyan bir üretim modeline odaklanıyoruz”

Üniversiteler ile başlattıkları Ar-Ge yolculuklarının bugün 100`ü aşkın ürün çeşidiyle pazarın en geniş portföylerinden birine dönüştüğünü söyleyen Cem Cansu, “Bugün geldiğimiz noktada, 170`in üzerinde farklı form ve ürün seçeneğine sahip geniş bir portföy oluşturmuş durumdayız. Bu çeşitlilik, farklı ihtiyaçlara yönelik çözümler geliştirme kabiliyetimizin bir göstergesi. Biz bir ürünü sadece şişelemiyor; tohumundan itibaren takip ediyoruz. Bugün Konya`daki tesislerimizde ürettiğimiz katma değerli ürünleri, ABD`den Avrupa`ya, Körfez ülkelerinden Uzak Doğu`ya kadar 20`den fazla ülkeye ihraç etmenin gururunu yaşıyoruz. Bu sayıyı 35 ülkenin üzerine çıkarmayı hedefliyoruz” dedi.

Anadolu`nun bereketini katma değerli ürüne dönüştürüyor

Biyoçeşitlilik konusunun Türkiye`nin en büyük gizli gücü olduğunu söyleyen Cem Cansu, “Ülkemiz yaklaşık 12 bin bitki türüne ve 4 bine yakın endemik bitkiye ev sahipliği yapıyor. Bu, son derece güçlü bir doğal kaynak anlamına geliyor. Rekabet gücümüz, Anadolu`nun bu bereketini katma değerli ürüne dönüştürme becerimizde yatıyor. Üniversite - sanayi iş birliğinin klinik çalışmalara dönüşmesi Türkiye`nin gıda takviyesi pazarında küresel güç olması için büyük önem taşıyor. Kendi bitkimizin etkisini, kendi bilim insanlarımızla kanıtlamalıyız.” dedi.

Sektörün köklü, yerli ve milli oyuncularından biri olarak bu topraklara yatırım yapmaya devam eden Zade Vital`in, eskiden ithal edilen pek çok ürün grubunu artık GMP standartlarındaki tesislerinde ürettiğini aktaran Cansu, “Asıl gurur verici olan, yerli sermayenin gücüdür. Türkiye, sadece bir tüketim pazarı değil, bölgenin üretim üssü olma yolunda ilerliyor. Zade Vital hem yüksek teknolojisi, hem de kalite algısı ile bu konuda öncü şirketlerden biri konumunda bulunuyor” dedi.

Dünyada takviye edici gıda pazarı 200 milyar doları aştı

Pazarın doygunluk oranının yatırımcılar için cazibe noktası oluşturduğunu aktaran Cansu, “Dünyada takviye edici gıda pazarı 200 milyar doları aştı. Türkiye`de ise takviye edici gıda pazarı 2025 itibarıyla yaklaşık 1 milyar dolar seviyesine ulaşmış bulunuyor. Bu da bize şunu söylüyor: Türkiye pazarı hem mevcut büyüklüğü hem de taşıdığı potansiyel açısından hâlâ erken aşamada ve dinamizmi, genç nüfusu ile küresel yatırımcılar için bölgenin en stratejik ve güçlü büyüme alanı” dedi. Türkiye takviye edici gıda pazarının son yıllarda istikrarlı bir büyüme trendi yakaladığını, sektörün yıllık büyümesinin yaklaşık yüzde 15 seviyelerinde gerçekleştiğini aktaran Cansu, kategori bazında bakıldığında ise bazı segmentlerde bu oranın daha da yukarı çıkabildiğini aktardı.

Aynı gün, 1 yıl (364 gün) vadeli, 6 ayda bir kira ödemeli dolar cinsi kira sertifikasının doğrudan satışı yapılacak.

Yine 8 Haziran'da, 4 yıl (1428 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli TÜFE'ye endeksli devlet tahvili yeniden ihraç edilecek.

Bakanlık, 9 Haziran Salı günü 4 yıl (1309 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli TLREF'e endeksli devlet tahvilinin yeniden ihracını gerçekleştirecek.

Aynı gün 4 yıl (1456 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli değişken faizli devlet tahvilinin yeniden satışına imza atılacak.

Bakanlık, 11 Haziran Perşembe günü ise 2 yıl (728 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli altın tahvilinin doğrudan satışını yapacak.

Aynı gün 2 yıl (728 gün) vadeli 6 ayda bir kira ödemeli altına dayalı kira sertifikasının doğrudan satışı olacak.

Turkcell, geçen yılın ocak ayında 500 milyon dolar tutarında tarihindeki ilk sürdürülebilir tahvil ihracını gerçekleştirmişti. Şirket söz konusu fonu, yenilenebilir enerji, LEED Gold sertifikalı veri merkezleri, temiz ulaşım, döngüsel ekonomi ve sağlık hizmetlerine erişim projelerinde değerlendirdi. Yürütülen çalışmalara ve elde edilen faydaya yönelik olarak da bir Etki ve Tahsis Raporu yayımlandı.

Turkcell, dünyanın çevresel raporlama platformlarından CDP'nin İklim Değişikliği Programı kapsamında Global A Listesi'nde yer aldı. Şirket, CDP Tedarikçi Katılımı derecelendirmesinde de A notu alarak sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimindeki performansını uluslararası ölçekte tescilledi.

Şirket ayrıca, dünyaca ünlü TIME Dergisi ve Statista'nın hazırladığı "World's Best Companies in Sustainable Growth 2026" sıralamasında sürdürülebilir büyüme ve çevresel performans kriterlerinde dünya genelinde telekomünikasyon sektörünün 1 numarası oldu.

- 2025'te su ayak izini de hesapladı

Turkcell, 2025 faaliyet yılında ilk kez su ayak izini hesapladı. Veri merkezleri başta olmak üzere operasyonel süreklilik açısından kritik öneme sahip su tüketimini çevresel performans göstergeleri arasına alan şirket, su verimliliği ve kaynak yönetimi alanındaki çalışmalarını da güçlendirdi.

Ankara, Kocaeli'nin Gebze ilçeisi, İzmir ve Tekirdağ'daki yeni nesil veri merkezlerinin tamamı LEED Gold sertifikalı olan Turkcell, bu merkezlerde yağmur suyu hasadı, atık su geri kazanımı ve atık ısı kullanımı gibi uygulamaları gerçekleştiriyor. Ankara ve Tekirdağ veri merkezlerindeki güneş panellerinden ise 2025'te 2,2 GWh elektrik üretildi.

- "2050 Yılı Net Sıfır hedefine, kararlılıkla ilerliyoruz"

Açıklamada görüşlerine yer verilen Turkcell Finanstan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Kamil Kalyon, 5 Haziran Dünya Çevre Günü dolayısıyla değerlendirmelerde bulundu.

Sürdürülebilirliğin şirketin uzun vadeli değer anlayışındaki önemine dikkat çeken Kalyon, sürdürülebilirliği iş stratejilerinin merkezinde konumlandırdıklarını aktardı.

Kalyon, "Türkiye'de telekomünikasyon ve teknoloji sektöründe sera gazı azaltım hedefleri Uluslararası Bilim Temelli Hedefler Girişimi (SBTİ) tarafından onaylanan tek şirket konumundayız. 2020'yi baz alarak oluşturduğumuz yakın dönem hedeflerimize öngördüğümüz süreden önce ulaştık. Buna ek olarak '2050 Yılı Net Sıfır' hedefine ulaşacağımızı taahhüt ettik ve bu doğrultuda da kararlılıkla ilerliyoruz." ifadelerini kullandı.

Enerji alanındaki yatırımlarını kararlılıkla sürdürürken, toplam yenilenebilir enerji aktif kurulu gücünü 99,1 MW'a yükselttiklerini aktaran Kalyon, saha tipi güneş enerjisi santrali aktif kurulu güçlerinin 6 farklı ilde devreye aldıkları 8 projeyle 74,4 MW seviyesine çıkardıklarını belirtti.

Kalyon, baz istasyonlarının enerjisini güneşten almasını sağlayan 2 bin 400'den fazla yeşil sahalarının bulunduğunu ifade ederek, "Elektrik tüketimimizin tamamını da yenilenebilir enerji sertifikası tedarik ederek yenilenebilir kaynaklardan karşılıyoruz." değerlendirmesini yaptı.

Çevresel sosyal fayda projelerine de büyük önem verdiklerini vurgulayan Kalyon, şunları aktardı:

"2019'dan beri devam eden 'Eğitime Dönüştür' projesi kapsamında, şu ana dek 60 tonun üzerinde tekno atık toplayarak geri dönüşüme kazandırdık. Bu sayede yüzlerce çocuğumuza nitelikli eğitim desteği sağladık. Gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakma sorumluluğuyla, çevresel etkimizi ölçmeye, hedeflerimizi bilimsel temelde yönetmeye ve sonuçlarımızı şeffaf biçimde paylaşmaya devam edeceğiz."

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 13.724,05 puanı, en yüksek 13.903,42 puanı gördü.

Günün ilk yarısında hizmetler endeksi yüzde 0,31, sanayi endeksi yüzde 0,45 ve mali endeks yüzde 0,69 değer kaybederken, teknoloji endeksi yüzde 0,76 değer kazandı.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 31'i yükselirken 68'i düştü, 1'i yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Astor Enerji, Akbank, ASELSAN, Türkiye İş Bankası (C) ve Türk Altın İşletmeleri oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 465 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 39,50, bileşik getirisi yüzde 43,40 gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1640, sterlin/dolar paritesi 1,3470 ve dolar/yen paritesi 159,9 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 46,0870 liradan, avro 53,6890 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,2 azalışla 4 bin 465 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 0,4 azalışla 94 dolardan işlem görüyor.

Burgan Finansal Kiralama AŞ'nin 4 milyar liralık ve 100 milyon dolarlık, QNB Bank AŞ'nin 4 milyar dolarlık, Margün Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ'nin 350 milyon dolarlık, İş Enerji Yatırımları AŞ'nin 250 milyon dolarlık, OYAK İnşaat AŞ'nin 10 milyar liralık, Çağdaş Faktoring AŞ'nin 4 milyar 224,5 milyon liralık, VDF Faktoring AŞ'nin 1 milyar 500 milyon liralık, Sümer Varlık Yönetimi AŞ'nin 8 milyar liralık borçlanma aracı ihracı başvurusuna izin verildi.

Ayrıca Kurul, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının yetkilendirilmesi konusunda Akbank TAŞ, Türkiye Garanti Bankası AŞ ve Yapı ve Kredi Bankası AŞ'nin kripto varlık saklama kuruluşu olarak faaliyet izni verilmesi talebinin olumlu karşılanmasına karar verdi.

Öte yandan Tekno Finansal Teknolojiler AŞ'nin "Biriksin Yatırım Menkul Değerler AŞ" unvanlı yeni bir aracı kurum kurulması talebi olumlu karşılandı.

- İdari para cezaları

SPK, sosyal medya hesapları üzerinden ASUZU ve Europen Endüstri İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ (EUREN) pay piyasasına yönelik paylaşımlar ve söz konusu pay piyasasında gerçekleştirilen işlemlerle ilgili yapılan inceleme sonucunda 5 kişiye toplam 32 milyon 226 bin 624 lira idari para cezası uygulanmasına karar verdi.

Kurul, 4 kişiye de 6 ay süreyle geçici işlem yasağı getirilmesine hükmetti.

Çevre Alanındaki Yenilikçi Projeler Desteklenecek

İklim değişikliği, su yönetimi, döngüsel ekonomi ve mavi ekonomi gibi kritik konuların gündeme taşınacağı sempozyumda; bilim insanları, kamu kurumları, yerel yönetimler, özel sektör temsilcileri ve sivil toplum kuruluşları bir araya gelecek. Katılımcılar, Marmara Bölgesi`nin çevresel geleceğine yönelik politika önerilerini, uygulama örneklerini ve iş birliği fırsatlarını değerlendirme imkânı bulacak.

Üç gün boyunca sürecek etkinlik kapsamında bilimsel sunum oturumları, yedi farklı panel, bir Ar-Ge proje yarışması ve eş zamanlı olarak gerçekleştirilecek çevre fuarı yer alacak. Fuarda temiz üretim, mavi ekonomi, sıfır atık ve su verimliliği temalarında oluşturulan dört ayrı zonda çok sayıda firma ve kurum projelerini, teknolojilerini ve çözüm önerilerini katılımcılarla paylaşacak.

Sempozyum kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve Kocaeli Üniversitesi destekleriyle hayata geçirilen Marmara Denizi ve Sürdürülebilir Yaşam Araştırma Projeleri Destek Programında kabul alan 18 projeye toplamda 25 milyon TL kadar hibe desteği sağlanacak. Seçilen bildiriler ise nitelikli hakemli dergilerde yayımlanma fırsatı bulacak.

“Marmara Denizi`ni Korumak Hepimizin Sorumluluğu”

Marmara Denizi ve havzasının korunarak gelecek nesillere sağlıklı bir şekilde aktarılmasının hepimizin ortak sorumluluğu olduğunu belirten Kocaeli Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nuh Zafer Cantürk,” İklim değişikliğinin etkilerinin giderek daha görünür hale gelmesi ve denizel ekosistemlerin karşı karşıya olduğu tehditler, bu alanın bütüncül ve bilim temelli bir yaklaşımla ele alınmasını zorunlu kılmaktadır. Kocaeli Üniversitesi ev sahipliğinde hayata geçireceğimiz bu sempozyumun, akademisyenlerden kamu temsilcilerine kadar tüm paydaşları 'bir deniz, bir gelecek' gayesiyle disiplinler arası bir iş birliği zemininde buluşturacaktır” dedi.

Buna göre, Avro Bölgesi'nde mevsimsellikten arındırılmış GSYH, yılın ilk çeyreğinde geçen yılın son çeyreğine kıyasla yüzde 0,2 azaldı. Avro Bölgesi'nde GSYH, yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 0,3 arttı.

Eurostat'ın daha önce yayımladığı öncü veriler ve piyasa beklentileri, Avro Bölgesi'nde GSYH'nin çeyreklik bazda yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 0,8 artacağı yönündeydi.

Bugün açıklanan verilerle Eurostat, önceki büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize etti.

Avro Bölgesi ekonomisi, son olarak 2022'nin dördüncü çeyreğinde yüzde 0,1 daralmıştı.

AB'de de mevsimsellikten arındırılmış GSYH, yılın ilk çeyreğinde çeyreklik bazda yüzde 0,1 azalırken, yıllık bazda yüzde 0,7 yükseldi.

AB büyüme verileri de aşağı yönlü güncellendi. Önceki tahminler, AB'de GSYH'nin çeyreklik bazda yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 1 arttığı yönündeydi.

GSYH, ilk çeyrekte önceki çeyreğe kıyasla İrlanda'da yüzde 12,1, Litvanya'da yüzde 0,3, İsveç'te yüzde 0,2 ve Fransa'da yüzde 0,1 azaldı. Romanya, Portekiz, Lüksemburg ve Hırvatistan'da sabit kalan GSYH, Almanya ve İtalya'da yüzde 0,3, İspanya'da yüzde 0,6 arttı.

GSYH, ilk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre İrlanda'da yüzde 16,8, Romanya'da yüzde 1,1 azalırken, Almanya'da yüzde 0,3, İtalya'da yüzde 0,8, Fransa'da yüzde 0,9 ve İspanya'da yüzde 2,7 yükseldi.

- İstihdam verileri

Avro Bölgesi'nde istihdam ilk çeyrekte bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,1, geçen yılın aynı dönemine göre de yüzde 0,5 arttı.

AB'de ise istihdam, yılın ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre sabit kalırken, yıllık bazda yüzde 0,5 yükseldi.

Mektupta, fonun kurulduğu 2021'den bu yana yıllıklandırılmış yüzde 9,3 toplam getiri sağladığı ve kaldıraçlı kredilerden daha iyi bir performans sergilediği vurgulanarak, dalgalı piyasa koşullarına rağmen fonun direnç gösterdiğine işaret edildi.

Fonun Yönetim Kurulu onayına tabi olarak hisselerin yüzde 5'ine kadar olan kısmını üç ayda bir geri satın alma imkanı sunduğuna değinilen mektupta, onaylanan miktarı aşan taleplerin ise orantılı olarak karşılandığı belirtildi.

Mektupta, yılın ilk çeyreğinde fondan çıkış taleplerinin tamamının karşılandığı ifade edilerek, tüm geri alım taleplerini karşılamak için Yönetim Kurulu'nun tavan oranını söz konusu dönemde yüzde 5'ten yüzde 7'ye çıkardığı, Blackstone ve çalışanlarının da fona yatırım yaptığı bildirildi.

İkinci çeyrekte ise geri alım taleplerinin dolaşımdaki hisselerin yaklaşık yüzde 10'una ulaştığına dikkati çekilen mektupta, ancak fonun tasarlandığı gibi hisselerin yüzde 5'i kadar talebi karşılayacağı kaydedildi.

Mektupta fonun yatırımcılarına cazip ve güvenli gelir sunmaya devam edecek pozisyonda olduğu savunuldu.

Daha önce Blue Owl, Apollo Global Management, Ares Management ve BlackRock gibi şirketler de fonlarından çıkışı yüzde 5 ile sınırlamıştı.

Raporda, ABD-İran Savaşı'nın tetiklediği petrol krizinin küresel büyüme beklentilerini olumsuz etkilediği belirtildi.

Artan petrol fiyatları nedeniyle bu yıla ilişkin küresel ekonomik büyüme tahmininin 0,2 puan düşürülerek yüzde 2,4'e indirildiği belirtilen raporda, dünya ekonomisinin gelecek yıl ise yüzde 2,5 büyümesinin beklendiği kaydedildi.

Raporda, yüksek enflasyonun reel ücretleri düşürmesi, tüketimi frenlemesi ve şirketlerin girdi maliyetlerini artırması nedeniyle tahminlerde genel olarak bir düşüş yaşandığı aktarıldı.

Fitch'in raporunda, yapay zeka ile ilgili yatırımlarda beklenenden güçlü ivmenin petrol şokunun küresel ekonomik faaliyet üzerindeki etkisini hafiflettiği, bu durumun dünya ticaretini ve Asya'nın ihracatını desteklediği ifade edildi.

- ABD ve Avro Bölgesi ekonomilerinin büyüme tahminlerinde aşağı yönlü revizyon

ABD'nin bu yıla ilişkin büyüme tahmininin 0,3 puan düşürülerek yüzde 1,9'a indirildiği belirtilen raporda, ülke ekonomisinin gelecek yıl da yüzde 1,9 büyümesinin beklendiği kaydedildi.

Raporda, Avro Bölgesi'nin bu yıla ilişkin büyüme tahmininin de 0,4 puan düşürülerek yüzde 0,9'a çekildiği aktarıldı. Fitch'in raporunda, Avro Bölgesi ekonomisinin gelecek yıl yüzde 1,1 büyümesinin öngörüldüğü bildirildi.

Çin ekonomisinin bu yıla ilişkin büyüme tahmininin ise 0,3 puan artırılarak yüzde 4,6'ya yükseltildiği belirtilen raporda, ülke ekonomisinin gelecek yıl yüzde 4,3 büyümesinin öngörüldüğü aktarıldı.

Türkiye ekonomisine dair değerlendirmelerin de yer aldığı raporda, ülke ekonomisinin bu yıl yüzde 2,8 ve gelecek yıl yüzde 4,4 büyümesinin beklendiği kaydedildi.

Fitch, mart ayında yayımladığı tahminlerde Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 3,6 büyümesini öngörmüştü.

- Petrol fiyatı tahmini yukarı yönlü revize edildi

Fitch'in raporunda, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmasının 14 haftayı bulduğu ve temmuz ayından önce açılmayacağının varsayıldığı belirtilerek, Brent petrolün ortalama fiyatına ilişkin tahmininin bu yıl için varil başına 70 dolardan 87 dolara revize edildiği aktarıldı.

Raporda, "Petrol şoku küresel büyüme için güçlü bir engel teşkil ediyor ancak temel senaryomuz 1970'lerdeki yıkıcı petrol şoklarına kıyasla çok daha az şiddetli." ifadesi yer aldı.

Reel petrol fiyatlarının 1979'da varil başına 170 dolara ulaştığı anımsatılan raporda, ayrıca petrol tüketiminin dünya ekonomisindeki payının 1980'den bu yana yarıya indiği ifade edildi.

- Fed ve BoE'nin faizleri sabit tutması, ECB'nin artırması bekleniyor

Petrol şokunun enflasyonist etkisinin küresel para politikası görünümünü de etkilediğine işaret edilen raporda, pandemi sonrası enflasyon deneyimi hala tazeyken merkez bankalarının fiyat şokunun kalıcı etkilere yol açabileceğinden endişe duyduğu ve beklentileri çıpalamaya özen gösterdiği aktarıldı.

Raporda, politika faizlerinin 2021'e kıyasla çok daha yüksek, işgücü piyasası koşulları ve ücret baskılarının daha zayıf ve maliye politikasının daha az genişleyici olduğu anlatıldı.

ABD Merkez Bankası (Fed) ve İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faizleri bu yıl sabit tutmasının ve 2027'de yeniden indirimlere başlamasının beklendiği belirtilen raporda, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) ise haziran ayında 25 baz puan faiz artırmasının ancak bu artışın gelecek yıl geri alınacağının tahmin edildiği aktarıldı.

Alıcılar, konut, ticaret, turizm, sağlık, tarım, sanayi, spor, özel eğitim, lojistik, depolama, kentsel çalışma, bağlık alan, plansız arsalar ve sosyal tesis alanları niteliğindeki arsalara, yüzde 25 peşinat 48 ay vade ve yüzde 35 peşinat 48 ay vade ile sahip olabilecek.

Bazı taşınmazlar ise peşin bedelle satılacak ve peşin alımlarda yüzde 15 indirim uygulanacak.

Adana, Afyonkarahisar, Amasya, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Batman, Bayburt, Bilecik, Bitlis, Bursa, Çanakkale, Çorum, Diyarbakır, Edirne, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, Iğdır, İstanbul, Kahramanmaraş, Karaman, Kayseri, Kırklareli, Kırşehir, Kocaeli, Konya, Malatya, Manisa, Mardin, Mersin, Muğla, Muş, Sakarya, Samsun, Sivas, Şanlıurfa, Tekirdağ, Trabzon, Uşak ve Yalova'da bulunan 343 arsa açık artırmayla satışa sunulacak.

Açık artırmalar, 24-25 Haziran'da saat 10.30'da Ankara ve İstanbul'daki salonlarda fiziki ve internet üzerinden çevrim içi katılımla yapılacak.

Satışa ilişkin detaylara, "www.toki.gov.tr" ile "muzayede.emlakyonetim.com.tr" internet adreslerinden ve "444 84 34" numaralı telefondan ulaşılabilecek.

Mayısta fiyatı en çok artış gösteren diğer ürünler arasında yüzde 13,97 ile "diğer sebzeler, taze veya soğutulmuş (soğan, sarımsak, havuç, mantar, zeytin gibi)" yüzde 13,05 ile "kadın ve kız çocuk giysileri", yüzde 9,53 ile yağlar, yüzde 8,66 ile "tuz, çeşniler ve soslar" yer aldı.

- En çok meyvesi yenen sebzeler ucuzladı

Geçen ay en fazla fiyat düşüşü, yüzde 22,21 ile "meyvesi yenen sebzeler, taze soğutulmuş (domates, biber, salatalık, kabak gibi)" kategorisinde gerçekleşti. Bunu, yüzde 19,97 ile "yeşil baklagil sebzeleri, taze veya soğutulmuş", yüzde 15,54 ile "yeşil yapraklı veya saplı sebzeler, taze veya soğutulmuş", yüzde 7,7 ile motorin, yüzde 3,78 ile "diğer küçük ev aletleri", yüzde 3,14 ile "çikolata, kakao, kakao bazlı gıda ürünleri", yüzde 2,96 ile "kahvaltılık tahıl ürünleri" takip etti.

ABD'li çip üreticisi Broadcom'un gelir tahminin ve çip satışlarına ilişkin sunduğu görünümün beklentilerin altında kalması da teknoloji hisselerindeki sert yükselişleri durdurdu.

Jeopolitik gerilimlerin tırmanmasına karşın Orta Doğu'da ABD ile İran arasında anlaşmanın sağlanacağına yönelik beklentilerin devam etmesi piyasalardaki teknoloji kaynaklı satış baskısını dengeledi.

Enflasyon Avrupa ekonomisinin en önde gelen sıkıntıları arasında olmaya devam ederken, analistler Avro Bölgesi'nde savaştan kaynaklı maliyet baskısıyla enflasyonist baskıların devam ettiğini, fabrikaların artan maliyetleri müşterilere yansıtmak zorunda kaldığını, bunun da Bölgede birkaç ayda enflasyonu yukarı yönlü etkileyebileceğini söyledi.

Avrupa Merkez Bankasının (ECB) gelecek haftaki faiz kararı toplantısında mevduat faizinde artırım yapmasının beklendiğini söyleyen analistler, ancak şu anki jeopolitik ortamda bir haftanın uzun bir süre olduğunu ve anlık gelişmelerin Bankanın politikasını etkileyebileceğini ifade etti.

Öte yandan, İngiltere'deki siyasi belirsizlik ülke gündeminde yer almaya devam ederken, ülkede savaştan dolayı artan enerji maliyetleri ve yüksek faiz oranlarından kaynaklı olarak inşaat sektörüne ilişkin riskler öne çıkıyor.

Bu gelişmelerle, Avrupa piyasalarında saat 10.30 itibarıyla Stoxx Europe 600 gösterge endeksi yüzde 0,2 azalışla 623 puanda, İngiltere'de FTSE 100 endeksi önceki kapanışın yüzde 0,2 altında 10.341 puanda seyrediyor.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,2 değer kaybıyla 24.886 puanda, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,1 kayıpla 50.137 puanda, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,1 artışla 8.253 puanda ve İspanya'da IBEX 35 endeksi yüzde 0,3 değer kazancıyla 18.333 puanda bulunuyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan mayıs ayı enflasyon verileriyle memur ve emekliler için maaş zammı hesaplamaları yeniden yapılmaya başlandı.

Milyonlarca memur ve emekli için 5 aylık kritik veri netleşti, geriye sadece 1 aylık verilerin açıklanması kaldı.

Mayıs enflasyonu belli oldu

Türkiye İstatistik Kurumu, mayıs ayına ilişkin enflasyon verilerini açıkladı. Ocak ayında aylık enflasyon yüzde 4,84, şubat ayında yüzde 2,96, mart ayında ise aylık enflasyon yüzde 1,94 olmuştu. Nisan enflasyonu aylık yüzde 4,18 olurken, mayıs ayında da yüzde 1,71 enflasyon artışı açıklandı. Mayısta yıllık oran da yüzde 32,61 olarak açıklandı. 5 aylık toplam enflasyon oranı ise yüzde 16,61 oldu.

Kim ne kadar zam alacak?

20 bin TL aylık alan bir SSK ve BAĞ-KUR emeklisi temmuz ayında kesinleşen ilk 5 aydaki yüzde 16,6 zamma göre 23.322 bin TL alacak.

SSK ve Bağ-Kur emeklileri 2026 yılının ilk yarısı için yüzde 12,19 oranında zam almıştı. TBMM'de alınan karar ile en düşük emekli maaşı 20 bin TL'ye çıkarılmıştı.

İşçi ve esnaf emeklileri temmuz ayında 6 aylık enflasyon oranında zam alacak.

SSK ve Bağ-Kur emeklileri 5 aylık enflasyon oranına göre şimdiden yüzde 16,61 zammı garantiledi.

Memur maaşı ne kadar olacak?

Memur ve memur emeklileri ise toplu sözleşme zammı ve enflasyon farkı hesabına göre zam alıyor. Memur ve emeklisinin 2026 yılı ilk 6 aylık dönem için maaş zammı yüzde 18,6 oldu. İkinci altı aylık dönemde toplu sözleşme zammı yüzde 7 olarak uygulanacak. 

Bu hesaplamalar doğrultusunda, 8.Dönem Toplu sözleşmesi ile belirlenen yüzde 7 ilave edilmesi halinde toplam yüzde 12,40 kümülatif zam meydana gelecek.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) mayıs ayına ilişkin enflasyon verilerini açıklamasının ardından, haziran ayında konut ve iş yerleri kiralarında uygulanabilecek azami zam oranı da netleşti.

Buna göre, haziran ayında yenilenecek kira sözleşmelerinde uygulanabilecek tavan zam oranı yüzde 32,24 olarak hesaplandı. Söz konusu oran, TÜİK tarafından açıklanan 12 aylık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ortalaması esas alınarak belirleniyor.

Kira artış oranları, Temmuz 2024 itibarıyla yeniden 12 aylık TÜFE ortalamasına göre hesaplanmaya başlanmıştı. Böylece ev sahipleri, sözleşme yenileme döneminde kiralara en fazla yüzde 32,24 oranında zam yapabilecek.

TÜFE'deki (2025=100) değişim 2026 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre %1,71 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %16,61 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre %32,61 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %32,24 artış olarak gerçekleşti.

TÜFE gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık %34,86 arttı

En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun yıllık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde %34,86 artış, ulaştırmada %34,29 artış ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda %45,59 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana harcama gruplarının yıllık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 8,60, ulaştırmada 5,63 ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda 6,07 yüzde puan oldu.

TÜFE gıda ve alkolsüz içeceklerde aylık %0,48 azaldı

En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun aylık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde %0,48 azalış, ulaştırmada %2,03 artış ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda %2,28 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana grupların aylık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde -0,12, ulaştırmada 0,35 ve konutta 0,27 yüzde puan oldu.

Endekste kapsanan 174 alt sınıftan (Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması-COICOP 2018 5'li Düzey) 2026 yılı Mayıs ayı itibarıyla, 28 alt sınıfın endeksinde düşüş gerçekleşirken, 9 alt sınıfın endeksinde değişim olmadı. 137 alt sınıfın endeksinde ise artış gerçekleşti.

Özel kapsamlı TÜFE göstergesi (B) yıllık %31,30 arttı, aylık %2,87 arttı

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'deki değişim, 2026 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre %2,87 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %14,93 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre %31,30 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %31,74 artış olarak gerçekleşti.

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi, Mayıs 2026

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yıllık %28,93 arttı, aylık %2,75 arttı

Yİ-ÜFE (2003=100) 2026 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre %2,75 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %14,04 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre %28,93 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %26,96 artış gösterdi.

Yİ-ÜFE imalat ürünlerinde yıllık %30,72 arttı

Sanayinin dört sektörünün yıllık değişimleri; madencilik ve taş ocakçılığında %42,74 artış, imalatta %30,72 artış, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında %6,88 artış ve su temininde %35,00 artış olarak gerçekleşti.

Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri; ara mallarında %27,76 artış, dayanıklı tüketim mallarında %31,39 artış, dayanıksız tüketim mallarında %31,05 artış, enerjide %31,45 artış ve sermaye mallarında %23,73 artış olarak gerçekleşti.

Yİ-ÜFE imalat ürünlerinde aylık %1,99 arttı

Sanayinin dört sektörünün aylık değişimleri; madencilik ve taş ocakçılığında %2,85 artış, imalatta %1,99 artış, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında %12,04 artış ve su temininde %3,37 artış olarak gerçekleşti.

Ana sanayi gruplarının aylık değişimleri; ara mallarında %2,94 artış, dayanıklı tüketim mallarında %1,31 artış, dayanıksız tüketim mallarında %1,29 artış, enerjide %6,60 artış ve sermaye mallarında %1,58 artış olarak gerçekleşti.

ABD'li çip üreticisi Broadcom'un gelir tahminin ve çip satışlarına ilişkin sunduğu görünümün beklentilerin altında kalması da teknoloji hisselerindeki sert yükselişleri durdurdu.

Jeopolitik gerilimlerin tırmanmasına karşın Orta Doğu'da ABD ile İran arasında anlaşmanın sağlanacağına yönelik beklentilerin devam etmesi ise piyasalardaki teknoloji kaynaklı satış baskısını dengeledi.

ABD Temsilciler Meclisinde, Washington yönetiminin İran'a yönelik saldırılarının sona ermesini öngören "savaş yetkileri" tasarısının kabul edilmesi küresel piyasalarda risk algısının biraz azalmasına destek verdi.

ABD Başkanı Donald Trump da Oval Ofis'te düzenlediği bir etkinliğin ardından dış politika ve İran gündemine ilişkin yaptığı değerlendirmede anlaşma yapmak için İran lideri Mücteba Hamaney ile görüşebileceğini belirterek, "Onunla tanışmaktan onur duyarım. Bir anlaşmaya varabilir miyiz bunu görmek isterim." dedi.

Makroekonomik veri tarafında ABD'de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı 30 Mayıs ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 13 bin kişi artarak 225 bine yükseldi ve piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.

Jeopolitik riskler ana gündem olmaya devam ederken, piyasalarda bu hafta ABD'deki iş gücü piyasası verileri öne çıkıyor.

Analistler, ABD'de bu hafta JOLTS açık iş sayısı ve ADP özel sektör istihdamı verilerinin beklentilerin üzerinde geldiğini, tarım dışı istihdam verisinin de beklentilerin üzerinde gelmesi durumunda ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımına gidebileceğine yönelik tahminlerin güç kazanabileceğini söyledi.

Para politikası cephesinde de Fed yetkililerinin açıklamaları yakından takip ediliyor. Kansas City Fed Başkanı Jeffrey Schmid merkez bankasının önündeki seçeneğin sabırlı olup faiz oranlarını sabit tutmak ile hedefin üzerinde seyreden enflasyonu kontrol altına almak amacıyla faizleri artırmak arasında olduğunu ifade etti.

San Francisco Fed Başkanı Mary Daly ise para politikasının şu anda iyi bir konumda olduğunu ancak ekonomideki belirsizliklerin faiz oranlarının gelecekteki seyrine ilişkin net bir görüş ortaya koymayı zorlaştırdığını aktardı.

Söz konusu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,47'de, dolar endeksi önceki kapanışın hemen altında 99,4 seviyesinde seyrediyor.

Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin devam eden belirsizliklerle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,1 artışla 94,4 dolarda seyrederken, altının onsu yüzde 0,7 düşüşle 4 bin 445,3 dolardan işlem görüyor.

- Dow Jones endeksi rekor kırdı

New York borsasında dün karışık bir seyir izlendi. Teknoloji şirketlerinde düşüşler görülmesine karşın açıklanan makroekonomik verilerin ABD'de ekonominin dirençli kaldığını göstermesi ve ekonomik aktivitenin devam edeceğine yönelik beklentiler sanayi şirketlerinin hisselerine yönelimi artırdı.

Kurumsal tarafa bakıldığında Broadcom hisseleri yüzde 12,6 değer kaybetti.

Diğer çip üreticilerinin hisselerinde de düşüş görülürken Qualcomm'un hisseleri yaklaşık yüzde 3, AMD'nin hisseleri yüzde 3,6 ve Micron Technology'nin hisseleri yüzde 7,7 geriledi.

Öte yandan, siber güvenlik çözümleri sunan ABD'li teknoloji şirketi CrowdStrike'ın hisseleri de gelir beklentilerinin zayıf bulunmasıyla yüzde 3,8 değer kaybetti.

Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 1,73, S&P 500 endeksi yüzde 0,41 artarken, Nasdaq endeksi yüzde 0,09 geriledi. Dow Jones endeksi, 51.657,89 puanla rekor seviyeyi gördü. ABD'de endeks vadeli kontratlar, güne düşüşle başladı.

- Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa borsaları, İsrail ve Lübnan'ın ateşkesin uygulanması konusunda mutabık kaldığına yönelik haberler sonrasında petrol fiyatlarındaki geri çekilmelerin pozitif etkileriyle alış ağırlıklı seyretti.

Avrupa borsalarındaki pozitif seyirde sağlık sektöründeki yükselişlerin de etkisi oldu. Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi'nde ise perakende satışlar nisanda bir önceki aya kıyasla yüzde 0,4 düşerken, yıllık bazda yüzde 1 yükseldi.

Piyasa beklentisi, Avro Bölgesi'nde perakende satışların aylık yüzde 0,3 azalacağı, yıllık yüzde 0,3 artacağı yönündeydi.

Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Basel III küresel bankacılık standartlarının bir parçası olan ve bankaların alım-satım faaliyetlerinden kaynaklanan risklerin daha doğru ölçülmesinin amaçlandığı Ticaret Hesabının Temel Gözden Geçirilmesi (FRTB) kurallarında geçici değişikliklerin kabul edildiğini açıkladı.

AB bankacılık sektörünün uluslararası rakipleriyle eşit şartlarda rekabet edebilmesini sağlamak amacıyla bankalar için yeni piyasa riski sermaye çerçevesinin uygulanmasına yönelik hedefli ve geçici değişiklikler getirildi.

Öte yandan İngiltere'deki siyasi belirsizlik ülke gündeminde yer almaya devam ederken, ülkede savaştan dolayı artan enerji maliyetleri ve yüksek faiz oranlarından kaynaklı olarak inşaat sektörüne ilişkin riskler de öne çıkıyor.

Bu gelişmelerle, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,60, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,15, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,27 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi de yüzde 0,27 değer kazandı. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar, güne karışık seyirle başladı.

- Asya borsaları Çin hariç negatif seyrediyor

Asya borsaları da teknoloji hisseleri kaynaklı satış baskısıyla Çin hariç negatif seyrediyor. Teknoloji hisseleri kaynaklı olumsuz etkilerle Güney Kore borsasında sert düşüşler görülürken dolar/Güney Kore wonu paritesi de 1.550 ile 2009`dan bu yana en düşük seviyeyi gördü.

Analistler, kırdığı rekorlarla öne çıkan Kospi endeksindeki sert düşüşlerin küresel hisse senedi piyasasına ilişkin risk algısının artmasına sebep olabileceğini söyledi.

Güney Kore piyasaları ayrıca Güney Kore Çalışma Bakanı Kim Young-hoon'un ülkenin en büyük teknoloji firmalarının yapay zeka karlarının daha büyük bir kısmını tedarikçiler, taşeronlar ve çalışanlarla paylaşması gerektiğini söylediğine dair haberlerden de olumsuz etkiledi.

Japonya Merkez Bankasının (BoJ) bu ayki toplantısında faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin gücünü koruması da Japonya borsası üzerinde satış baskısı oluşturuyor.

Ülkede nisan ayına ilişkin hane halkı harcamalarının yüzde 1,6 yükselerek beklentilerin üzerinde artması BoJ'un faiz oranlarını artırmak için daha fazla hareket alanına sahip olduğunu gösterdi.

Bu gelişmelerle Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 4,9, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,6, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,8 değer kaybederken, Çin'de Şanghay bileşik endeksinde ise yüzde 0,4 değer kazandı.

- Borsa günü düşüşle tamamladı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,67 değer kaybederek 13.872,25 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,16 yükseldi.

Dolar/TL kuru dünü yüzde 0,1 artışla 46,0270'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,0740'tan işlem görüyor.

Bugün yurt içinde enflasyon verisi yatırımcıların odağında olacak. AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) mayısta yüzde 1,65 artacağını tahmin etti.

Ekonomistlerin mayıs ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 1,65) nisanda yüzde 32,37 olan yıllık enflasyonun mayısta yüzde 32,53'e çıkacağı tahmin ediliyor.

Öte yandan, ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 29,40 oldu.

Analistler, bugün yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise ABD'de tarım dışı istihdam, Avro Bölgesi'nde büyümenin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.700 puanın destek, 14.100 ve 14.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Buna göre, ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 30 Mayıs ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 13 bin kişi artarak 225 bine yükseldi. Piyasa beklentisi, bu sayının 214 bin olması yönündeydi.

İşsizlik maaşı başvuru sayılarına ilişkin önceki haftanın verisi 215 binden 212 bine revize edildi.

Geçen hafta itibarıyla 4 haftalık ortalama işsizlik maaşı başvuru sayısı da 6 bin 500 artışla 214 bin 750'ye çıktı.

Devam eden işsizlik maaşı başvuru sayısı ise 23 Mayıs ile biten haftada 8 bin kişi azalarak 1 milyon 777 bine geriledi.

Yaşar, sigorta sisteminin gelişmesi için birçok çalışma yapıldığına işaret ederek, "Biz şunu istiyoruz ve diyoruz ki hükümetimize, devletimize, 'sigorta bir tamamlayıcı unsur değil, sigorta bir enstrüman değil, sigorta sizin elinizdeki en temel unsur' ve konu ne olursa mutlaka sigortanın dokunduğu, sigortanın çözebileceği bir alan mutlaka vardır. Öncelikle buraya bakalım, sigorta ile neyi nasıl çözebiliyoruz, buna baksın politika yapıcılar ve sonrasında geriye ne açık kalıyor, bunu nasıl çözebiliriz, buna bakalım." ifadelerini kullandı.

Birçok konunun sigorta ile çözülebileceğine inandıklarını belirten Yaşar, "1,2 trilyon lira ile 2025 yılını bitirdik ve 32 milyar dolar civarında bir prim büyüklüğüne yaklaştık ki bu çok uzun yıllardır bir orta direk tuzağı gibi 10-11 milyar dolar seviyesinde tıkanıp kalmış olan üretim hacmini son birkaç yıldır büyümeye başlattı. Bunun yanında yüzde 2,68 ile son 10 yılın en büyük penetrasyon oranına da ulaştık." dedi.

Yaşar, 2026'nın ilk çeyrek sonuçlarında da 397 milyar liraya yaklaşan bir üretim hacmine ulaştıklarını kaydederek, geçen seneki 1,2 trilyon liraya bakıldığında bu senenin ilk çeyreğinde geçen senenin yüzde 33'lük prim üretiminin gerçekleştirilmiş olduğunu anlattı.

İlk çeyrekte prim üretiminden gelen 397 milyar liranın 340 milyar lirasının hayat dışı sigorta primlerinden geldiğini belirten Yaşar, şöyle devam etti:

"57 milyar liralık da bir hayat sigortası üretimimiz var. Teknik karımızda da yüzde 39'luk daha pozitiflik bir görünüm var. 2026 ilk çeyrek sonuçları itibarıyla hayat dışında 34 milyar lira, hayat tarafında da 12 milyar liralık bir teknik karımız var. Sektörümüzün toplam aktifleri yüzde 59'luk büyümeyle 4,2 trilyon lira seviyesine ulaştı."

- "Öz sermaye oranımızı 459 milyar liralık bir hacme ulaştırdık"

Yaşar, sigorta şirketleri ve markalarının öz kaynak ve finansal yapı olarak ne kadar güçlü olursa ülkenin kırılganlığının da o kadar azaldığını ifade ederek, "Dolayısıyla öz sermaye oranımızı yüzde 62 büyüterek 459 milyar liralık bir hacme ulaştırdık." ifadesini kullandı.

İlk çeyrekte toplamda 151 milyar liralık brüt ödenen hasarın olduğunu anlatan Yaşar, Türk sigorta sektörünün de Türkiye'nin en büyük kurumsal yatırımcısı konumunda olduğunu ve ekonomiye 3,5 trilyon liralık fon sağladığını söyledi.

Yaşar, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Biliyorsunuz bu fonlar ne kadar güçlü olursa finansal piyasaların istikrarına o manada katkı sağlayacak fonlar. Tabii ki sigorta fonları, sigortadan toplanan primler bildiğiniz gibi enflasyona yol açmayan primler ve uzun vadeli yatırım sağlayan fonlar. Dolayısıyla sigorta ve emeklilik tarafında biz ne kadar büyük fonlara sahip olursak ülkemizin finansal istikrarı açısından o kadar önemli bir iş yapmış oluruz. O açıdan da Türkiye'nin en büyük kurumsal yatırımcısı olmaya devam ediyoruz."

Son 10 yılın en yüksek penetrasyon oranına ulaşıldığını ve yüzde 2,68'lik bir penetrasyonun olduğunu anımsatan Yaşar, bunun kendilerinin 2030'daki hedefleri olan yüzde 5'in henüz yarısını teşkil ettiğini ve bunu hedeflere yaklaştıracaklarını anlattı.

Yaşar, 2030 yılında 50 milyar dolarlık bir toplam prim hacmine ulaşmayı hedeflediklerini aktararak, "Biliyorsunuz SEDDK Başkanımız Davut Bey bu hedefi bize 100 milyar dolar olarak tanımladı. Onu da bir rehber olarak bu hedefin üzerinde tutuyoruz. Öncelikle hedefimiz tabii ki 50 milyar dolara ulaşmak ve Türkiye ekonomisinde 16'ncı sıraya Türk sigorta sektörünü getirmek hedefimiz." diye konuştu.

Ahmet Yaşar, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bizim öncelikle hedefimiz prim yazmak değil, bizim öncelikle hedefimiz ülkemizin koruma açıklarını kapatmak. Elbette ki biz ticari işletmelerden oluşan, 68 üyesi olan bir sigorta birliğiyiz ama sonuçta bunun ötesinde bir misyonumuz var. Kanunun bize verdiği görev var. Dolayısıyla yüz binlerce insanın istihdam edildiği, yüzlerce, binlerce kurumun, kuruluşun entegre olduğu bir ekosistemin merkezinde duruyor sigorta şirketleri. Yani sigorta şirketi olmadan ne aracı olabilir ne acente olabilir ne düzenleme denetleme olabilir ne sigorta eksperi olabilir birçok paydaş olmaz. Dolayısıyla bunun sorumluluğu içinde ve ülkemizin koruma açıklarını kapatacak şekilde biz bu sorumluluğu yerine getirmeye çalışıyoruz."

BES'te 2,5 trilyon liralık bir fon tutarına ulaştıklarını belirten Yaşar, "Katılımcı sayımız 18 milyon kişi. Hayat sigortalarında fon tutarımız 156 milyar lira. Dünya ile karşılaştırdığımızda bizim hayat sigortası tarafındaki hem sözleşme adedimiz hem fon büyüklüğümüz görece küçük. Dünya bu konuda çok daha ileride." değerlendirmesinde bulundu.

TSB Başkanı Yaşar, DASK'ın 2025 yılında 21 milyar lira civarında prim üretimi olduğunu aktararak, konuşmasını şöyle tamamladı:

"Ne yazık ki bu kadar acı tecrübeler yaşadığımız ülkemizde hala DASK'ın penetrasyonu da yüzde 58'ler civarında. Dolayısıyla bu oranlarında mutlaka ve mutlaka artması gerekiyor. Çünkü vatandaşlarımız da sigorta primi olarak ödemedikleri paraları aslında ortaya çıkan, işte en azından cari açık sebebiyle, vergiler, trafik cezaları vesaire olarak aslında yeniden bu primleri öder duruma geliyorlar."

“DAHA HIZLI KOŞMAK İSTİYORUZ”

Sabancı Holding CEO`su Kıvanç Zaimler ile Akçansa ve CarrefourSa`nın satışından sonra bir araya geldik. Her türlü satın alma opsiyonuna açık olduklarını belirten Zaimler, artık daha hızlı koşacaklarını söylüyor.

ARAŞTIRMALAR

ZOR YILA ÖZEL DENGE PLANI

2025, büyük gruplar açısından “ciroda direnç, kârlılıkta ayrışma” yılına dönüştü. Bu yıl ise holdingler için büyümeden öte güçlü bilanço ve değişen koşullara hızlı uyum sağlamak belirleyici olacak.

21 SEKTÖRDE SAVAŞ BASKISI

21 sektörde savaşın etkisini ve kritik riskleri araştırdık. Savaşın uzaması halinde baskının ikinci dalgası işletme sermayesi, tahsilat süreleri ve kârlılık tarafında hissedilecek.

GİDERDE FREN KÂRDA İVME

Enflasyona rağmen genel yönetim giderlerini kontrol altında tutabilen şirketler, giderlerini yüzde 10 ila 30 arasında azaltmayı başarıyor. Elde edilen verimlilik ise net kâr marjına ciddi katkı sağlıyor.

ANADOLU`NUN GLOBAL YARIŞI

Yeşim Grup`tan Kardemir`e, Oba Makarna`dan Hasçelik`e kadar Anadolu`nun öncü grupları sadece ihracat rakamlarını değil küresel pazarlardaki ağırlıklarını da büyütmek istiyor.

SÖYLEŞİLER

“PORTFÖYÜ YENİDEN ŞEKİLLENDİRİRİZ”

Sanko Holding`in aile dışından ilk CEO`su olan Cantekin Dinçerler, ilk söyleşisini Capital`e verdi. Dinçerler, “Mantıklıysa portföyümüzü yeniden şekillendiririz, yeni fırsatlar buluruz ve değerlendiririz” diyor.

ÇOKLU KIRILGANLIK DÖNEMİ

Küresel ekonominin yeni bir kırılma dönemine girdiğini söyleyen Prof. Carmen Reinhart`a göre dünya artık “ani çöküş” riskinden çok, zaman içinde derinleşen kırılganlıklarla karşı karşıya.

“YAKIN COĞRAFYADAKİ FIRSATLARI İZLİYORUZ”

Temkinli ama fırsatları kollayan bir strateji izlediklerini belirten Ulusoy Un Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Eren Günhan Ulusoy, “Stratejimize uygun fırsatlar oluştuğunda satın alma seçeneklerini değerlendiriyoruz” diyor.

“SOSYAL ETKİLERİ OLAN YENİ BİR NORMAL VAR”

Yapay zeka dönüşümünü teknoloji değişimi olarak görmediğini belirten IBM Türkiye Genel Müdürü Işıl Kılınç Gürtuna, sosyolojik etkileri de olan yeni bir normalin söz konusu olduğunu söylüyor.

YÖNETİM

SICAK KOLTUK

Son 2,5 yılda 180 şirkette CEO değişimi yaşandı. CEO arayışlarını hızlandıran yönetim kurulları, baskıyı yönetebilecek, dönüşümü taşıyabilecek ve daha hızlı sonuç alabilecek liderler arıyor.

YENİ DÖNEMDE İK NE ARIYOR?

Sahadan gelen veriler, işe alımda daha temkinli ve seçici bir döneme girildiğine işaret ediyor. Şirketler geniş ölçekli işe alım yerine kritik rollere ve işin sürekliliğini sağlayan alanlara odaklanıyor.

FİNANS

GÖRÜNMEZ BANKA DÖNEMİ

Küresel servis modeli bankacılığı pazarının 30 milyar dolarlık hacme ulaştığı tahmin edilirken Türkiye`de e-ticaret, perakende ve hızlı teslimat platformları yeni dönemin en güçlü oyuncuları arasında gösteriliyor.

“2026 AKILLI BÜYÜME YILI OLACAK”

Mart sonunda müşteri sayılarının 12 bin 929`a ulaştığını söyleyen Ulusal Faktoring CEO`su İzak Koenka, “2026`yı bizim açımızdan akıllı büyüme yılı olarak görüyoruz” diyor.

“DENGELİ PORTFÖY DÖNEMİ”

Garanti BBVA Portföy Genel Müdürü Eyüp Gülsün, yatırımcılar için, para piyasası fonları, hisse senedi fonları ile altın fonlarının birlikte yer aldığı dengeli portföylerin öne çıkacağını söylüyor.

KONJONKTÜR

ENFLASYON RAPORUNUN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ

İran savaşının artan maliyeti artık daha görünür hale geldi. Savaş, yıllık enflasyondaki düşüş eğilimini tersine çevirerek enflasyonun yüzde 32`nin üzerine çıkmasına neden oldu.

YAŞAM

“BU HAYATA SADECE ÇALIŞMAYA GELMEDİK”

Perakende dünyasının yüksek temposunda dengeyi spor yaparak bulan MR. DIY Türkiye Genel Müdürü Dilara Neyişçi Çağlı, “Birisi bir hobisinin peşine düşmek istiyorsa bu beni heyecanlandırıyor” diyor.

KISA KISA

RICHARD BRANSON

KİTAP

10 SORU

PROJEKSİYON

İNSANLAR

İŞ`TE ANADOLU

THOMAS FREY

DIJITAL CEO

BRAND PULSE

INFOCARD

GÖRÜŞLER

Ian Bremmer / GÜÇ DAĞILIMI YENİDEN ŞEKİLLENİYOR

Ali Özgenç / GÜVEN EKONOMİSİ

Ömer Barbaros Yiş / YENİ NESİL PERAKENDE

Mehmet Gerz / TCMB`NİN ENFLASYON KARNESİ

Satın Almak İçin: Bmag

Sıfır Atık Vakfı koordinasyonunda, İstanbul Valiliği himayelerinde gerçekleştirilen 1-7 Haziran Sıfır Atık Haftası kapsamındaki Sıfır Atık Festivali, kapılarını ziyaretçilere açtı.

4-7 Haziran tarihlerinde “Enerjide Verimlilik, Gelecekte Dönüşüm” temasıyla gerçekleştirilen festival; sürdürülebilir yaşam kültürünü yaygınlaştırmayı, çevresel farkındalığı artırmayı ve sıfır atık uygulamalarını toplumun tüm kesimleriyle buluşturmayı hedefliyor.

Gün Gün Festival Programı

Festivalin açılış gününde çocuklardan gençlere, ailelerden teknoloji meraklılarına kadar her yaştan ziyaretçi birbirinden renkli etkinliklerle buluşacak. Kum sanatçısı Veysel Çelikdemir`in etkileyici performansı, geri dönüştürülmüş malzemelerden üretilen enstrümanlarla sahne alan Fungistanbul konseri ve dünyaca ünlü Recycled Orchestra of Cateura`nın ilham veren gösterisi katılımcıları bekliyor.

Gün boyunca doğa, sürdürülebilir yaşam ve çevre bilinci temalı söyleşiler düzenlenirken, akşam saatlerinde Rafet El Roman ve Mazhar Alanson festival sahnesinde müzikseverlerle buluşacak.

Festivalin ikinci gününde çocuk tiyatroları, kum sanatı gösterileri, doğa hikâyeleri anlatımları ve sürdürülebilir yaşam temalı söyleşiler ziyaretçileri bekliyor. Akşam programında ise Sinan Akçıl ve Emre Aydın konserleri yer alacak.

6 Haziran Cumartesi günü çocuk etkinlikleri, kültürel gösteriler ve ilham veren söyleşilerin yanı sıra Türkiye`nin sevilen komedyenlerinden Gökhan Ünver sahne alacak. Festivalin üçüncü günü Poizi ve Sefo konserleriyle sona erecek.

Festivalin son günü ise geleneksel sanatlar, ebru gösterileri, doğa temalı söyleşiler ve düşünce dünyasına katkı sunacak programlarla devam edecek. Hikmet Barutçugil, Kemal Sayar ve Dilek Cesur gibi isimlerin katılacağı etkinliklerin ardından Buray ve Ceza konserleri festivalin kapanışını gerçekleştirecek.

Özel Deneyim Merkezleri Vatandaşlarla Buluşacak

Festival alanında kurulan özel deneyim merkezlerinde ziyaretçiler karbon ve su ayak izlerini ölçebilecek, döngüsel ekonomi uygulamalarını inceleyebilecek ve iklim değişikliğinin etkilerini sanal gerçeklik teknolojileriyle deneyimleyebilecek. Sıfır Atık Mutfak alanında ünlü şefler tarafından sürdürülebilir gastronomi uygulamaları tanıtılırken, Sıfır Atık Müze alanında ise üretim ve tüketim alışkanlıklarını sorgulatan özel içerikler ziyaretçilere sunulacak.

Sıfır Atık Festivali, Dünyada Bir İlke Sahne Oluyor

Dünyada bir ilke de ev sahipliği yapan festival, ihtiyaç duyduğu elektriğin tamamını yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılayarak dünyanın ilk yenilenebilir kaynak sertifikalı festivali olma özelliğini taşıyor.

Girişlerin ücretsiz olduğu Sıfır Atık Festivali`ne dört gün boyunca yaklaşık 1 milyon ziyaretçinin katılması bekleniyor.

Çevre, kültür, sanat, bilim ve eğlenceyi aynı çatı altında buluşturan Sıfır Atık Festivali, sürdürülebilir bir geleceğin inşasına katkı sunacak önemli bir buluşma noktası olarak öne çıkıyor.

En Kapsamlı Çevre Organizasyonlarından Biri

Festival, Türkiye`nin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkı sunan en kapsamlı çevre organizasyonlarından biri olarak öne çıkarken, sıfır atık anlayışının yalnızca atık yönetimiyle sınırlı olmayan bütüncül bir yaşam kültürü olduğuna da dikkat çekiyor. Kaynakların verimli kullanılması, enerji tasarrufu, iklim değişikliğiyle mücadele ve sorumlu tüketim alışkanlıklarının yaygınlaştırılması festivalin temel mesajları arasında yer alıyor.

Çevresel Farkındalık Toplumun Her Kesimine Ulaşacak

Sıfır Atık Vakfı tarafından yürütülen çalışmalar doğrultusunda festival, çevresel farkındalığın toplumun her kesimine ulaşmasını amaçlıyor. Çocuklardan gençlere, akademisyenlerden özel sektör temsilcilerine kadar geniş bir katılımcı kitlesine hitap eden etkinlikler aracılığıyla sürdürülebilir yaşam konusunda kalıcı davranış değişikliklerinin teşvik edilmesi hedefleniyor.

İstanbul Valiliği himayelerinde gerçekleştirilen organizasyon, kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör arasında güçlü bir iş birliği zemini oluşturuyor. Festival kapsamında bir araya gelen paydaşlar, çevre ve sürdürülebilirlik alanındaki iyi uygulama örneklerini paylaşarak ortak çözüm üretme kültürünün güçlenmesine katkı sağlıyor.

Festivalde Enerji Verimliliği Ön Planda

Festival alanında kurulan deneyim merkezleri sayesinde ziyaretçiler, çevresel etkilerini ölçme ve sürdürülebilir yaşam uygulamalarını yakından tanıma fırsatı buluyor. Karbon ayak izi hesaplama alanları, iklim değişikliği simülasyonları, döngüsel ekonomi uygulamaları ve yenilenebilir enerji çözümleri, enerji verimliliğini ön plana koyan, çevre bilincini teoriden pratiğe taşıyan önemli deneyimler sunuyor.

Kültür, sanat ve bilimin çevre teması etrafında buluştuğu festival, sürdürülebilirlik konusunun toplumun gündelik yaşamının bir parçası haline gelmesine katkı sağlıyor. Konserlerden söyleşilere, atölyelerden sahne gösterilerine kadar uzanan zengin program, çevre bilincinin farklı yaş gruplarına etkili ve kapsayıcı yöntemlerle aktarılmasına imkân tanıyor.

GTS esas alınarak hazırlanan verilere göre, ihracat geçen ay Mayıs 2025'in aynı ayına kıyasla yüzde 9,3 azalışla 22 milyar 504 milyon dolar, ithalat da yüzde 10,7 düşüşle 28 milyar 103 milyon dolar olarak belirlendi.

Aynı dönemde, dış ticaret hacmi yüzde 10,1 azalarak, 50 milyar 607 milyon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret açığı, bu dönemde yüzde 15,7 düşüşle 5 milyar 599 milyon dolar oldu.

İhracatın ithalatı karşılama oranı, geçen ay yıllık bazda 1,2 puan artarak yüzde 80,1, enerji verileri hariç tutulduğunda 8,8 puan yükselişle yüzde 95,2, enerji ve altın verileri hariç tutulduğunda 5,2 puan artışla yüzde 97,6 olarak hesaplandı.

- Ürün, ülke ve ülke gruplarına göre ihracat

Geçen ay en çok ihracat yüzde 4,2 azalışla ve 11 milyar 735 milyon dolarla "ham madde (ara mallar)" grubunda yapıldı. Bu grubu, yüzde 18,8 azalış ve 6 milyar 956 milyon dolarla "tüketim malları", yüzde 18,7 azalış ve 2 milyar 954 milyon dolarla "yatırım (sermaye) malları" takip etti.

Söz konusu ayda sektörlere göre ihracatın payı, imalat sanayisinde yüzde 94,5 (21 milyar 274 milyon dolar), tarım, ormancılık ve balıkçılıkta yüzde 3,3 (732 milyon dolar), madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 1,6 (352 milyon dolar) oldu.

Mayısta en fazla ihracat yapılan ülke, 1 milyar 713 milyon dolarla Almanya olarak öne çıktı. Bu ülkenin ardından 1 milyar 532 milyon dolarla ABD ve 1 milyar 160 milyon dolarla İtalya geldi.

İhracatta en çok paya sahip ilk 10 ülkenin toplam ihracat içindeki payı, yüzde 46 olarak hesaplandı.

Mayısta en fazla ihracat yapılan ülke grupları, 9 milyar 396 milyon dolarla Avrupa Birliği (AB), 3 milyar 94 milyon dolarla diğer Avrupa ülkeleri, 3 milyar 392 milyon dolarla Yakın ve Orta Doğu ülkeleri olarak kayıtlara geçti.

- İthalat verileri

Mayısta en çok ithalat, yüzde 3,9 azalışla ve 20 milyar 430 milyon dolarla "ham madde (ara mallar)" grubunda yapıldı. Bu grubu yüzde 30,1 düşüş ve 3 milyar 891 milyon dolarla "tüketim malları", yüzde 18,4 azalış ve 3 milyar 757 milyon dolarla "yatırım (sermaye) malları" izledi.

Sektörlere göre ithalat payları, yüzde 77,1 ile imalat sanayisinde (21 milyar 673 milyon dolar), yüzde 15,3 ile madencilik ve taş ocakçılığında (4 milyar 290 milyon dolar), yüzde 4,7 ile tarım, ormancılık ve balıkçılıkta (1 milyar 329 milyon dolar) hesaplandı.

Mayısta en fazla ithalat yapılan ülkeler, 3 milyar 430 milyon dolarla Çin, 2 milyar 483 milyon dolarla Rusya ve 2 milyar 42 milyon dolarla Almanya oldu.

İthalatta en çok paya sahip ilk 10 ülkenin toplam ithalat içindeki payı, yüzde 48,8 olarak kayıtlara geçti.

Söz konusu ayda en fazla ithalat yapılan ülke grupları, 8 milyar 76 milyon dolarla AB, 6 milyar 810 milyon dolarla Asya ülkeleri ve 4 milyar 343 milyon dolarla diğer Avrupa ülkeleri olarak sıralandı.

- Ocak-mayıs döneminde dış ticaret açığı yüzde 3,6 arttı

GTS kapsamında ocak-mayıs döneminde geçen yılın aynı dönemine göre ihracat, yüzde 0,3 artarak 111 milyar 169 milyon dolar, ithalat yüzde 1,2 yükselişle 153 milyar 905 milyon dolar, dış ticaret hacmi yüzde 0,8 artışla 265 milyar 74 milyon dolar olarak hesaplandı.

Söz konusu dönemde, dış ticaret açığı yüzde 3,6 yükselişle 42 milyar 736 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

İhracatın ithalatı karşılama oranı da yüzde 72,2 oldu.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 13.814,17 puanı, en yüksek 14.188,99 puanı gördü.

Günün ilk yarısında hizmetler endeksi yüzde 0,58, sanayi endeksi yüzde 1,44 ve teknoloji endeksi yüzde 2,17 değer kaybederken, mali endeks yüzde 0,64 değer kazandı.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 41'i yükselirken 58'i düştü, 1'i yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri, Astor Enerji, ASELSAN, Margün Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ, Türk Hava Yolları ve Sasa Polyester oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 470 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 39,50, bileşik getirisi yüzde 43,40 olarak gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1630, sterlin/dolar paritesi 1,3440 ve dolar/yen paritesi 159,9 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 45,9760 liradan, avro 53,5860 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,8 artışla 4 bin 470 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 2 azalışla 95,3 dolardan işlem görüyor.

ABD'nin Kaliforniya eyaletine bağlı Los Angeles kentinde düzenlenen törenle sahibini bulan ödül, Turkcell Akademi'nin eğitim ve gelişim stratejilerini şirketin başarısıyla entegre etme gücünü küresel düzeyde öne çıkarıyor. Ödül programı, 2003'ten bu yana gerçekleştirilerek, çalışan gelişimini stratejik hedeflerle bütünleştirerek ölçülebilir sonuçlar elde eden organizasyonları ödüllendiriyor.

Kazananlar, uzmanlardan oluşan uluslararası jüri tarafından, kurum isimleri gizlenerek ve kapsamlı puanlama sonucuna göre belirleniyor. Bu yıl Fortune 500 şirketlerinin de aralarında bulunduğu dünya çapında 200'den fazla dev şirket, bu ödüle başvuru yaptı.

- "Öğrenme, veriye dayalı içgörü ve üretim yeteneği kazanmak anlamına geliyor"

Açıklamada görüşlerine yer verilen Turkcell İnsan ve İş Desteklerinden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Erkan Durdu, teknolojiyi öğrenmeyi hızlandıran, kişiselleştiren ve değer üreten bir kaldıraç olarak konumlandıran Turkcell Akademi'nin global düzeyde takdir edildiğine işaret etti.

Durdu, hızla dönüşen teknoloji ekosisteminde en büyük ihtiyacın "sürekli öğrenme çevikliği" ve "yüksek adaptasyon kapasitesi" olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Öğrenme, artık bilgi edinmenin yanı sıra veriye dayalı içgörü ve üretim yeteneği kazanmak anlamına geliyor. Bu ödül, 20. yaşını kutladığımız Turkcell Akademi'nin sunduğu gelişim modellerinin, global ölçekte en üst standartlara uygunluğunu tescil ediyor. Aynı zamanda mevcut stratejimizin doğruluğunu yansıtması bakımından da büyük öneme sahip. Turkcell Akademi, sadece öğrenmeyi teşvik etmekle kalmayıp veriden değer üreten bir organizasyon yapısına sahip hale geldi. Bu dönüşüm ile öğrenme kültürünü, veriye dayalı karar alma, üretkenlik ve yenilikçilikle buluşturarak hem çalışanlarımıza hem de şirketimize katkı sağlamayı hedefliyoruz."

Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihaz (YN ÖKC) klasik yazar kasaların gelişmiş versiyonu olarak tanımlanır. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen teknik standartlara uygun şekilde çalışan cihazlar ödeme işlemlerinin elektronik ortamda kayıt altına alınmasını sağlar.

YN ÖKC sistemlerinin temel amaçlarından biri kayıt dışı ekonominin önüne geçmektir. Yapılan satış işlemleri elektronik ortamda kayıt altına alınır ve gerekli bilgiler Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerine iletilir. Böylece mali süreçlerde şeffaflık artar ve vergi denetimleri daha güvenli hale gelir. Cihazlar aynı zamanda işletmelerin muhasebe süreçlerini kolaylaştırır. Gün sonu raporları, satış kayıtları ya da işlem geçmişi gibi veriler düzenli şekilde takip edilebilir.

Yazar Kasa POS Nasıl Çalışır?

Yazar kasa POS cihazlarının çalışma sistemi son derece pratiktir. İşlem genelde birkaç temel adım üzerinden ilerler:

• Müşteri kartını yazar kasa POS cihazına okutur veya temassız ödeme yapar.
• POS cihazı sistemi banka onay sürecini tamamlar.
• İşlem bilgileri Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine iletilir.
• Ödeme onaylandıktan sonra mali fiş otomatik şekilde oluşturulur.
• Satış kaydı cihaz hafızasına işlenir.

Yazar Kasa POS ile Normal POS Arasındaki Fark

Normal POS cihazı sadece kartlı ödeme almak için kullanılır. Mali fiş kesme veya resmi satış kaydı oluşturma özelliği bulunmaz. Bu nedenle işletmeler ayrıca yazar kasa kullanmak zorunda kalır. Yazar kasa POS sistemlerinde ise hem ödeme işlemi hem de mali belge düzenleme tek cihaz üzerinden gerçekleştirilir. Bu yapı işletmelere operasyonel kolaylık sağlar. Yazar kasa ile pos arasındaki fark ayrıntıları şu şekildedir:

Yazar Kasa POS Çeşitleri

İşletmelerin faaliyet alanına göre farklı POS çözümleri bulunur. İş hacmi, müşteri yoğunluğu ve çalışma modeli hangi cihazın sizin için daha uygun olduğunu belirler.

Sabit Yazar Kasa POS

Sabit yazar kasa POS makinesi çeşitleri mağaza, market, restoran ve kafe gibi sabit noktada hizmet veren işletmelerde kullanılır. Masa üstünde çalışan sistemler güçlü bağlantı altyapısı ve yüksek işlem kapasitesi sunar. Sabit cihazların avantajları şöyledir:

• Yoğun işlem hacmine uygun çalışma
• Kesintisiz bağlantı performansı
• Geniş ekran ve kullanım kolaylığı
• Hızlı fiş yazdırma

Mobil Yazar Kasa POS

Mobil yazar kasa POS makinesi türleri taşınabilir yapıları sayesinde sahada ödeme alma imkanı sunar. Kurye hizmetleri, kapıda ödeme sistemleri, pazaryeri satışları ve mobil hizmet veren işletmeler tarafından sıklıkla tercih edilir. Kablosuz bağlantı desteği sayesinde internet erişiminin olduğu her yerde işlem yapılabilir. Mobil POS cihazlarının öne çıkan avantajları şunlardır:

• Taşınabilir kullanım
• Hızlı tahsilat
• Sahada ödeme kolaylığı
• Temassız ödeme desteği
• Anlık fiş oluşturma

Android Yazar Kasa POS

Android tabanlı POS cihazları klasik sistemlere göre daha gelişmiş özellikler sunar. Akıllı POS olarak da bilinen sistemler uygulama desteği, bulut entegrasyonu ve gelişmiş raporlama gibi avantajlara sahiptir. Android POS cihazları sayesinde işletmeler:

• Stok takibi yapabilir.
• Sipariş yönetimi sağlayabilir.
• Muhasebe entegrasyonu kurabilir.
• QR ödeme alabilir.
• Dijital raporlama süreçlerini yönetebilir.

Yazar Kasa POS Zorunlu mu?

Özellikle şu alanlarda faaliyet gösteren işletmeler için zorunluluk öne çıkar:

• Perakende mağazalar
• Marketler
• Restoran ve kafeler
• Akaryakıt istasyonları
• Hizmet işletmeleri
• Mobil satış yapan firmalar

Ancak her işletmenin yükümlülüğü farklı olabilir. Faaliyet alanı, satış modeli ve ödeme sistemi kullanım şekli doğrultusunda detaylı değerlendirme yapılması gerekir.

İşletmeniz için Doğru POS Nasıl Seçilir?

Doğru POS seçimi yalnızca ödeme almak için değil işletme süreçlerini verimli yönetmek açısından da önem taşır. İşletmenizin ihtiyaçlarını analiz ederek uygun cihaz tercih etmeniz gerekir. Bu süreçte yazar kasa POS fiyatları için de araştırma yapabilirsiniz.

İşletme Tipinize Uygun POS

Her işletmenin ihtiyaç duyduğu POS çözümü farklı olur. İşletme modeline uygun seçim yapmak günlük operasyonları kolaylaştırır. Örnek kullanım alanları şu şekilde sıralanabilir:

• Restoran: Adisyon ve masa entegrasyonlu POS
• Market: Hızlı barkod okuma destekli POS
• E-ticaret: Sanal POS entegrasyonu
• Kurye hizmetleri: Mobil POS sistemi
• Kafe: Temassız ödeme destekli POS

Banka ve Komisyon Oranı Karşılaştırması

POS seçerken sadece cihaz özelliklerine değil banka komisyon oranlarına da dikkat etmeniz gerekir. Bankalar farklı sektörler için farklı POS komisyon oranları sunabilir. Komisyon oranlarını değerlendirirken şu detayları inceleyebilirsiniz:

• Tek çekim komisyon oranı
• Taksitli işlem maliyetleri
• Erken ödeme seçenekleri
• Günlük tahsilat süresi
• Aidat ve ek hizmet ücretleri

Akbank POS çözümleri farklı ölçeklerdeki işletmelere uygun esnek ödeme altyapıları sunar. İşletmenizin ihtiyaçlarına göre mobil, sabit ya da Android POS seçeneklerini değerlendirebilir, hızlı tahsilat ve güvenli ödeme altyapısından yararlanabilirsiniz.

GİB Onaylı Cihaz Tercih Etme

Yazar kasa POS satın alırken cihazın Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından onaylı olması gerekir. Resmi listede yer almayan cihazların kullanılması ciddi sorunlara yol açabilir. GİB onaylı cihaz tercih etmek şu avantajları sağlar:

• Mevzuata uygun kullanım
• Güvenli veri aktarımı
• Resmi fiş düzenleme
• Güncel yazılım desteği
• Denetim süreçlerinde uyumluluk 

Teknik Destek ve Servis Ağı

POS cihazları sürekli kullanılan teknolojik ürünler olduğu için teknik destek önem taşır. Olası arızalarda hızlı çözüm sunulması işletme faaliyetlerinin kesintiye uğramasını önler. Servis ağı değerlendirirken Türkiye genelinde servis erişimi, garanti süresi, yedek cihaz desteği, yazılım güncelleme hizmeti ve müşteri destek hattı gibi detaylara dikkate edebilirsiniz.

Yazar Kasa POS Başvuru Süreci

Yazar kasa POS başvuru süreci birkaç temel adımdan oluşur. Banka veya yetkili ödeme kuruluşu üzerinden başvuru yapılabilir. Başvuru aşamaları çoğunlukla şu şekilde ilerler:

• Vergi levhası hazırlanır.
• Şirket belgeleri teslim edilir.
• Banka başvurusu tamamlanır.
• POS cihazı seçilir.
• Sözleşmeler imzalanır.
• Kurulum işlemi gerçekleştirilir.
• GİB kaydı tamamlanır.

Başvuru sırasında sizden genelde şu belgeler talep edilir:

• Vergi levhası
• İmza sirküsü
• Faaliyet belgesi
• Kimlik fotokopisi
• Ticaret sicil gazetesi
• İş yeri adres bilgileri

Akbank`ın işletmelere özel POS çözümleri sayesinde tahsilat süreçlerinizi hızlandırabilir, güvenli ödeme altyapısıyla işinizi daha verimli yönetebilirsiniz. Mobil POS, Android POS ve farklı sektörlere uygun ödeme çözümlerini inceleyerek işletmeniz için en uygun sistemi kolayca seçebilirsiniz.

Kaynak: https://www.akbank.com/kurumsal/uye-isyeri-pos/pos-cozumleri/yazar-kasa-pos 

Sıkça Sorulan Sorular

Yazar kasa POS kimler için zorunludur?

Kartla ödeme kabul eden ve Gelir İdaresi Başkanlığı kapsamına giren birçok işletme için yazar kasa POS kullanımı zorunlu olur.

Yazar kasa POS ile normal POS arasındaki fark nedir?

Normal POS sadece ödeme alma işlevine sahiptir. Yazar kasa POS ise ödeme işlemiyle birlikte mali fiş oluşturup resmi satış kaydı tutar.

Yazar kasa POS nereden alınır?

Yazar kasa POS cihazları bankalar, yetkili ödeme kuruluşları ve resmi distribütörler üzerinden alınabilir.

Yazar kasa POS komisyon oranı ne kadardır?

Komisyon oranları banka, sektör, işlem hacmi ve taksit seçeneklerine göre değişiklik gösterir. İşletmenize özel teklif alarak en doğru oranları öğrenebilirsiniz.

Yeni işletmeler kaç gün içinde yazar kasa POS almalıdır?

Faaliyete başlayan işletmelerin mevzuatta belirtilen süreler içinde ödeme kaydedici cihaz süreçlerini tamamlaması gerekir. Güncel süre ve yükümlülükler için Gelir İdaresi Başkanlığı düzenlemelerinin takip edilmesi önem taşır.

*Bu bir reklamdır.

Buna göre, Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaş grubundaki işsiz sayısı, nisanda bir önceki aya kıyasla 5 bin azalarak, 2 milyon 868 bin kişiye geriledi. İşsizlik oranı ise 0,1 puan artışla yüzde 8,2 seviyesinde gerçekleşti.

İşsizlik oranı, geçen yılın aynı ayına göre ise 0,5 puan azaldı.

İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,8, kadınlarda yüzde 11 olarak tahmin edildi.

Söz konusu ayda, 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfustaki işsizlik oranı, nisanda bir önceki aya göre 0,8 puan azalarak yüzde 14,5 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı, erkeklerde yüzde 12, kadınlarda yüzde 19,4 olarak hesaplandı.

TÜİK, bazı aylara ilişkin verilerde revizyona gitti.

Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısı, nisanda bir önceki aya kıyasla 356 bin kişi gerileyerek 32 milyon 166 bin kişi oldu. İstihdam oranı ise 0,6 puan azalışla, yüzde 48,1 olarak gerçekleşti. Bu oran erkeklerde yüzde 65,4 iken, kadınlarda yüzde 31,2 olarak kayıtlara geçti.

Mevsim etkisinden arındırılmış iş gücü, nisanda bir önceki aya göre 361 bin kişi azalarak, 35 milyon 34 bin kişiye ulaştı. İş gücüne katılma oranı ise 0,6 puan düşerek yüzde 52,4 olarak gerçekleşti. İş gücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,2 iken, kadınlarda yüzde 35 olarak hesaplandı.

İstihdam edilenlerden referans döneminde iş başında olanların mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi, nisanda bir önceki aya göre 0,3 saat artarak, 42,1 saat olarak gerçekleşti.

Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel iş gücü ve işsizlerden oluşan atıl iş gücü oranı nisanda aylık bazda 1,2 puan azalarak yüzde 30,1 oldu. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 19,3 iken, işsiz ve potansiyel iş gücünün bütünleşik oranı yüzde 20,5 olarak tahmin edildi.

Buna karşın İsrail ve Lübnan'ın ateşkesin uygulanması konusunda mutabık kaldığına yönelik haberler petrol fiyatlarında ılımlı bir gerilemeyi sağlarken, bu durum Avrupa borsalarını pozitif etkiledi.

Bu gelişmelerle, Avrupa piyasalarında saat 10.30 itibarıyla Stoxx Europe 600 gösterge endeksi yüzde 0,1 artışla 621 puanda, İngiltere'de FTSE 100 endeksi önceki kapanışın hemen altında 10.328 puanda seyrediyor.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,2 değer kazancıyla 24.882 puanda, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,1 kazançla 50.076 puanda, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,3 artışla 8.171 puanda ve İspanya'da IBEX 35 endeksi yüzde 0,4 değer kazancıyla 18.257 puanda bulunuyor.

Analistler, bugün Avro Bölgesi'nde perakende satışlar ve ABD'de işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirtti.

Buna göre, su ürünleri üretimi geçen yıl bir önceki yıla kıyasla yüzde 11,1 artışla 1 milyon 37 bin 19 tona yükseldi.

Üretimin yüzde 33,4'ünü avcılık yoluyla elde edilen deniz balıkları, yüzde 3,1'ini avcılık yoluyla elde edilen diğer deniz ürünleri, yüzde 3,1'ini avcılık yoluyla elde edilen iç su ürünleri ve yüzde 60,4'ünü yetiştiricilik ürünleri oluşturdu.

Su ürünleri avcılığı geçen yıl yüzde 15,3 arttı. Avcılık yoluyla yapılan toplam üretim 410 bin 428 ton, yetiştiricilik üretimi ise 626 bin 591 ton olarak gerçekleşti. Deniz ürünleri avcılığı bir önceki yıla göre yüzde 17,3 artarken, iç su ürünleri avcılığı yüzde 4,3 azaldı.

- En çok hamsi avlandı

Avlanan deniz balıkları miktarı geçen yıl 346 bin 366 ton oldu. Bu balıklarının türlere göre dağılımı incelendiğinde, hamsinin 245 bin 261 tonla en yüksek miktarda avlanan balık olduğu görüldü. Hamsiyi 28 bin 388 tonla çaça ve 19 bin 667 tonla sardalya takip etti.

Yetiştiricilik yoluyla yapılan üretim ise 2025'te yüzde 8,6 arttı. Yetiştiriciliğin 440 bin 817 tonu (yüzde 70,4) denizlerde, 185 bin 774 tonu (yüzde 29,6) iç sularda gerçekleşti.

Yetiştirilen en önemli balık türleri iç sularda 185 bin 310 tonla alabalık, denizlerde de 174 bin 859 tonla levrek ve 164 bin 643 tonla çipura oldu.

Buna göre H-ÜFE, geçen ay bir önceki aya kıyasla yüzde 3,23, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 18,17, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 34,62 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 35,43 yükseldi.

Endeks, Mayıs 2025'e göre ulaştırma ve depolama hizmetlerinde yüzde 38,46, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 31,79, bilgi ve iletişim hizmetlerinde yüzde 29,91, gayrimenkul hizmetlerinde yüzde 31,78, mesleki, bilimsel ve teknik hizmetlerde yüzde 34,04, idari ve destek hizmetlerde yüzde 32,44 arttı.

H-ÜFE'de, mayısta bir önceki aya göre ise ulaştırma ve depolama hizmetlerinde yüzde 4,45, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 3,55, bilgi ve iletişim hizmetlerinde yüzde 1,24, gayrimenkul hizmetlerinde yüzde 3,4, mesleki, bilimsel ve teknik hizmetlerde yüzde 0,68, idari ve destek hizmetlerde yüzde 3,27 artış gerçekleşti.

Rapora göre, iki milyar Müslümanın helal gıda, ilaç, kozmetik, muhafazakar moda, Müslüman dostu turizm ile medya ve eğlence olmak üzere İslam ekonomisinin altı temel sektöründeki harcamaları 2024'te 2,6 trilyon dolar oldu. 1,53 trilyon dolarla en büyük paya sahip olan helal gıda ve içecek harcamalarının 2029 itibarıyla 2,06 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.

Türkiye, rapordaki Küresel İslam Ekonomisi Göstergesi (GIEI) sıralamasında 6. sıraya yükselerek ilk 10'daki en büyük sıçramayı gerçekleştiren ülke oldu.

Küresel İslam ekonomisi harcamalarının 2029 itibarıyla 3,56 trilyon dolara (yıllık bileşik büyüme oranı yüzde 6,5) ulaşacağı ve İslami finans varlıklarının 2024'teki 5,99 trilyon dolar seviyesinden 2029'da 9,72 trilyon dolara yükseleceği öngörülüyor.

- Türkiye'de altı temel helal ürün ve hizmet sektöründe 235 milyar dolarlık harcama yapıldı

Türkiye'deki Müslüman tüketicilerin 2024'te altı temel helal ürün ve hizmet sektöründe yaptığı toplam 235 milyar dolarlık harcama, ülkeyi bu sektörlerin çoğunda küresel ölçekte en büyük tüketici pazarlarından biri konumuna taşıdı. Türkiye, muhafazakar moda sektöründe hem güçlü bir iç tüketim pazarı hem de önde gelen bir küresel üretim ve ihracat platformu olarak bu alandaki özel gücünü koruyor.

Rapordaki ulusal kıyaslama endeksi GIEI'da Malezya birinci sırada yer alırken, onu sırasıyla Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan, Endonezya, Bahreyn ve Türkiye takip ediyor.

9'uncu sıradan 6'ncı sıraya yükselen Türkiye, ilk 10 içerisinde en güçlü gelişimi gösteren ülke olarak dikkati çekiyor. GIEI, düzenleme, finans, ticaret, inovasyon ve sektörel gelişimi bütüncül biçimde ele alan ulusal ekosistemleri değerlendiriyor.

BAE'nin konumu lojistik, ticaret ve dijital altyapının artan rolünü yansıtırken Suudi Arabistan ve Endonezya, İslami finans, helal üretim, Müslüman dostu turizm ve ulusal helal ekosistemi geliştirme alanlarındaki ilerlemesini sürdürüyor.

Rapor, büyümenin bir sonraki aşamasını bağımsızlık inşası olarak tanımlıyor. Bu doğrultuda helal değer zincirlerinin, belgelendirme standartlarının, yerel ve bölgesel üretimin, İslami finans altyapısının, dijital platformların ve tüketici güveninin güçlendirilmesi yoluyla bağımlılığın azaltılması ve uzun vadeli pazar avantajının elde edilmesi hedefleniyor.

- Yatırımlar 13,1 milyar dolara ulaştı

İslam ekonomisiyle ilgili şirketlere yapılan yatırımlar, 2024/2025 döneminde 346 işlemle toplam 13,1 milyar dolara ulaştı. Sermaye dağılımında en büyük payı İslami finans alırken, onu sırasıyla helal gıda, medya ve eğlence, Müslüman dostu turizm ve helal ilaç takip ediyor.

Toplam işlem değerinde öne çıkan ülkeler Suudi Arabistan, BAE, Endonezya, Azerbaycan ve Türkiye olurken, bu tablo hem tüketiciye yönelik işletmelere hem de İslam ekonomisini destekleyen altyapıya yönelik sermaye akışlarının derinleştiğine işaret ediyor.

İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ülkelerinin helal ürün ithalatı 2024'te 421,5 milyar dolara ulaştı. Türkiye, İİT pazarlarına 18,71 milyar dolar değerinde helal ürün ihraç ederek gıda, moda, ilaç ve kozmetik alanlarındaki güçlü ticari varlığını ortaya koydu ve küresel ölçekte İİT pazarlarına en fazla helal ürün ihraç eden beşinci ülke oldu. En büyük beş ihracatçı ülke (Brezilya, Çin, Hindistan, ABD ve Türkiye), İİT'ye yapılan toplam helal ürün ihracatının yüzde 32'sini gerçekleştiriyor.

Rapor, Müslüman tüketici duyarlılığındaki süregelen dönüşümü de gözler önüne seriyor. DinarStandard'ın sosyal dinleme analizi, boykot eylemi öncesi, boykotun zirve yaptığı dönem ve mevcut aşamalar boyunca 86 milyondan fazla etkileşimi takip etti.

Bulgular, değer odaklı satın alma davranışının ilk boykot dalgasından sonra da kalıcılığını koruduğunu ve gıda-içecek, kozmetik, moda, teknoloji ile medya sektörlerinde ahlak normlarıyla uyumlu, yerel ve alternatif markalara yönelik tüketici ilgisinin devam ettiğini ortaya koyuyor.

2025/2026 Küresel İslam Ekonomisi Durum Raporu, yapay zeka destekli helal belgelendirme, blokzincir tabanlı izlenebilirlik, dijital İslami finans, milli seyahat platformları, hac hizmetlerinin dijitalleştirilmesi, helal ilaçlar, temiz içerikli kozmetik, doğuştan dijital muhafazakar moda ve kültürel değerlerle uyumlu medya-eğlence gibi alanlarda tüm ana sektörlerde fırsat sinyallerine dikkati çekiyor.

Tüm bu sinyaller, İslam ekonomisinin artık yalnızca Müslüman tüketici talebindeki artış sayesinde değil, bu talebi karşılayacak sistemlerin daha bilinçli bir şekilde inşa edilmesiyle de büyüdüğüne işaret ediyor.

Raporda görüşlerine yer verilen DinarStandard Üst Yöneticisi (CEO) ve Yönetici Ortağı Rafiuddin Shikoh, şunları kaydetti:

"İslam ekonomisi artık gelişen bir fikir olmaktan çıkmış, gelişen bir sistem halini almıştır. Bu yıl ortaya koyduğumuz tablo, ekonomik yaşamın ahlaki değerlerle uyumlu olması gerektiği inancıyla hareket eden küresel tüketici ve yatırımcı tabanının giderek büyüdüğünü gösteriyor. İslam ekonomisindeki bir sonraki büyüme dalgasına, piyasa talebine bağımlılığı azaltan ve fırsatları genişleten sistemlere, standartlara, güven altyapısına ve kurumlara dönüştürebilenlerin öncülük edeceğini düşünüyoruz."

Buna göre, amme borcunun vadesinde ödenmesi veya haczin tatbiki ya da haczolunmuş malların paraya çevrilmesi, amme borçlusunu çok zor duruma düşürecekse borçlu tarafından yazı ile istenmiş ve teminat gösterilmiş olmak şartıyla, alacaklı amme idaresince veya yetkili kılacağı makamlarca amme alacağı 72 ayı geçmemek üzere ve faiz alınarak tecil olunabilecek.

Amme borçlusunun alacaklı tahsil daireleri itibarıyla tecil edilen borçlarının toplamı 1 milyon lirayı aşmadığı takdirde teminat şartı aranılmayacak. Bu tutarın üzerindeki amme alacaklarının tecilinde, gösterilmesi zorunlu teminat tutarı 1 milyon lirayı aşan kısmın yarısı olacak. Cumhurbaşkanı, bu tutarı 10 katına kadar artırmaya, yarısına kadar indirmeye, yeniden kanuni tutarına getirmeye ve alacaklı amme idareleri itibarıyla bu hadler arasında farklı tutar belirlemeye yetkili olacak.

- Yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlar için vergi istisnası

Gelir Vergisi Kanunu'nda "yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlar için vergi istisnası" başlıklı yeni madde ihdas edildi. Buna göre, ülkede yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, Türkiye'de yerleşmiş sayılmasından önceki son 3 takvim yılında ülkede ikametgahının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartıyla Türkiye dışında elde ettiği kazanç ve iratları, 20 yıl boyunca gelir vergisinden müstesna tutulacak.

Bu kanunda yapılan değişikliğe göre, Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu'nda tanımlanan nitelikli hizmet merkezlerinde istihdam edilen nitelikli hizmet personelinin ücretlerinin brüt asgari ücretin 3 katını aşmayan kısmı için (Endüstri Bölgeleri Kanunu kapsamında kurulan endüstri bölgelerinde, bölgenin yabancı yatırım yoğunluğuna göre Cumhurbaşkanınca uygun bulunanlar ile katılımcı belgesi alarak İstanbul Finans Merkezi'nde faaliyet gösteren nitelikli hizmet merkezleri açısından brüt asgari ücretin 5 katı) gelir vergisi istisnası uygulanacak.

Cumhurbaşkanı, bu bentte yer alan 3 ve 5 katlarını birlikte veya ayrı ayrı bir kata kadar belirlemeye, iki katına kadar artırmaya yetkili olacak.

- Yurt dışından getirilerek ekonomiye kazandırılan varlıklar

Kurumlar Vergisi Kanunu'na eklenen hükme göre, vergiye gönüllü uyumu artırmak amacıyla, gerçek veya tüzel kişilerce, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları, 31 Temmuz 2027'ye kadar banka veya aracı kurumlara bildirilecek. Bu kapsamda bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 2 ay içinde Türkiye'deki banka ya da aracı kurumlarda adlarına açılan hesaplara transfer edilmesi veya yurt dışından fiziki olarak getirilenlerin bu hesaplara yatırılması gerekecek. Fiziki olarak yurt dışından getirilen varlıklar, yurda getirildiği gümrük idaresine yapılacak beyana ilişkin belgeler ile tevsik olunacak. Gümrük idaresi, bu kapsamda aldığı beyanları, alındığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Gelir İdaresi Başkanlığına bildirecek.

Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye'de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları, 31 Temmuz 2027'ye kadar banka veya aracı kurumlara bildirilecek. Bildirilen varlıkların bildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumlara yatırılmak suretiyle tevsik edilmesi zorunlu olacak. Bu kapsamda bildirilen varlıklar, Vergi Usul Kanunu uyarınca defter tutan mükellefler tarafından bildirim tarihi itibarıyla kanuni defterlere kaydedilecek. Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, bu kapsamdaki hükümler uyarınca kanuni defterlerine kaydettikleri kıymetler için pasifte özel fon hesabı açacak. Bu fon hesabı, bildirim tarihinden itibaren 2 yıl geçmedikçe işletmeden çekilemeyecek. Sermayeye ilave dışında başka bir amaçla kullanılamayacak, işletmenin tasfiye edilmesi halinde ise vergilendirilmeyecek. Serbest meslek kazanç defteri ile işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler, söz konusu kıymetleri defterlerinde ayrıca gösterecek. Bu varlıklar, dönem kazancının tespitinde dikkate alınmayacak ve bildirim tarihinden itibaren 2 yıl geçmesi koşuluyla vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebilecek.

Cumhurbaşkanı, 31 Temmuz 2027 tarihini, bitim tarihinden itibaren her defasında 6 ayı geçmeyen süreler halinde bir yıla kadar uzatmaya, Hazine ve Maliye Bakanlığı hüküm kapsamına giren varlıkların Türkiye'ye getirilmesi ve bildirimi ile işletmeye dahil edilmelerine ilişkin hususları, bildirim ve beyana esas şekli ile hükmün uygulanmasında kullanılacak bilgi ve belgeler ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.

- "Teknogirişim" rozetine sahip halka açık olmayan şirketlere ilişkin düzenleme

Kanunla Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunu'nda yapılan düzenlemeye göre de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca verilen "Teknogirişim" rozetine sahip, halka açık olmayan şirketlerin paya dönüştürülebilir borç sözleşmelerine dayanarak yapacakları şarta bağlı sermaye artırımlarında Türk Ticaret Kanunu'nun şarta bağlı sermaye artırımına ilişkin hükümleri uygulanmayacak. Bu kapsamda yer alan şirketlerin şarta bağlı sermaye artırımlarının usul ve esasları, Ticaret Bakanlığının görüşü üzerine Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenecek.

İstanbul Finans Merkezi'nde katılımcı belgesi alarak finansal faaliyette bulunan kuruluşların kazançları için yüzde 100 olarak uygulanan kurumlar vergisi indirimi uygulamasının süresi 2047 yılına kadar uzatıldı. Ayrıca bu kuruluşlara kuruluş ve izinleri için finansal faaliyet harçları yönünden 5 yıl süreyle sağlanan muafiyet 20 yıla çıkarıldı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 96,12 puan ve yüzde 0,69 artışla 14.061,77 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,93, holding endeksi yüzde 0,52 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,47 ile orman kağıt basım, en çok gerileyen yüzde 0,72 ile menkul kıymet yatırım ortaklığı oldu.

Küresel piyasalarda jeopolitik gerginliklere, teknoloji ve yapay zeka şirketlerinde görülen satış baskısının da eklenmesiyle negatif bir seyir izleniyor.

Orta Doğu'da çatışmalar şiddetlenirken, taraflardan gelen açıklamaların fazla iç açıcı olmaması küresel piyasalarda satış baskısının devam etmesine neden oluyor.

Jeopolitik risklerin enerji fiyatları üzerinden enflasyon beklentilerini yeniden bozma ihtimali, riskli varlıklarda yükselişin daha kırılgan ilerleyebileceğine işaret ediyor.

İsrail ve Lübnan'ın ateşkesin uygulanması konusunda mutabık kaldığına yönelik haberler petrol fiyatlarında ılımlı bir gerilemeyi sağlasa da gerilimin devam etmesi küresel piyasalarda satış baskısının sürmesine neden oluyor.

Öte yandan Broadcom'un yapay zeka gelirlerine ilişkin hayal kırıklığı yaratan tahmin açıklaması, teknoloji şirketlerine yönelik risk algısının güçlenmesine neden oldu.

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı ve para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde perakende satışlar ve ABD'de işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.200 seviyelerinin direnç, 13.800 ve 13.700 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

Güne yükselişle başlayan gram altın saat 09.45 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,9 üstünde 6 bin 608 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 10 bin 928 liradan, cumhuriyet altını 43 bin 506 liradan satılıyor.

Altının onsu yüzde 0,8 değer kazancıyla 4 bin 470 dolardan işlem görüyor.

Dövizde son durum

Dolar/TL, güne yatay başlamasının ardından 45,9750 seviyesinden işlem görüyor.

Dün yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,9650'den tamamladı.

Dolar/TL saat 09.50 itibarıyla önceki kapanışının hemen üzerinde 45,9750'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,4 artışla 53,5230'dan ve sterlin/TL yüzde 0,3 yükselişle 61,8970'ten satılıyor.

Dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 99,4 seviyesinde bulunuyor.

Jeopolitik risklerin enerji fiyatları üzerinden enflasyon beklentilerini yeniden bozma ihtimali, riskli varlıklarda yükselişin daha kırılgan ilerleyebileceğine işaret ediyor.

İsrail ve Lübnan'ın ateşkesin uygulanması konusunda mutabık kaldığına yönelik haberler petrol fiyatlarında ılımlı bir gerilemeyi sağlasa da gerilimin devam etmesi küresel piyasalarda satış baskısının sürmesine yol açıyor.

Öte yandan Broadcom'un yapay zeka gelirlerine ilişkin hayal kırıklığı yaratan tahmin açıklaması, teknoloji şirketlerine yönelik risk algısının güçlenmesini sağladı.

New York borsasındaki düşüşler Asya piyasalarına da taşınırken, ABD-İran arasındaki gerilimin tırmanmasından dolayı azalan risk iştahı Asya borsalarında geri çekilmelere neden oluyor.

Teknoloji ve çip üreticisi hisselerinin son dönemdeki kazançlarını geri vermesiyle Asya piyasalarında düşüş eğilimine sebep olurken, ABD ile İran arasında barış anlaşması yapılacağına dair süregelen şüpheler piyasalarda genel bir riskten kaçınma eğilimi yarattı.

Japonya Merkez Bankası Başkanı Kazuo Ueda'nın dün yaptığı açıklamada, yükselen enflasyon riskleri karşısında faiz oranlarını artırmanın artıları ve eksilerini tartışmak gerektiğini belirtmesi de Asya borsalarındaki düşüşte etkili oldu.

Bu ay faiz artırımına gideceği tahmin edilen Bankanın bu aydan sonra yılın geri kalanında bir faiz artırımına daha gidebileceği öngörülüyor.

Bu gelişmelerle Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,8 düşüşle 8.639 puandan, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,35 değer kaybıyla 67.476 puandan kapandı.

Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1 düşüşle 4.044 puan, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,7 azalışla 25.190 puan, Hindistan'da Sensex endeksi yüzde 0,1 artışla 74.386 puan seviyesinde bulunuyor.

ABD'nin tahsilat sorunu değil harcama ve büyüme sorunu olduğunu savunan Bessent, "Eğer harcamaları kısıp ekonomimizi büyütebilirsek, borçları ödeme ve yüzde 3'lük hedefe geri dönme imkanına sahip oluruz." dedi.

Bessent, ABD Başkanı Donald Trump'ın görev süresinin sonuna kadar ülkenin borcunun gayri safi yurt içi hasılasına (GSYH) oranının yüzde 3'lü seviyelere ineceğine inandığını söyledi.

İran'daki savaş sonrasında ABD'de ortalama bir hanenin, benzine ayda 200 dolar daha fazla ödediğine işaret eden Bessent, "Bunların Amerikan halkı için zorlu zamanlar olduğunu anlıyoruz, bu süreci atlatacağız." ifadesini kullandı.

Bessent, "Kısa vadeli bir dalgalanmadan ibaret olacağına inandığım enflasyon haricinde, ekonomik veriler son derece güçlü. İstihdam verileri de çok güçlü seyretti." değerlendirmesinde bulundu.

Güçlü bir ekonomi için gereken tüm unsurlara sahip olduklarını savunan Bessent, fiyatların geçici olarak yükseldiğini düşündüğünü ve yeniden aşağı ineceğini kaydetti.

Bankanın 12 şubesinden gelen analizlerle hazırlanan raporda, ekonomik faaliyetin 10 bölgede "hafif ila ılımlı" hızda arttığı, bir bölgede hafif düşüş görüldüğü, bir bölgede ise değişim olmadığı belirtildi.

Raporda, tüketici harcamalarının bölgeler genelinde karışık bir görünüm sergilemeye devam ettiği ve satın alma gücü üzerindeki baskılar nedeniyle gelir grupları arasındaki ayrışmanın daha da belirginleştiği ifade edildi.

Yüksek gelirli hanehalklarının dayanıklılığını koruduğu ve fiyat artışlarına daha az duyarlı olmaya devam ettiği belirtilen raporda, orta gelirli hanehalklarının "harcama yapmaya karar vermeden önce her doları daha verimli kullanmaya çalıştığı", düşük gelirlilerin ise mali açıdan daha fazla zorlandığının gözlendiği aktarıldı.

Raporda, "Genel olarak kredi kartı kullanımının arttığı, perakende mağaza ziyaretlerinin azaldığı ve temel ihtiyaçlara yönelik talebin güçlendiği bildirildi." değerlendirmesine yer verildi.

Gelecek 6 aya ilişkin iş dünyası beklentilerinde öngörülen büyüme açısından önemli bir değişiklik olmadığı vurgulanan raporda, yüksek belirsizlik ve zayıflayan tüketici harcamalarına ilişkin işaretlerin güveni baskıladığı kaydedildi.

Fiyatların ise genel olarak "ılımlı ila güçlü" bir hızda arttığına işaret edilen raporda, çoğu bölgenin önceki rapora kıyasla daha yüksek enflasyon bildirdiği aktarıldı.

Raporda, "Bölgeler, Orta Doğu'daki çatışmaya bağlı enerjiyle ilgili maliyetlerin enflasyonist baskıların başlıca itici gücü olduğunu, bunun nakliye, ambalaj, gıda ve gübre gibi alanlara yayıldığını belirtti." ifadeleri yer aldı.

İş gücü piyasasına ilişkin değerlendirmelerin de yer aldığı raporda, 11 bölgede istihdamda çok az değişim görüldüğü veya hiç değişim görülmediği, bir bölgede ise ılımlı büyüme kaydedildiği aktarıldı.

Raporda, çoğu bölgede düşük işe alım ve düşük işten çıkarma ortamına işaret edilerek, çalışanların ekonomik belirsizlik nedeniyle iş değiştirme konusunda giderek daha isteksiz hale geldiği kaydedildi.

Bu süreçte taraflardan gelen açıklamalar ise piyasalarda dalgalanmalara neden oluyor. ABD Başkanı Donald Trump New York Post gazetesinin "Pod Force One" programında, İran ile bir anlaşma üzerinde çalıştıklarını ileri sürdü. Trump, "İran nükleer silaha sahip olmamayı çoktan kabul etti. Yani, fikirlerini değiştirebilirler ama bu kabul etmeleri gereken şeylerden biriydi." ifadelerini kullandı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Trump'ın Ankara'daki NATO Zirvesi'ne "bizzat katılacağını" bildirdi.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise ABD Senatosu'nun Finans Komitesi'nde düzenlenen Bakanlığının bütçesine ilişkin konuştuğu oturumda İran savaşıyla tetiklenen enflasyon artışının "kısa vadeli bir dalgalanmadan ibaret olacağını" belirtti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile iletişimin kesilmediğini ve Beyrut'a yönelik saldırıların durdurulması gerektiği konusunda mesajlaştıklarını belirterek, müzakere sürecinde somut bir ilerleme kaydedilmediğini aktardı.

Jeopolitik risklerin enerji fiyatları üzerinden enflasyon beklentilerini yeniden bozma ihtimali, riskli varlıklarda yükselişin daha kırılgan ilerleyebileceğine işaret ediyor.

İsrail ve Lübnan'ın ateşkesin uygulanması konusunda mutabık kaldığına yönelik haberler petrol fiyatlarında ılımlı bir gerilemeyi sağlasa da gerilimin devam etmesi küresel piyasalarda satış baskısının sürmesine neden oluyor.

Öte yandan Broadcom'un yapay zeka gelirlerine ilişkin hayal kırıklığı yaratan tahmin açıklaması, teknoloji şirketlerine yönelik risk algısının güçlenmesine neden oldu.

Şirket, yapay zeka yarı iletkenlerinden elde edilecek gelirin mali yılın üçüncü çeyreğinde 16 milyar dolar olacağını açıkladı. Bu rakam 17,2 milyar dolar olan ortalama tahminlerin altında kaldı.

Şirketin beklentileri karşılayamayan tahminleri, yapay zeka rallisinin devam edip etmeyeceğine yönelik soru işaretlerini öne çıkarıyor. Bu gelişmeyle Broadcom'un hisseleri vadeli piyasada yüzde 11,8 değer kaybetti.

Faiz oranlarının uzun süre yüksek kalabileceğine yönelik endişeler de piyasalardaki risk iştahını olumsuz etkiliyor.

Makroekonomik tarafa bakıldığında ABD'de özel sektör istihdamı mayıs ayında 122 bin kişi ile beklentilerin üzerinde arttı. Böylece özel sektör istihdamında Ocak 2025'ten bu yana en yüksek artış kaydedildi. Piyasa beklentisi özel sektör istihdamının bu dönemde 118 bin kişi artması yönündeydi.

Ülkede Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) hizmet sektörü PMI de mayısta 54,5 değerine çıkarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Enflasyonist baskıların arttığı bu dönemde ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları yakından takip ediliyor. New York Fed Başkanı John Williams, para politikasının "doğru" konumda olduğunu, şimdilik faiz oranlarını artırmaya ya da düşürmeye ihtiyaç görmediğini ifade etti.

Brent petrolün varil fiyatı, İsrail ve Lübnan, ateşkesin uygulanması konusunda mutabık kaldığına yönelik haberle yüzde 1,1 azalışla 96,2 dolarda seyrediyor.

Yüksek petrol fiyatları ve işgücü piyasasının gücünü korumasının Fed'in faiz artırımına gideceği beklentilerini yükseltmesiyle dün 5 baz puan artarak yüzde 4,50'ye çıkan ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi bugün yüzde 4,49'da dengelendi.

Dolar endeksi önceki kapanışın hemen altında 99,4 seviyesinde seyrederken, gerileyen petrol fiyatları ve dolar endeksinden destek bulan altının onsu yüzde 0,9 artışla 4 bin 473 dolardan işlem görüyor.

Öte yandan borsa yatırım fonlarındaki çıkışların etkisiyle bitcoinde sert satışlar görüldü. Bitcoin bugün 61 bin 383 dolara kadar gerileyerek 6 Şubat'tan bu yana en düşük seviyesini gördü.

- New York borsası geriledi

ABD'li iş insanı Elon Musk'ın Üst Yöneticisi olduğu uzay ve havacılık şirketi Space Exploration Technologies Corp (SpaceX), hisse başına 135 dolar fiyatla 555,6 milyon hisseyi halka arz etmeyi planlıyor.

Şirketin ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) sunduğu belgelere göre, halka arz kapsamında yatırımcılara 555,6 milyon A Sınıfı adi hisse sunulacak.

Dow Jones endeksi yüzde 1,21, S&P 500 endeksi yüzde 0,74 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,89 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

- Avrupa borsaları negatif seyretti

Avrupa borsalarında, dün jeopolitik gerginliklerin yüksek kalmaya devam etmesiyle satış ağırlıklı bir seyir izlendi. Orta Doğu'da karşılıklı saldırılarını sürdürmesi ve petrol fiyatlarındaki yükselişin yeniden hızlanması bölgede risk algısının artmasına neden oldu.

ABD'den "zorla çalıştırma" gerekçesiyle 60 ülke için yeni tarife önerisi de Avrupa piyasalarını olumsuz etkiledi. Çin ile yaşanan sıkıntılar da Avrupa ekonomisindeki başlıca zorluklar arasında yer alıyor.

Açıklanan makroekonomik veriler, Avrupa'da hizmet sektörünün daraldığını ortaya koydu. Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), nisan ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 0,6, yıllık bazda yüzde 4,8 arttı.

Avro Bölgesi'nde, mayıs ayında bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 48,5 puanla son 18 ayın en düşük seviyesine geriledi. Hizmet sektörü PMI, mayısta 47,7 oldu.

Bu gelişmelerle, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,31, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,07 ,İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,40 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,71 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

- Asya borsaları satış ağırlıklı seyrediyor

New York borsasındaki düşüşler Asya piyasalarına da taşınırken, ABD-İran arasındaki gerilimin tırmanmasından dolayı azalan risk iştahı Asya borsalarında geri çekilmelere neden oluyor.

Teknoloji ve çip üreticisi hisselerinin son dönemdeki kazançlarını geri vermesiyle Asya piyasalarında düşüş eğilimine sebep olurken, ABD ile İran arasında barış anlaşması yapılacağına dair süregelen şüpheler piyasalarda genel bir riskten kaçınma eğilimi yarattı.

Bu gelişmelerle Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,1, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,5, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,4, Çin'de Şanghay bileşik endeksinde ise yüzde 0,4 değer kaybetti.

- Borsa günü düşüşle tamamladı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,65 değer kaybederek 13.965,65 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,01 geriledi.

Dolar/TL kuru dünü yüzde 0,1 artışla 45,9650'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 45,9780'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı ve para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde perakende satışlar ve ABD'de işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.700 puanın destek, 14.100 ve 14.200 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Banka finansman sistemleri, işletmenin ticari ilişkilerindeki nakit akışını düzenleyen araçların bütünüdür. Kredi limitleri, tahsilat mekanizmaları, iskonto olanakları ve ödeme güvencesi çözümleri bu sistemin temel bileşenlerini oluşturur. Doğru yapılandırıldığında bu araçlar birbirini tamamlayarak nakit döngüsünü hızlandırır ve finansman maliyetlerini optimize eder.

Dijital platformlar aracılığıyla sunulan bu sistemler, limit takibini, tahsilat yönetimini ve finansman başvurularını tek bir noktada toplar. Böylece farklı hizmetler için ayrı ayrı işlem yapmak yerine tüm süreçler entegre bir yapıda yürütülebilir. Bu entegrasyonun önemli bir parçası olan ortak limit yapısı sayesinde finansman kapasitesi ihtiyaca göre hizmetler arasında yeniden dağıtılabilir.

Doğrudan Borçlandırma Sistemi (DBS) nedir?

Doğrudan Borçlandırma Sistemi (DBS), yaygın bayi ve satış teşkilatına sahip firmaların tahsilat süreçlerini otomatikleştiren bir bankacılık çözümüdür. Ana firma, bayileri ya da iş ortakları adına önceden tanımladığı talimatlar doğrultusunda otomatik tahsilat gerçekleştirir. Bu yapı sayesinde her tahsilat için ayrı işlem yapmaya gerek kalmaz ve süreç tutarlı biçimde işler.

DBS'nin en büyük avantajı, insan hatasını ve takip yükünü ortadan kaldırması. Tahsilat tarihleri, tutarlar ve taraflar sistem üzerinde tanımlı olduğu için gecikme ve uyumsuzluk riski önemli ölçüde azalır. Akbank'ta DBS sıfır komisyon kampanyası kapsamında ilk kez tanımlanacak işletmeler, komisyonsuz çalışma ayrıcalığından da yararlanabilir.

İşletmeler için avantajları

Doğrudan Borçlandırma Sistemi ve diğer dijital finansman sistemlerinin işletmelere sunduğu avantajları şöyle özetleyebiliriz: Tahsilat süreçlerinin otomatikleşmesi operasyonel yükü azaltır, nakit akışının öngörülebilir hâle gelmesi finansal planlamayı güçlendirir, ödeme güvencesi mekanizmaları ticari risk profilini iyileştirir ve tek platformdan yönetim imkânı zaman tasarrufu sağlar.

Ticari operasyonlarını ölçeklendirmek isteyen işletmelerin işini kolaylaştıran ve dijital altyapıyla entegre çalışan bu yapısal çözümler hem günlük tahsilat süreçlerini hem de uzun vadeli finansman stratejisini destekler.

Detaylı bilgi için tıklayın!

* Bu bir reklamdır.

Avusturya başta olmak üzere Avrupa Birliği ülkeleri ile Türkiye arasındaki dış ticaretin finansmanını desteklemek üzere sağlanan 100 milyon avro tutarındaki kaynak, bir yılı geri ödemesiz olmak üzere toplam 10 yıl vadeye sahip olacak.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Ziraat Bankası Uluslararası Bankacılık Grup Başkanı Ertan Altıkulaç, Bankanın uluslararası finansman ağını genişletme stratejilerine ilişkin "KfW IPEX-Bank ve OeKB işbirliğiyle toplamda 10 yıla yayılan bu çok uluslu finansman projesi ile ülkemize yeni bir kaynak kazandırmış oluyoruz. Söz konusu finansman paketi, en büyük ticari paydaşımız konumundaki Avrupa Birliği ile olan ekonomik entegrasyonumuza önemli katkı sağlayacaktır. Bunun yanı sıra anlaşma, Bankamızın global ölçekte kurduğu güçlü ilişkiler ile mevduat dışı finansmanda çeşitlenme ve derinleşme stratejisine de ciddi bir ivme kazandıracaktır." ifadelerini kullandı.

Ziraat Bankası'nın uluslararası ticaretin finansmanında üstlendiği öncü role ve artan pazar payına dikkati çeken Altıkulaç, şunları kaydetti:

"Dış ticaret alanında sunduğumuz ürün ve hizmet çeşitliliğini stratejik bir yaklaşımla sürekli geliştirerek, son 5 yılda sektördeki pazar payımızı yüzde 20 seviyesine taşıdık. AB pazarı başta olmak üzere küresel ölçekteki ticari operasyonlarımızı kesintisiz bir biçimde sürdürüyoruz. Dünya genelinde yaklaşık 1800 bankadan oluşan geniş muhabir ağımız ve 21 farklı ülkedeki iştirak banka ile yurt dışı şubelerimiz aracılığıyla, müşterilerimizin dış ticaret işlemlerini güvenli ve hızlı bir şekilde gerçekleştirmelerine katkı sağlamaya devam edeceğiz."

Bu kapsamda, yurt dışından uygun maliyetlerle temin edilen 3 yıl vadeli, toplam 150 milyon dolar tutarındaki 2 sukuk ihracı, Viyana Borsası'nda kote edilerek uluslararası piyasalarda işleme açıldı.

Söz konusu işlem, Viyana Borsası'nda bir Türk katılım bankası tarafından gerçekleştirilen ilk sukuk ihracı oldu.

- Viyana Borsası'nda gong töreni düzenlendi

Halihazırda toplam 2 milyar dolar tutarında sukuk ihracı uluslararası piyasalarda dolaşımda bulunan Ziraat Katılım, gerçekleştirdiği yeni işlemle birlikte hem dış kaynak çeşitliliğini artırdı hem de uzun vadeli kaynak teminiyle Türkiye ekonomisine katkı sağladı.

Viyana Borsası tarafından Ziraat Katılım adına organize edilen "Wiener Börse Gong Çalma Töreni" uluslararası yatırımcılar, finans kuruluşları ve sermaye piyasası temsilcilerinin katılımıyla yapıldı.

Organizasyon, Ziraat Katılım'ın küresel finans piyasalarındaki görünürlüğünü ve uluslararası yatırımcılar nezdindeki güvenilirliğini daha da güçlendirdi.

- "Hem bizim için hem de Viyana Borsası için tarihi öneme sahip"

Ziraat Katılım Genel Müdürü Metin Özdemir, törenin ardından AA muhabirine yaptığı açıklamada, Viyana Borsası'ndaki ilk sukuk ihracını gerçekleştirdiklerini belirterek, "Böylece bir İslami finansal enstrümanı Viyana Borsası yatırımcılarına sunmuş olduk. Bir ilk olması açısından da hem bizim için hem borsa için tarihi bir öneme sahip." dedi.

Tüm faaliyetlerinde Ziraat Katılım ailesini büyütmeyi hedeflediklerini dile getiren Özdemir, şöyle devam etti:

"Kuruluşumuzdan beri önceliğimiz Türkiye'deki katılım bankacılığı sektörünü de büyütmek, bilinirliğinin artırma noktasında gayret sarf etmek. Bu anlamda güzel işlere imza attığımızı düşünüyoruz. Sadece kendi ülkemizde değil yurt dışında da bu bayrağı taşımak niyetindeyiz. İşte Viyana Borsası'nda ilk defa böyle bir sukuk ihracıyla ilgili bir tören düzenlenmiş bulunuyor. Bu tür işlemler genelde Londra'da yapılır. Avrupa'da da ilk defa böyle güzel bir işe imza atmış olduk."

- "Yurt dışında anlamlı bir işe imza attık"

Metin Özdemir, Avrupa'da ciddi bir Müslüman nüfusun yaşadığını, onların da bu tür yatırımlara ve enstrümanlara ihtiyacının olduğunu belirterek, "Bu anlamda Viyana Borsası'nın bu sukuk ihracına katkıda bulunması, bize paydaşlık etmesi Avrupa'daki İslami bankacılığın gelişmesine önemli bir hizmet olmuş oldu. Böylece Ziraat Katılım Türkiye'de katılım bankacılığı sektörünün büyümesine katkıda bulunduğu gibi yurt dışında da anlamlı bir işe imza attı." diye konuştu.

Bu adımın kendileri için bir ilk olduğunu söyleyen Özdemir, sözlerini şöyle tamamladı:

"Akabinde bu işleri çeşitlendirmeyi, büyütmeyi hedefliyoruz. Ziraat Katılım ailesi olarak yurt dışındaki önemli uluslararası işlere imza attık. Yurt dışı ilk şubeleşmeye Afrika kıtasından başladık. Somali ve Sudan'da şubelerimiz var. Tabii ki Körfez'de, Avrupa'da, diğer coğrafyalarda da katılım bankacılığını geliştirmek, büyütmek, Ziraat Katılım ailesi olarak Ziraat markasının bize verdiği gücü, itibarı bu alanlarda da kullanmak istiyoruz. Ülkemizdeki firmaların daha uygun fonlara ulaşmasında aracılık etmek istiyoruz. Bundan sonraki çalışmalarımızda da markamızın bize verdiği güçle Ziraat Katılım olarak İslami ürünlerin tüm coğrafyalarda gelişmesine, büyümesine katkı sunmaya devam edeceğiz."

- "Bizim için gerçekten büyük bir onur"

Viyana Borsası Üst Yöneticisi (CEO) Christoph Boschan da Ziraat Katılım Bankası Genel Müdürü Metin Özdemir ve ekibini ağırlamaktan büyük onur duyduklarını belirterek, "Ziraat Katılım Sukuk'un Viyana Borsası'nda işlem görmeye başlaması bizim için gerçekten büyük bir onur. Umarım bu, gelecek ve daha nice şeyler için bir köprü kuracaktır." dedi.

Boschan, şunları kaydetti:

"Bu gelişme, birçok refinansmana imkan sağlayacak ve piyasalara açılma, yurt dışı piyasalarda işlem görme, diğer pazarlara girme, köprüler kurma, bağlantılar oluşturma gibi doğal gerekliliği beraberinde getirecek. Umarım bugün başlangıç noktalarından biri olur. Gelecek her şey için gerçekten heyecanlıyım. Avrupa piyasasına, özellikle Avusturya piyasasına ilgi duyan herkesi bekliyoruz. Kendimizi nasıl tanıttığımızı görüyorsunuz ve bu müşterileriniz için de geçerli. Çok açık bir kurumuz. Bizimle iletişime geçin, sizi çok sıcak bir şekilde karşılayacağız."

Söz konusu program, kadınların teknoloji odaklı iş alanlarına yeniden katılımını desteklemeyi ve finans sektörünün ihtiyaç duyduğu uzman insan kaynağının gelişimine katkı sunmayı hedefliyor.

Bilgi güvenliğini savunma ve saldırı perspektifleriyle değerlendirerek, katmanlı güvenlik yaklaşımını temel alan eğitim modeli sunan program kapsamında katılımcılara ağ, sistem, uygulama, uç nokta ve veri güvenliği başlıklarının yanı sıra risk, yönetişim ve uyum alanlarında kapsamlı içerik sağlanacak. Program, yapay zeka ve kuantum gibi gelişmekte olan teknolojilere de odaklanacak.

Burgan Bank Bilgi Teknolojileri Güvenlik ve Risk Yönetimi Bölüm Başkanı Turan Mola ile Işık Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Barış Çeliktaş liderliğinde oluşturulan ve YenidenBiz Derneği ile yönetilecek eğitim, katılımcılara hem teorik hem de uygulamalı öğrenme deneyimi sunacak. Yüz yüze ve çevrim içi oturumlarla ilerleyecek program sonunda katılımcılar, sertifikasyon sürecine dahil edilecek.

Başvuruları YenidenBiz Derneği üzerinden alınacak program, ekim ayında başlayarak toplam 30 saatlik eğitimle 10 hafta sürecek. Eğitim süresi boyunca katılımcılar, vaka analizleri, atölye çalışmaları ve araştırma projeleriyle desteklenen içerik üzerinden ilerleyecek.

- "Bilgi güvenliği kritik bir uzmanlık alanı haline geldi"

Açıklamada görüşlerine yer verilen Burgan Bank Çalışan Deneyimi Genel Müdür Yardımcısı Levent Ergin, dijitalleşmenin hız kazandığı dönemde, bilgi güvenliğinin kurumlar için kritik bir uzmanlık alanı haline geldiğini belirtti.

Ergin, "YenidenBiz Derneği ve Işık Üniversitesi ile hayata geçirdiğimiz bu program ile kadınların teknoloji ve siber güvenlik alanındaki temsiliyetini artırmayı, kariyerine ara vermiş bireylerin yüksek katma değerli mesleklere yönelmesine katkı sunmayı ve siber güvenlik farkındalığını daha geniş bir zemine yaymayı hedefliyoruz." ifadelerini kullandı.

Burgan Bank Bilgi Teknolojileri Güvenlik ve Risk Yönetimi Bölüm Başkanı Turan Mola da kadınların teknoloji ve siber güvenlik alanında daha güçlü bir şekilde temsil edilmesinin, sektörün sürdürülebilir gelişimi açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.

Programı kariyerine yeniden yön vermek isteyen kadınların söz konusu alanlarda ihtiyaç duyacağı bilgi ve yetkinlikleri kapsamlı bir içerikle kazanabileceği şekilde tasarladıklarına dikkati çeken Mola, "Katılımcıların edinecekleri birikimin, hem kendi kariyer yolculuklarında yeni fırsatların önünü açacağına hem de sektörün nitelikli insan kaynağına değerli bir katkı sunacağına inanıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

- "Etkiyi birlikte büyüteceğiz"

YenidenBiz Derneği Genel Müdürü Tülay Cerit Tiryaki, katılımcıların kazanacağı bilgi ve yetkinliklerin, kariyer yolculuklarında yeni fırsatlara dönüşmesini ve deneyim sermayelerini daha görünür kılarak, iş hayatındaki potansiyellerini güçlendirmesini hedeflediklerini aktardı.

Programın iş dünyasının ihtiyaç duyduğu nitelikli yetenek havuzuna katkı sağlayarak, kadınların ekonomik ve toplumsal hayata katılımını destekleyen sürdürülebilir bir etki yaratacağına inandıklarını ifade eden Tiryaki, "Bu doğrultuda katılımcıların gelişim süreçlerini, programdaki ilerlemelerini ve sertifikasyon kriterlerini yakından takip ederek, etkiyi birlikte büyüteceğiz." değerlendirmesini yaptı.

Işık Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Serhat Koloğlugil de toplumsal dönüşüme katkı sunan ve geleceğin yetkinliklerine odaklanan projeler geliştirmeyi önemsediklerini belirterek, "Bilgi güvenliği gibi stratejik ve hızla büyüyen bir alanda hayata geçirilen bu işbirliği, üniversite-sektör iş birliğinin güçlü bir örneği. Programın, kadınların teknoloji alanındaki uzmanlığını ve kariyer fırsatlarını güçlendirmesine katkı sunmasından memnuniyet duyuyoruz." ifadelerini kullandı.

Buna göre, yurt dışında yerleşik kişiler 22 Mayıs haftasında 293,1 milyon dolarlık hisse senedi, 334,8 milyon dolarlık DİBS ve 36,5 milyon dolarlık ÖST sattı.

Yurt dışında yerleşik kişilerin 15 Mayıs haftasında 44 milyar 399,7 milyon dolar olan hisse senedi stoku, 22 Mayıs haftasında 41 milyar 532,6 milyon dolara geriledi.

Aynı dönemde yurt dışında yerleşik kişilerin DİBS stoku 15 milyar 60,2 milyon dolardan 14 milyar 515,6 milyon dolara inerken, ÖST stoku 1 milyar 588,9 milyon dolardan 1 milyar 545,8 milyon dolara geriledi.

Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise bankalar arası dahil geçen hafta 295 milyar 477 milyon lira azalarak 29 trilyon 611 milyar 519 milyon liradan 29 trilyon 316 milyar 41 milyon liraya geriledi.

- Tüketici kredileri 3 trilyon 229 milyar liraya yükseldi

Tüketici kredilerinin tutarı, bu dönemde 16 milyar 725 milyon lira artarak 3 trilyon 228 milyar 766 milyon liraya yükseldi. Söz konusu tutarın 783 milyar 346 milyon lirası konut, 44 milyar 550 milyon lirası taşıt ve 2 trilyon 400 milyar 870 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu.

Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı, 14 milyar 564 milyon lira azalarak 4 trilyon 12 milyar 690 milyon lira oldu. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 1,2 artışla 3 trilyon 114 milyar 865 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.

Bireysel kredi kartı alacaklarının 1 trilyon 207 milyar 162 milyon lirasını taksitli, 1 trilyon 907 milyar 703 milyon lirasını taksitsiz borçlar oluşturdu.

- Yasal öz kaynaklar arttı

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 22 Mayıs itibarıyla önceki haftaya göre 4 milyon lira artışla 718 milyar 885 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 541 milyar 367 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları, 48 milyar 485 milyon lira artarak 5 trilyon 608 milyar 757 milyon liraya yükseldi.

KKM bakiyesi ise geçen hafta 5 milyon lira azalarak 384,2 milyon liraya düştü.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.101,92 puanı, en yüksek 14.219,96 puanı gördü.

Günün ilk yarısında teknoloji endeksi yüzde 2,71, hizmetler endeksi yüzde 0,67 ve mali endeks yüzde 0,20 değer kaybederken sanayi endeksi yüzde 0,05 değer kazandı.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 29'u yükselirken 67'si düştü, 4'ü yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Astor Enerji, Sasa Polyester, ASELSAN, Akbank ve Halkbank oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 440 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 39,53, bileşik getirisi yüzde 43,44 olarak gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1610, sterlin/dolar paritesi 1,3450 ve dolar/yen paritesi 159,8 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 45,9600 liradan, avro 53,4200 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 1 azalışla 4 bin 440 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 3,1 artışla 98,2 dolardan işlem görüyor.

Buna göre, nisanda 48,8 olan Avro Bölgesi bileşik PMI, mayısta 48,5'e düştü. Böylece, Avro Bölgesi'nde bileşik PMI son 18 ayın en düşük seviyesine indi.

Avro Bölgesi'nde nisanda 47,6 olan hizmet sektörü PMI, mayısta 47,7 oldu.

Piyasa beklentisi, mayısta bileşik PMI'ın 47,5, hizmet PMI'ın 46,4 olması yönündeydi.

Veriler, enflasyonun yükselmeye devam etmesiyle Avro Bölgesi'nde ekonomik faaliyetlerin daha hızlı bir şekilde gerilediğini ortaya koydu.

Bu dönemde, Avro Bölgesi'nde mal ve hizmetlerine olan talebin azalması üretim seviyelerini olumsuz etkiledi.

PMI verilerinin 50 ve üzerinde değerler alması sektörde genişlemeye, 50'nin altında kalması ise daralmaya işaret ediyor.

Akgül, ülkede bisiklet sektörünün giderek büyüdüğüne işaret ederek, "2025 yılında yayımlanan Confederation of the European Bicycle Industry raporuna göre Türkiye, toplam bisiklet ve elektrikli bisiklet (e-bisiklet) satışında Avrupa'nın altıncı en büyük pazarı konumuna geldi. Ama asıl kritik tablo şu, Türkiye aynı zamanda Avrupa'nın dördüncü büyük bisiklet üreticisi. Yani üretimimiz güçlü, kapasitemiz var ancak bu kapasite iç pazara yeterince yansımıyor. Üretim gücümüzle kullanım yaygınlığımız arasında ciddi bir uçurum var. Bu uçurumu güvenli ve kesintisiz bisiklet yolları ve teşviklerle kapatmak öncelikli hedefimiz." dedi.

Türkiye'nin bugün Avrupa'nın önde gelen bisiklet üreticilerinden biri olduğunu, 2024'te yaklaşık 1,38 milyon adetlik üretimle (bisiklet ve elektrikli bisiklet) Portekiz, İtalya ve Almanya gibi büyük üreticilerin yanında kıtanın en büyük dört üreticisi arasında yer aldığını dile getiren Akgül, "Yıllık üretim kapasitemiz bunun da üzerine çıkabilecek nitelikte. E-bisiklet tarafında ise hem ihracatta hem iç tüketimde belirgin bir ivme söz konusu." diye konuştu.

Türkiye'nin bisiklet ihracatının ana yönünün Avrupa olduğunu ifade eden Akgül, başta Almanya olmak üzere Avrupa'nın gelişmiş pazarları Hollanda, İtalya, Fransa ve İskandinav ülkelerinde Türk üreticilerin güçlü olduğunu söyledi.

Akgül, elektrikli bisiklet satışlarında son dönemde görülen artışa ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

"Kovid-19 dönemiyle başlayan ve artan ilgiyle bunu daha çok görmeye başladık. Herkes tarafından yokuş demeden kullanılabilmesi, bu aracı bir spor ve hobi aracından şehir içi ulaşım aracına dönüştürdü. Bir yandan yakıt fiyatları, motorlu taşıtların maliyeti, otopark ücretleri, şehir trafiği derken bunların toplamı insanları alternatif arayışlara itiyor. Ne var ki kesintisiz ve güvenli bisiklet yollarının yetersizliği, buna ek olarak piyasadaki bazı ürünlerin hız ve güvenlik sınırlarını aşacak şekilde modifiye edilmesi, faydalı bir ulaşım çözümü olabilecek bu aracı zaman zaman ciddi riskler doğuran bir unsura çeviriyor."

- "Bisikletli yaşamın yaygınlaşması kalıcı ekonomik değer üretme imkanı sunuyor"

Akgül, Türkiye'nin yılda yaklaşık 65 milyar dolarlık enerji ithalatı yaptığını ve ithalatın büyük bölümünü ulaşım sektöründe tüketilen akaryakıtın oluşturduğunu belirterek, bu sebeple kent içi ulaşımda bisiklet ve elektrikli bisiklet kullanımını artırmanın bu dışa bağımlılığı azaltmanın hızlı ve düşük maliyetli yollarından biri olduğunu ifade etti.

Yakıt, sigorta, park masrafıyla kıyaslandığında bisiklet ve elektrikli bisiklete geçişin hem vatandaş hem de devlet açısından çok mantıklı olduğunu söyleyen Akgül, "Fosil yakıtlarda görmekte olduğumuz kalıcı baskı bu eğilimi güçlendirmeye devam edecek. Bisikleti ve e-bisikleti yalnızca bireysel bir tercih meselesi olarak değil, makroekonomik bir araç olarak ele almak gerekiyor. Bisikletli yaşamın yaygınlaşması yerli üretim ekosisteminin büyümesi, servis-bakım ve yan sanayide istihdam artışı ve hem yerli hem yabancı bisiklet turizminin canlanması yoluyla doğrudan yakıt tasarrufunun çok ötesinde kalıcı bir ekonomik değer üretme imkanı sunuyor." dedi.

Akgül, şunları kaydetti:

"Büyükşehirlerdeki tüm yolculukların yaklaşık yüzde 30'unun 5 kilometrenin altında olduğunu kabul edersek, bu kısa mesafelerin önemli bir kısmı e-bisiklete kayabilir, trafikteki araç sayısı belirgin biçimde azalabilir. Avrupa'daki örnekler bu dönüşümün kalabalık koridorlarda trafiği yüzde 40-45 hafifletebildiğini gösteriyor. Bu verilerin toplanabilmesi politika kararlarının gerekçelendirilebilmesi açısından kritik."

Belediyelerin ve kamu kurumlarının bu alana yönelik teşviklerinin daha da artırılması gerektiğini belirten Akgül, Türkiye Bisiklet Yolu Ağı Master Planı'nın oldukça kapsamlı ve uygulanabilir bir yol haritası ortaya koyduğunu söyledi.

Akgül, bazı büyükşehirlerde de değerli adımlar atıldığını, mevcut çalışmaları tek bir ulusal çerçevede buluşturup hayata geçirecek koordinasyon sağlanması gerektiğini ifade etti.

Üretici, tedarikçi ve tüketiciyi aynı ekosistemde buluşturan çözümler, kaliteli ve besin değeri yüksek ürünlerin sürdürülebilir şekilde sofralara ulaşmasını sağlıyor.

- "İlacın yüzde 70, gübrenin yüzde 50 daha az kullanılmasını sağladık"

Letven Capital Genel Müdürü ve Qfarmii Yönetim Kurulu Başkanı Kamil Kılıç, AA muhabirine tarımda sözleşmeli üretimi daha şeffaf, öngörülebilir ve ölçeklenebilir hale getiren bir model geliştirdiklerini söyledi.

Çiftçinin gelecekteki tarımın içerisinde yer almasını sağlayacak olan bir çözüm ürettiklerine işaret eden Kılıç, "Qfarmii, teknolojiyi ve finansı doğru yerde kullanarak çiftçinin daha karlı bir üretim yapmasını sağlayan bir platform.” ifadesini kullandı.

Kılıç, risklerin erken görünür hale gelmesini sağlayan modelin, şeffaf sözleşmeler, adil fiyatlama politikası ve veri odaklı saha yönetimi üzerine kurulduğunu anlattı.

Robotik sistemler ve yapay zekanın iş gücünü daha verimli alanlara yönlendirerek üretkenliği artırdığına dikkati çeken Kılıç, “Bu noktada da teknolojinin ve finansın doğru kullanıldığı, çiftçinin ilaçlama yaparken daha az maliyet yüklendiği aynı zamanda toprağın sağlıklı hale geldiği, gübreleme ile verimin arttığı sonrasında da kaliteli ürünle, ürünün daha katma değerli, karlı bir ürüne döndüğü bir modeli çiftçilerimize sunuyoruz.” diye konuştu.

Kılıç, üretim başlamadan satış planlamasının yapıldığını, alıcı beklentilerine göre teknoloji, tohum ve fide seçimlerinin şekillendirildiğini belirterek, tarımı uçtan uca yönetilen çok aktörlü bir inovasyon sürecine dönüştürdüklerini söyledi.

Tarımsal üretimde rekabet gücünün ve başarının, ürün odaklı geliştirilen özelleştirilmiş teknolojilere bağlı olduğunun altını çizen Kılıç, “Somut olarak ilacın yüzde 70, gübrenin yüzde 50 daha az kullanılmasını sağladık ama bu durum üründen ürüne değişiyor. Ben genel olarak söylüyorum. Model, verimin de yüzde 15 ile 20 arasında artmasını sağlıyor.” diye konuştu.

Kılıç, Türkiye genelinde halen 6 bin dekar alanda uygulanan modeli, 5 yıl içinde 1 milyon dekara ulaştırmayı hedeflediklerini aktardı.

- "Finansman konusunda belli bir yükü üzerimizden aldı"

Bu modele entegre olan ve 40 yıldır çiftçilik yapan Sezgin Erçağ da, ayçiçeği, buğday ve arpa yetiştirdiği 1500 dönümlük arazisinde iklim değişikliği ve son yıllarda artan kuraklığın tarımsal üretimi zorlaştırdığını belirterek, geleneksel uygulama yöntemlerinin yeni koşullara uyum sağlamada yetersiz kaldığını belirtti.

Bu modele geçmeden önce en büyük zorluklarının üretim ihtiyaçlarını planlamak, gerekli girdileri zamanında temin etmek ve finansmana erişmek olduğunu belirten Erçağ, "Bu yıl yeni başladık. İlk defa uygulamaya geçiyoruz ama daha birinci yılında söyleyebileceklerim, en başında bizim finansman konusunda belli bir yükü üzerimizden aldı. Planlı üretim modelinde bize yapacaklarımızı öncesinden planlayarak gerek ürün temininde gerek zamanlama konusunda destek verdi." ifadesini kullandı.

Erçağ, tarımın sürdürülebilir bir meslek olarak devam edebilmesi için teknolojinin benimsenmesi ve sektördeki yeniliklere ayak uydurulması gerektiğinin altını çizerek, şöyle devam etti:

"Biz Qfarmii ile olan gübre tedariki temininde çok cazip sayılabilecek bir rakamdan gübre temini sağladık. Yine keza ilaç teminimizde aynı avantajları yaşıyoruz. Bugün burada ekipman tanıtımıyla ilgili kolaylıklar hazırlanmış bize sunulacak. Bunlar bizim için harcama kalemlerimizde çok önemli avantajlar sağlayacak diye düşünüyorum."

- "Uydu sisteminden tarladaki hastalığı zamanında görürsen her şey güzel oluyor"

Yaklaşık 45 yıldır çiftçilik yapan Salim Başer de model kapsamında sağlanan girdi ve mazot desteğinin üretim maliyetlerini hafifleterek finansal açıdan rahatlama sağladığını söyledi.

Tarımda makineleşme ve dijitalleşmenin hızla geliştiğini, geleneksel üretim yöntemlerinin yerini modern ekipman ve teknolojilerin aldığını dile getiren Başer, tarımsal üretimde verimin dünya nüfusuyla aynı hızda artması gerektiğini ifade etti.

Blanche, "Silah gibi kullanıma karşı fon" diye adlandırılan 1,8 milyar dolarlık planının uygulamaya geçirilmeyeceğini söyledi.

Ardından Blanche, planın tamamen rafa kaldırıldığını teyit etmeye yönelik bir soruya "Doğru." yanıtını verdi.

ABD Adalet Bakanlığının 18 Mayıs'ta "adalet sistemince yok yere hedef alındığını düşünen kişilere tazminat ödenmesi" amacıyla duyurduğu fon planı, 29 Mayıs'ta federal yargıç kararıyla geçici olarak durdurulmuştu.

Başkan Donald Trump'ın ilk başkanlık döneminde vergi bilgilerinin sızdırılması nedeniyle ABD Gelir İdaresine (IRS) açtığı davanın çözümünü de kapsayan plan, 6 Ocak 2021'deki Kongre baskınında rol oynayanlara haksız tazminat sağlayabileceği gerekçesiyle hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi siyasetçilerin tepkisini toplamıştı.

Tahvil ihracına ilişkin yaptığı açıklamada Akbank Genel Müdürü Kaan Gür, "Banka olarak 500 milyon ABD doları tutarındaki sermaye benzeri tahvil ihracımızı başarıyla tamamladık. 22 Haziran'da itfa edilecek (15 Mayıs'ta geri çağrılan) diğer Tier 2 ihracımız öncesinde, yatırımcılardan gelen güçlü ön talebi değerlendirerek uygun piyasa koşullarında harekete geçtik. Sermaye benzeri borçlanma işlemlerinde geri çağırma haklarımızı istikrarlı biçimde kullanmamız da yatırımcı nezdinde olumlu karşılandı. Bankamıza ve Türk ekonomisine duyulan güvenin altını çizen bu işleme imza atmaktan gurur duyuyoruz" dedi.

Bu gelişmelerle, Avrupa piyasalarında saat 10.40 itibarıyla Stoxx Europe 600 gösterge endeksi yüzde 0,2 azalışla 624 puanda, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,1 düşüşle 10.368 puanda seyrediyor.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,7 değer kaybıyla 24.950 puanda, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,4 kayıpla 50.371 puanda, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,4 azalışla 8.175 puanda ve İspanya'da IBEX 35 endeksi yüzde 0,4 değer kazancıyla 18.344 puanda bulunuyor.

Analistler, bugün dünya genelinde hizmet sektörü ve bileşik Satın Alma Yöneticileri (PMI), ABD'de ADP özel sektör istihdamı ve ABD Merkez Bankasının Bej Kitap raporu başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.

Dolar/yen paritesinin 160 seviyesini test etmesiyle Asya'da odak noktası yen olmaya devam ediyor. Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda`nın bugün yapması beklenen konuşma da yatırımcıların odağında bulunuyor. Kazuo'nun açıklamalarından Bankanın bundan sonraki para politikasına ilişkin ipuçları aranacak.

Makroekonomik veri tarafına bakıldığında Japonya'da mayıs ayına ilişkin hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 50 ile değişmezken Çin'de mayıs ayına ilişkin hizmet sektörü PMI 52,6'dan 54,4 seviyesine çıktı.

Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,61 değer kazancıyla 68.477 puandan kapandı.

Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 yükselişle 4.078 puan, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,6 azalışla 25.627 puan, Hindistan'da Sensex endeksi ise yüzde 1,4 düşüşle 73.584 puan seviyesinde bulunuyor.

Nikkei 225 endeksi 68.786,49 puanla rekor seviyeyi gördü. Güney Kore borsasında ise bugün tatil nedeniyle işlem yapılmıyor.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 9,05 puan ve yüzde 0,06 azalışla 14.191,15 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,15, holding endeksi yüzde 0,22 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,27 ile spor, en çok gerileyen yüzde 0,79 ile iletişim oldu.

Küresel piyasalarda, teknoloji ve yapay zeka hisselerindeki rallinin etkisiyle pozitif bir seyir izlenirken, borsalar rekor tazelemeye devam ediyor.

Yatırımcıların teknoloji ve yapay zeka hisselerine taleplerinin devam etmesi küresel piyasalardaki risk iştahını desteklemeyi sürdürüyor.

Orta Doğu'da çatışmaların devam etmesi fiyatlamalarda etkili olurken, yeni günde teknoloji hisselerinde görülen sert yükselişler jeopolitik risklerin fiyatlamalar üzerindeki etkisini sınırladı.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise dünya genelinde hizmet sektörü ve bileşik Satın Alma Yöneticileri (PMI) ve ABD'de ADP özel sektör istihdamı ve Fed'in Bej Kitap raporu başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.400 puanın direnç, 14.100 ve 14.000 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Güne düşüşle başlayan gram altın, saat 09.35 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,6 altında 6 bin 590 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 10 bin 860 liradan, Cumhuriyet altını 43 bin 240 liradan satılıyor.

Altının onsu yüzde 0,7 değer kaybıyla 4 bin 457 dolardan işlem görüyor.

Dövizde son durum

Dolar/TL, güne yatay başlamasının ardından 45,9550 seviyesinden işlem görüyor.

Dün yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,9380'den tamamladı.

Dolar/TL saat 09.50 itibarıyla önceki kapanışının hemen üzerinde 45,9550'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yatay seyirle 53,4270'ten ve sterlin/TL yüzde 0,1 düşüşle 61,8480'den satılıyor.

Dolar endeksi yatay seyirle 99,3 seviyesinde bulunuyor.

Bu çerçevede, Nobitex ile diğer üç kripto para borsasının yaptırım listesine eklendiği kaydedilen açıklamada, Nobitex'in geçen yıl İran'a giren tüm dijital varlıkların yüzde 50'den fazlasını işlediği belirtildi.

Açıklamada, şirketin İran'ın yaptırımlardan kaçınmasına yardımcı olduğu, Devrim Muhafızları Ordusu ile bağlantılı işlemleri kolaylaştırdığı ve fidye yazılımı faaliyetlerinde bulunan aktörlerin kullandığı cüzdanlarla işlem gerçekleştirdiği öne sürüldü.

Nobitex'in ayrıca İran Merkez Bankasının yüz milyonlarca dolarlık stablecoine erişmesini sağladığı ve İran para birimi riyalin değer kaybını sınırlamaya yönelik girişimlerde kullanıldığı iddia edilen açıklamada, şirketin internet kesintilerine rağmen İran'a ait fonların ülke dışına taşınmasına yardımcı olduğu savunuldu.

Açıklamada, Nobitex'in yönetim kadrosunun da yaptırım listesine eklendiği kaydedildi.

Yaptırım listesine eklenen diğer kripto borsalarının Wallex, Bitpin ve Ramzinex olduğuna değinilen açıklamada, Wallex'in işlem hacmi bakımından İran'ın en büyük ikinci dijital varlık borsası olduğu aktarıldı.

Açıklamada, bu şirketlerin de Devrim Muhafızları Ordusu ile bağlantılı çok sayıda işlemin gerçekleştirilmesine aracılık ettiği öne sürüldü.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, konuya ilişkin değerlendirmesinde, İran'ın yaptırımları delmek ve sermayeyi ülke dışına çıkarmak gibi işlemler için dijital varlık teknolojilerini araç olarak kullandığını öne sürdü.

Bessent, İran'ın nükleer silah geliştirmesini engellemek amacıyla finansal hareketleri hem geleneksel bankacılık sistemi hem de dijital varlıklar üzerinden takip etmeyi sürdüreceklerini vurguladı.

Orta Doğu'da çatışmaların devam etmesi fiyatlamalarda etkili olurken, yeni günde teknoloji hisselerinde görülen sert yükselişler jeopolitik risklerin fiyatlamalar üzerindeki etkisini sınırladı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la müzakerelerin aralıksız sürdüğünü belirterek, İran'a "öyle ya da böyle bir anlaşma yapması" çağrısında bulundu.

Makroekonomik veri tarafında ABD'de JOLTS açık iş sayısı nisanda bir önceki aya kıyasla 731 bin artarak 7 milyon 618 bine ulaştı ve Mayıs 2024'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Söz konusu veri ABD'de iş gücü piyasasının gücünü koruduğunu ortaya koyarken, ABD Merkez Bankasının (Fed) bir sonraki adımının faiz oranlarını artırmak olacağı yönündeki tahminleri güçlendirdi.

ABD ve İran'ın barış anlaşmasına varma olasılığına ilişkin iyimserliği azalması ve Orta Doğu'da çatışmaların devam etmesiyle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,3 artışla 96,4 dolara yükseldi.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,46'da, dolar endeksi önceki kapanışın hemen altında 99,3 seviyesinde seyrediyor.

Altının onsu enflasyonist baskıların borçlanma maliyetlerini daha uzun süre yüksek tutacağına yönelik endişelerle yüzde 0,4 değer kaybederek 4 bin 469 dolardan işlem görüyor.

Bitcoin, jeopolitik riskler ve borsa yatırım fonlarından görülen çıkışlarla yüzde 1,6 azalışla 66 bin 590 dolarda seyrediyor.

- New York borsası rekor tazeledi

New York borsasında teknoloji şirketlerindeki yükselişlerin öncülüğünde dün pozitif bir seyir izlendi.

ABD'nin büyük teknoloji şirketlerinden Alphabet'in yapay zeka altyapısına yönelik yatırımlarını finanse etmek amacıyla toplam 80 milyar dolarlık sermaye artırımı planı açıklamasına karşın hisseleri yüzde 3,8 değer kaybetti.

Teknoloji şirketi Hewlett Packard Enterprise'ın (HPE) hisseleri ise beklentileri aşan finansal sonuçları ve güçlü görünümünün etkisiyle yüzde 19,5 yükseldi.

Marvell Technology'nin hisseleri de Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang'ın bir konferansta şirketi "bir sonraki trilyon dolarlık şirket" olarak nitelendirmesinin ardından yüzde 32,5 değer kazandı.

Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,45, S&P 500 endeksi yüzde 0,13 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,03 değer kazandı.

Dow Jones endeksi 51.369,61 puan, S&P 500 endeksi 7.620,90 puanla rekor kırdı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

- Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa borsalarında dün alış ağırlıklı bir seyir izlendi.

Teknoloji şirketlerinde görülen yükseliş ve petrol fiyatlarının 100 doları altında seyretmesinin seyahat şirketlerinin hisselerini desteklemesi Avrupa borsalarındaki yükselişlerde etkili olurken, Trump'ın Lübnan'daki gerilimin yatışmasına yönelik iyimser açıklamaları da piyasalardaki iyimser havayı destekledi.

Değerli metallerdeki yükselişlerin etkisiyle madencilik şirketlerinde görülen yükselişler de Avrupa piyasalarındaki pozitif fiyatlamalara katkı sağladı.

Öte yandan Avro Bölgesinde mayıs ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi yüzde 3,2 ile 2,5 yılın ardından ilk kez yüzde 3'ün üzerine çıktı.

Bölgede, çekirdek enflasyon yüzde 2,5 seviyesinde gerçekleşti. Bu da Avrupa Merkez Bankasının (ECB) Orta Doğu'daki çatışmanın yarattığı fiyat baskılarını kontrol altına almak amacıyla faiz oranlarını artırması gerektiği yönündeki argümanı güçlendirdi.

Bu arada, Avrupa Parlamentosu (AP) Uluslararası Ticaret Komitesi, Avrupa Birliği (AB) ile ABD arasındaki ticaret anlaşmasının uygulanmasına yönelik yasal düzenlemeleri kabul etti.

AP Uluslararası Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, komite üyesi milletvekillerinin AB-ABD ticaret anlaşmasının uygulanmasına ilişkin düzenlemeleri onayladıklarını, AP Genel Kurul oylamasının da 16 Haziran'da yapılacağını ifade etti.

Bu gelişmelerle, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,48, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,33, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,77 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,61 değer kazandı. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

- Asya borsaları Hong Kong hariç pozitif seyrediyor

New York borsasındaki rallinin Asya piyasalarına taşınmasıyla Asya piyasalarında da alış ağırlıklı bir seyir izleniyor.

Bu gelişmelerle Japonya merkezli elektronik şirketi Tokyo Electron'un hisseleri yüzde 12,8 yükseldi.

Dolar/yen paritesinin 160 seviyesini test etmesiyle Asya'da odak noktası yen olmaya devam ederken, Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda`nın bugün yapması beklenen konuşma da yatırımcıların odağında bulunuyor. Kazuo'nun açıklamalarından Bankanın bundan sonraki para politikasına ilişkin ipuçları aranacak.

Makroekonomik veri tarafına bakıldığında Japonya'da mayıs ayına ilişkin hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 50 ile değişmezken, Çin'de mayıs ayına ilişkin hizmet sektörü PMI 52,6'dan 54,4 seviyesine çıktı.

Bu gelişmelerle Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 3, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 değer kazanırken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,7 değer kaybetti.

Nikkei 225 endeksi 68.786,49 puanla rekor seviyeyi gördü.

Güney Kore borsasında tatil nedeniyle işlem yapılmıyor.

- Borsa günü yükselişle tamamladı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 3,62 değer kazanarak 14.200,20 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyretti.

Dolar/TL kuru dünü yüzde 0,1 artışla 45,9380'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 45,9472'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise dünya genelinde hizmet sektörü ve bileşik Satın Alma Yöneticileri (PMI) ve ABD'de ADP özel sektör istihdamı ve Fed'in Bej Kitap raporu başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.400 puanın direnç, 14.100 ve 14.000 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

S&P 500 endeksi yüzde 0,06 azalışla 7.595,40 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,20 kayıpla 27.030,07 puana indi.

ABD ve İran arasında müzakerelerin devam ettiğine dair haber akışı ile yapay zeka alanındaki gelişmelerin yarattığı iyimserlikle dün rekor seviyelerde günü tamamlayan endeksler, yeni işlem gününün açılışında negatif bir seyir izledi.

Jeopolitik tarafta Orta Doğu'daki gerilime ilişkin haber akışı yatırımcıların odağında olmayı sürdürürken, ABD Başkanı Donald Trump dün İran'ın ABD ile müzakereleri askıya aldığı yönündeki açıklamasına karşın bu ülke ile "müzakerelerin hızlı bir tempoda" devam ettiğini bildirmişti.

Öte yandan Nvidia'nın Microsoft ile işbirliği içinde geliştirdiği ve gelişmiş yapay zeka uygulamalarını doğrudan bilgisayarlarda çalıştırabilen yeni nesil RTX Spark çipini tanıtması da dün piyasalardaki yapay zeka kaynaklı iyimserliği desteklemişti.

ABD'nin büyük teknoloji şirketlerinden Alphabet'in ise yapay zeka altyapısına yönelik yatırımlarını finanse etmek amacıyla toplam 80 milyar dolarlık sermaye artırımı planı açıklamasına karşın hisseleri yüzde 2'nin üzerinde değer kaybetti.

Teknoloji şirketi Hewlett Packard Enterprise'ın (HPE) hisseleri, beklentileri aşan finansal sonuçları ve güçlü görünümünün etkisiyle yüzde 34'ü aşkın yükseldi.

Marvell Technology'nin hisseleri de Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang'ın bir konferansta şirketi "bir sonraki trilyon dolarlık şirket" olarak nitelendirmesinin ardından yüzde 15'in üzerinde değer kazandı.

Orta Doğu'daki gerilimin enerji arzı ile ekonomiye etkilerine ilişkin endişeler sürerken, bu hafta açıklanacak makroekonomik veriler de yatırımcıların odağında bulunuyor.

Bu kapsamda ABD'de cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam verisi öncesi bugün yayımlanacak JOLTS açık iş sayısı verileri iş gücü piyasasının görünümüne ilişkin ipuçları vermesi açısından yakından takip edilecek.

Küresel rezerv yöneticilerinin, jeopolitik belirsizlik dönemlerinde bile stratejik yatırım kriterlerinde ani değişikliklerden kaçındığı gözlendi.

- Rezervlerde altın payı avroyu geride bıraktı

Raporda, hem merkez bankalarının hem de özel yatırımcıların olağanüstü yüksek hacimlerde altın alımı yaptığına dikkat çekildi.

Bireysel altın yatırımları geçen yıl ikiye katlanarak 2 bin 200 tona ulaşırken merkez bankaları 850 ton altın satın aldı. Fiyat artışlarının da etkisiyle resmi rezervler içindeki altın payı, avro ve ABD Hazine tahvillerini geride bıraktı.

Küresel döviz ticaretinde ise en büyük darbeyi avro aldı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın gümrük tarifesi tehditleri ve politik açıklamaları dolarda dalgalanmayı artırınca, yatırımcılar riskten korunma işlemlerine yüklendi. Bu süreçte Çin yuanı da payını yüzde 9'a çıkararak kazanç sağlayan bir diğer para birimi oldu.

Genel durağanlığa rağmen avro, uluslararası borç senedi ihraçlarında tarihi bir başarı yakaladı.

Avro cinsinden borç ihraçları yıllık bazda yaklaşık yüzde 30 artarak 1,1 trilyon doları aştı ve para biriminin tarihindeki en yüksek seviyesine ulaştı.

Bu yükselişte, ABD'li firmaların avro cinsinden tahvil çıkarıp dolara çevirdiği "Ters Yankee" ihraçlarının yüzde 50'ye yakın artması önemli rol oynadı. Avro ayrıca, yeşil ve sürdürülebilir tahvil piyasasında ilk kez dünyada ilk sıraya yerleşti.

- Lagarde'dan "ortak borçlanma" çağrısı

ECB Başkanı Christine Lagarde, raporda yer alan değerlendirmesinde, avronun uluslararası piyasalardaki rolünün 2025 yılında sınırlı ancak istikrarlı bir artış gösterdiğini belirtti.

Küresel kullanım göstergelerinde avronun payının yüzde 20 civarına ulaştığını aktaran Lagarde, Rusya'nın 2014'teki Kırım işgaliyle tetiklenen jeopolitik gerilimlerden bu yana bu payın yüzde 1,5 puan arttığını ifade etti.

Avronun 2025 ve 2026 başındaki kriz dönemlerinde yatırımcılar için "güvenli liman" gibi konumlandığını, uluslararası borç ihraçlarında tarihi rekor kırdığını ve yeşil tahvil piyasasında ilk kez dünyada ilk sıraya yerleştiğini belirten Lagarde, buna rağmen küresel finansal sistemde bloklaşma riskinin arttığını vurguladı.

Merkez bankalarının altına olan güçlü talebine, dijital ödeme alternatiflerine ve ticarette geleneksel olmayan para birimlerinin yükselişine dikkati çeken Lagarde, şu değerlendirmede bulundu:

"Avronun küresel cazibesini artırması için bir fırsat penceresi var ancak bunun ön şartı Avrupalı karar alıcıların gerekli koşulları yaratması ve sözleri eyleme dökmesidir. Küresel finans sisteminde parçalanma güçleri giderek daha belirgin hale geliyor ve rehavete kapılacak bir alan yok. Avronun gerçek anlamda küresel bir para birimine dönüşmesi için Avro Bölgesi daha derin ve likit sermaye piyasaları inşa etmeli, Tek Pazar'ı ve tasarruf-yatırım birliğini iddialı bir takvimle tamamlamalıdır. Ayrıca kamu mallarının ortaklaşa finanse edilmesi gibi ek adımlar, AB genelinde güvenli ve likit bir ortak borç havuzu oluşturulmasına yardımcı olacaktır."

ABD ve İran arasındaki müzakerelere ilişkin belirsizliklerin devam etmesi ve bölgede çatışmaların devam etmesiyle alüminyum en çok etkilenen ürünlerden biri olarak öne çıkıyor.

Hürmüz Boğazı'nın kapanması ile Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin toplam 6,2 milyon ton civarındaki yıllık alüminyum üretimi ve ihracatı risk altında. Bu üç ülkenin Hürmüz Boğazı üzerinden alüminyum ihracatı yüzde 80`lik orana sahip.

ABD/İsrail-İran Savaşı başladıktan sonra Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) merkezli Emirates Global Aluminium'a (EGA) ait Et-Tavila tesisinin, İran'ın füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) Halife Ekonomik Bölgesi'ne düzenlediği saldırılarda zarar görmesi de arza ilişkin endişelerin kayda değer bir şekilde artmasına neden olmuştu.

Savaş başlamadan önce de küresel alüminyum piyasasında arz sıkıntıları varken savaş sonrası arz sıkıntıları daha da şiddetlendi.

Bu durum, Hürmüz Boğazı'nın global ham madde piyasaları açısından petrol ve doğal gaz dışında da oldukça kritik olduğunun net göstergesi oldu. Boğazdan bundan sonra tanker ve gemilerin geçişine ilişkin gelişmelerin alüminyum fiyatları üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Alüminyum, otomobil, uçak ve inşaat malzemeleri üretiminde kullanılıyor.

Öte yandan Çin'in devam eden talebi alüminyum piyasasında hareketlenmelere neden oluyor.

Bu gelişmelerle alüminyumun ton başına fiyatı, Londra Metal Borsasında ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı risklerin tekrar arz endişelerine neden olmasıyla 3 bin 734 dolara çıkarak Mart 2022'den bu yana en yüksek seviyesini görürken daha sonra 3 bin 716 dolar seviyesinde dengelendi.

Alüminyum fiyatları savaş başladığından bu yana yüzde 18'in üzerinde arttı.

- Çin'in alüminyum üretimine üst sınır getirmesi fiyat hareketlerinde etkili oldu

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, "Alüminyum fiyatlarındaki yükselişin en önemli nedenlerinden bir tanesi savaşla birlikte alüminyum arzının olumsuz etkilenmesi" dedi.

Orta Doğu ve Körfez bölgesinin küresel alüminyum üretiminin yüzde 8-9'unu gerçekleştirdiğini belirten Ergezen, Hürmüz Boğazı'nın kapalı olması nedeniyle alüminyum arzının olumsuz etkilendiğini ifade etti.

Ergezen, talep güçlü olunca arz da azalınca alüminyumda yukarı yönlü fiyatlamaların desteklendiğini söyledi.

Savaş devam ettiği sürece bu güçlü fiyat trendinin devam edeceği öngörüsünde bulunan Ergezen, bununla beraber son dönemde veri merkezleri, yapay zeka altyapısı, yenilenebilir enerji tarafı ve elektrikli araçların alüminyum talebini desteklediğini vurguladı.

Ergezen, şu ifadeleri kullandı:

"Bütün bunların ötesinde elektrik maliyetleri de alüminyum fiyatlarını etkiliyor. Alüminyum üretiminde maliyetin yüzde 30'u, yüzde 40'ı, elektrik maliyetinden kaynaklanmaktadır. Bu enerji maliyetinde son dönemde yaşanan artış alüminyum maliyetlerinde artışa yol açıyor. Bu da fiyatlamaları yukarı çeken diğer bir unsur. Dünyada en fazla alüminyum üreten ülke Çin. Çin alüminyum üretimine üst sınır getirmiş durumda. Bu üst sınırdan dolayı talep artığı zaman arz bunu desteklemiyor."

1998 yılında Nissan`a katılan Tomohiko Yao, Asya, Kuzey Amerika ve Çin`de satış, pazarlama, kurumsal strateji ve iş geliştirme alanlarında çeşitli liderlik görevleri üstlendi. Ayrıca Nissan`ın Asya Pasifik, Çin ve global merkezlerinde üst düzey strateji ve planlama görevlerinde bulunarak, şirket çapında büyüme ve iş dönüşümü girişimlerine liderlik etti.

Türkiye`deki yeni görevinden önce Yao, Performanstan Sorumlu İcra Direktörü`nün (Chief Performance Officer) Özel Kalem Müdürü ve Bölüm Genel Müdürü olarak görev yaptı. Bu kapsamda Nissan`ın küresel Re:Nissan üst gelir (topline) stratejileri ile gelir performansı çalışmalarına liderlik etti.

Tomohiko Yao, yeni göreviyle ilgili olarak şunları söyledi: “Bu görevi üstlenmekten büyük onur duyuyorum. Türkiye`nin sahip olduğu güçlü potansiyele ve Nissan`ın bu pazardaki konumuna inanıyorum. Bayilerimiz, iş ortaklarımız ve çalışanlarımızla yakın iş birliği içinde çalışarak müşterilerimize mümkün olan en iyi deneyimi sunmayı ve Nissan Türkiye`nin sürdürülebilir büyümesine katkıda bulunmayı hedefliyoruz.”

Yao, yeni görevinde Nissan Türkiye`nin sürdürülebilir büyüme hedeflerine, müşteri odaklı dönüşüm çalışmalarına ve markanın Türkiye otomotiv pazarındaki konumunu daha da güçlendirmeye liderlik edecek.