Elektrik dağıtım altyapısında gelecek 10 yılda en az 50 milyar dolarlık yatırım ihtiyacı öngörülüyor

Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) Başkanı Barış Erdeniz, Türkiye'de elektrik dağıtım altyapısında gelecek 10 yılda en az 50 milyar dolarlık yatırım ihtiyacı öngördüklerini belirterek, gelecek 5 yılda yaklaşık 22 milyar dolarlık yatırım yapmayı hedeflediklerini bildirdi.

Erdeniz, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ve Elder işbirliğinde düzenlenen "Elektrik Dağıtım Sektöründe 1. İnovasyon, Yaygınlaştırma ve Girişimcilik Günleri" etkinliğinde yaptığı konuşmada, ulaşım, sanayi, ısınma ve soğutma ile veri merkezlerinde artan elektrik kullanımının enerji tüketim alışkanlıklarını değiştirdiğini söyledi.

Enerji dönüşümünün yalnızca fosil yakıtların yerini temiz enerji kaynaklarının almasıyla sınırlı olmadığını vurgulayan Erdeniz, elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji, depolama ve dağıtık üretimin yaygınlaşmasıyla elektrik şebekelerinin rolünün yeniden şekillendiğini ifade etti.

Barış Erdeniz, Türkiye'de 21 elektrik dağıtım şirketinin 81 ilde faaliyet gösterdiğini belirterek, 1,6 milyon kilometreyi aşan dağıtım hattı ve 573 binden fazla trafo ile 52 milyon tüketiciye hizmet sunulduğunu aktardı.

Özelleştirme sonrasındaki 12 yılda sektörün yaklaşık 20 milyar dolar yatırım yaptığını anlatan Erdeniz, 13 milyar dolarlık özelleştirme bedeliyle birlikte Türkiye ekonomisine toplam 33 milyar dolarlık katkı sağlandığını kaydetti.

Bu süreçte dağıtım hattı uzunluğu ve trafo sayısının yüzde 67 artırıldığını bildiren Erdeniz, 16 milyon abonenin yeni bağlantı talebinin karşılandığını, kayıp-kaçak oranının ise yüzde 18,5'ten yüzde 8,8'e düşürüldüğünü söyledi.

Erdeniz, yalnızca 2025'te yapılan yatırımların 2,5 milyar doları aştığını hatırlattı.

- Elektrik tüketiminde 2035'e kadar yüzde 41 artış bekleniyor

Türkiye'nin 2025'te yaklaşık 361 teravatsaat olan elektrik tüketiminin 2035'te 510 teravatsaate ulaşmasının beklendiğini aktaran Erdeniz, bunun yaklaşık yüzde 41'lik talep artışına karşılık geldiğini ifade etti.

Erdeniz, elektrik tüketimindeki artışın yanı sıra tüketim biçiminin de değiştiğine dikkati çekerek, elektrikli araçların eş zamanlı şarj edilmesinin şebekelerde ani ve yüksek güç talebi oluşturduğunu, çatı tipi güneş panellerinde üretilen fazla elektriğin ise şebekeye verilmesiyle enerji akışının yön değiştirdiğini anlattı.

Bu dönüşümü "Dağıtım 2.0" olarak tanımladıklarını belirten Erdeniz, "Bizim 'Dağıtım 2.0' dediğimiz dönüşüm tam olarak bu: Elektriği sadece taşıyan bir yapıdan, üretimi ve tüketimi anlık izleyen, çift yönlü enerji akışına uyum sağlayan, veriyi işletme kararına dönüştüren akıllı, esnek ve dayanıklı bir platforma geçiş." ifadesini kullandı.

Barış Erdeniz, son 5 yılda elektrik dağıtım sektöründe 11,2 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirildiğini dile getirerek, şöyle devam etti:

"Önümüzdeki 5 yılda büyük planlı onarım, bakımlar ve yatırımlarla beraber yaklaşık 22 milyar dolarlık yatırım yapmayı hedeflemekteyiz. Önümüzdeki 10 yıllık dönemde ise dağıtım altyapısında en az 50 milyar dolarlık yatırım ihtiyacı olduğunu öngörüyoruz."

- Elektrik sektöründe 619 Ar-Ge projesi kabul edildi

Erdeniz, EPDK'nin desteğiyle 2014-2026 döneminde elektrik alanında kabul edilen Ar-Ge projesi sayısının 619'a ulaştığını bildirdi.

Projelerin şebeke işletimi, malzeme teknolojileri, izleme ve kontrol, iş sağlığı ve güvenliği, yerli yazılım ve enerji verimliliği gibi alanları kapsadığını vurgulayan Erdeniz, Ar-Ge projelerinin yaygınlaştırılmasına yönelik yatırım tutarının 2025'te 332 milyon liraya ulaştığını kaydetti.

Barış Erdeniz, yerli ve güvenilir teknolojilerin geliştirilmesini stratejik öncelik olarak gördüklerini anlatarak, dağıtım şirketleriyle girişimcileri buluşturan "Enerjim Sensin Hızlandırma Programı"na önem verdiklerini söyledi.

Program kapsamında 2019'dan bu yana 280 girişimin desteklendiğini aktaran Erdeniz, bu girişimlerin 1400'den fazla istihdam oluşturduğunu, 40'ının uluslararası pazarlara açıldığını ve milyonlarca dolarlık ekonomik değer üretildiğini ifade etti.

Bu yıl da 20 girişimin projelerini sektörle buluşturacağını belirten Erdeniz, kasım ayında Antalya'da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nda (COP31) Elder olarak Mavi Bölge'de Türkiye elektrik dağıtım sektörünü temsil edeceklerini bildirdi.

Erdeniz, zirvede dağıtım şebekelerinin enerji dönüşümündeki kritik rolünü, sektörün teknolojik dönüşümünü ve yürütülen çalışmaları uluslararası paydaşlarla paylaşacaklarını vurgulayarak, "Enerji dönüşümünün görünmeyen kahramanı şebekelerdir." değerlendirmesinde bulundu.