Yeni Hedef Anadolu

Kredi kartı piyasasında zaten büyük rekabet vardı. “Taksitli” rüzgarıyla birlikte Pazar iyice hareketlendi. 2002 sonu itibariyle toplam kart sayısı 15.7 milyonu geçti. Ancak, rekabet, İstanbul, Ank...

1.02.2003 02:00:000
Paylaş Tweet Paylaş
Kredi kartı piyasasında zaten büyük rekabet vardı. “Taksitli” rüzgarıyla birlikte Pazar iyice hareketlendi. 2002 sonu itibariyle toplam kart sayısı 15.7 milyonu geçti. Ancak, rekabet, İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya’da geçiyor.  Neredeyse 11 milyon kart bu illerde. Bazı bankalar, bu nedenle gözlerini başta gelişmiş iller olmak üzere Anadolu’ya çevirdi. Hedef, “boş pazarı” önceden kapmak…  
 
Bankalararası Kart Merkezi’nin (BKM) verilerine göre, 31 Aralık 2002 itibariyle Türkiye’de 15 milyon 743 bin 64 adet kredi kartı bulunuyor. Rakamlar, kredi kartlarında büyük bir artış yaşandığını açıkça ortaya koyuyor. Ancak, bu büyüme ağırlıklı olarak büyük illerle sınırlı.  
Ortaya çıkan tablo, mevcut kredi kartlarının yüzde 65 ile 75 arasındaki bölümünün İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya’da olduğunu ortaya koyuyor. Bu da söz konusu illerdeki kredi kartı sayısının 10 milyon ile 11 milyon 500 bin adet arasında değiştiğini gösteriyor. Geriye kalan 4-5 milyon arasındaki kartı ise öteki iller paylaşıyor.  
 
Bankacılara göre, kredi kartlarının büyük şehirlerde yoğunlaşmasının iki doğal nedeni var. Birincisi nüfus, ikincisi ise işyeri sayısı…  Durum böyle olunca da, bankalar şimdiye kadar pazarlama stratejilerini ağırlıklı olarak bu illere kaydırıyorlar.  
 
BKM’de illere göre kart sayılarını gösteren bir veri yok. Çünkü, bankalar bu konuda oldukça çekimser davranıyor. Bir çoğu ellerindeki veriyi paylaşmak istemiyor. Bu nedenle bu araştırmayı hazırlarken sadece İş Bankası, Yapı ve Kredi Bankası, Garanti Bankası, Koçbank ve Finansbank’tan veri alabildik. Ancak, bu bankalar sektörün önde gelen bankaları arasında yer alıyor. Bu nedenle söz konusu rakamlar, kredi kartı pazarının genel yapısı hakkında oldukça önemli sonuçlar veriyor.  
 
Kredi kartında İstanbul lider  
 
Dört bankadan aldığımız verilere göre, kredi kartı pazarında en büyük paya sahip olan il İstanbul. Dört bankanın toplam kredi kartı 9,4 milyon adet civarında. İstanbul’un bundan aldığı pay ise yüzde 34,7. Yani bu kartların 3 milyon 258 bin 535 adeti İstanbul’da bulunuyor.  
Söz konusu rakamlara göre, kredi kartı pazarından Ankara yüzde 14,5, İzmir yüzde 8,7, Bursa yüzde 4, Antalya ise yüzde 3 pay alıyor. Geri kalan 76 ilin ise kredi kartı pazarından aldığı pay sadece yüzde 36,1 seviyesinde.  
 
Bankalara baktığımızda da durum değişmiyor. Şu anda pazarın lideri olan ve 4 milyon kredi  kartını bünyesinde bulunduran Yapı ve Kredi Bankası’nın, 1 milyon 440 bin adet kartı sadece İstanbul’da. Bankanın kredi kartı portföyünden Ankara yüzde 15, İzmir yüzde 8, Bursa yüzde 5, Antalya ise yüzde 4 pay alıyor. Diğer illerin toplam payı ise yüzde 34.  
 
Garanti Bankası’nın ise 2 milyon 315 bin 275 adet kredi kartı var. Bunların 920 bin 713 adedi, yani yüzde 39,7’lik bölümü İstanbul’da bulunuyor. İkinci sırada ise yüzde 11’le Ankara var. Bu ili yüzde 9 ile İzmir, yüzde 4 ile Bursa ve Antalya izliyor.  
 
İş Bankası daha yaygın  
 
İş Bankası’nda ise kredi kartı yaygınlığı diğer bankalara göre biraz daha fazla. İş Bankası yetkililerinin verdiği bilgiye göre, 31 Aralık itibariyle bankanın 2 milyon adet kredi kartı bulunuyor. Bunların yüzde 20,2’si İstanbul’da, yüzde 13,4’ü Ankara’da, yüzde 10,7’si İzmir’de, yüzde 2,9’u Bursa’da ve yüzde 1,9’u da Antalya’da.Banka yetkilileri, kredi kartlarında yaygınlığın diğer bankalara göre farklı olmasını, geniş şube ağlarına bağlıyor.    
 
Finansbank’ın toplam kredi kartı sayısı ise 750 bin. Bu kartların yüzde 45,5’i İstanbul, yüzde 15,1’i Ankara, yüzde 6,7’si İzmir, yüzde 2,8’i Bursa, yüzde 1,6’sı ise Antalya’da bulunuyor.    
Koçbank’ın 313 bin 641 adetlik kartı portföyünün ise, yüzde 48,7’si İstanbul, yüzde 10,9’u Ankara, yüzde 5,6’sı İzmir’de bulunuyor.  
 
HSBC Bank Kredi Kartları Ürün Yöneticisi Deniz Önder de toplam 460 bin adet olan kredi kartlarının ağırlıklı olarak İstanbul, Ankara ve İzmir’de bulunduğunu söylüyor.  
 
Oyakbank Kredi Kartları Bölüm Müdürü Cemil Mete Aytekin ise “Toplam 202 bin 452 adet kredi kartımız var. Bunların çok önemli bölümü de büyük illerde kullanılıyor” diyor.  
 
Nüfus etkili faktör  
 
Finansbank Genel Müdür Yardımcısı Bülent Özer, ilin nüfus büyüklüğünün pazarlama stratejilerinde etkili olduğunu söylüyor. Buna bağlı olarak da nüfusun yüksek olduğu büyük illerde kredi kartı sayılarının daha fazla yaygın kullanıldığını ifade ediyor.  
 
Kredi kartı sayılarında ilk 5’te yer alan İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya’da kişi başına düşen milli gelirin daha fazla olması da, bankaların kredi kartı pazarlaması konusunda bu illerde daha atak davranmasına neden oluyor.  
 
Oyakbank’tan Cemil Mete Aytekin, çalışan kesim oranının yüksekliği, nüfus, tüketim ve GSMH gibi göstergelerin bankaların kredi kartı pazarlama stratejilerinde ana hareket noktasını oluşturduğunu söylüyor. Aytekin, “Kültürel ve sosyal faktörler de bankaları bu illere yöneltiyor”diyor.  
 
Üye işyeri sayısı belirleyici  
 
Garanti Ödeme Sistemleri’nden Mehmet Sindel, büyük illerdeki işyeri sayısı ve tüketim ortalamasının diğerlerine göre daha yüksek olduğuna dikkat çekerek şunları söylüyor:  
 
“İldeki ticaret hacmi, kart kabul eden işyeri sayısını etkiliyor. Bu sayının yüksek olması da doğal olarak, kişilerin kart kullanımını teşvik ediyor. Bu nedenle kredi kartlarında ticaret hacminin ülke içindeki dağılımına paralel bir dağılım söz konusu. Ticaretin daha yoğun olduğu büyük illerde, kredi kartı kabul eden işyeri sayısı da fazla olduğu için, pazarlamada buralara ağırlık veriliyor.”  
 
Finansbank Genel Müdür Yardımcısı Bülent Özer de, kredi kartlarına avantaj sağlayan üye işyerlerinin genel olarak büyük şehirlerde yoğunluk kazandığına dikkat çekiyor. Özer’e göre, bu işyerleri yurtiçinde farklı bölgelere yayıldığında, diğer illerdeki kredi kartı kullanıcıları da artış gösterecek.  
 
Tabii üye işyeri sayısının artması, biraz da enflasyon ve faiz oranlarındaki düşüşe bağlı. Faiz oranları düştükçe, işyerlerine uygulanan POS komisyonları da geriliyor. Bu da kredi kartı kabul eden işyeri sayısını artırıyor.  
 
Tüketime göre kart pazarlanacak  
 
Avrupa ülkelerindeki kredi kartı kullanım oranı ve kullanıcı sayısı düşünüldüğünde, Türkiye’de hala yüksek potansiyel olduğu bir gerçek. Bu nedenle de kredi kartı pazarının geleceğine ilişkin tahminler de oldukça iddialı. Şu anda 15 milyonu aşkın kredi kartı bulunan pazarda, 5 yıllık süreçte bu sayının 30 milyona çıkması bekleniyor.  
 
Tabii bu büyüme de bankaların pazarlama stratejilerinde değişikliğe neden olacak. Büyük şehirler her zamanki gibi kredi kartı pazarlama stratejilerinde yerini koruyacak. Ancak, bugüne kadar bankaların çok yönelemediği, hızla sanayileşen ve tüketimi artan illerde ciddi bir pazarlama atağı yaşanacak. Finansbank Genel Müdür Yardımcısı Bülent Özer, önümüzdeki dönemde İstanbul ve Ankara ağırlıklı olarak kart satışlarının devam edeceğini söylüyor ve sözlerini şöyle sürdürüyor:  
 
“İzmir’deki kart müşterisi sayısını daha da artırmak için çalışacağız. Ayrıca, sanayileşme veya tüketim seviyesi yüksek olan Eskişehir, Denizli, Mersin, Antep, Kayseri gibi şehirlere üye işyeri kanallarıyla ulaşacağız. Bunun içinde şubelerimizi ve direkt satış ekiplerimizi kullanacağız.”  
 
“Hedef, pazarı büyütmek”  
 
Bankaların ana amacı, kredi kartı pazarındaki paylarını büyütmek. Ancak, bu aynı zamanda beraberinde büyümeyi de getirecek. Garanti Ödeme Sistemleri’nden Mehmet Sindel, bu hedefi yakalamak için yeni müşteri kazanma yollarına gideceklerini ve bütün satış kanallarını kullanacaklarını söylüyor. Sindel, “Tüketim harcamalarının, Türkiye ortalamasından yüksek olan illeri hedefleyerek, öncelikle 3 büyük ilde ve ardından şubelerin ve pazar ortağı üye işyerlerinin bulunduğu illerde pazarlama faaliyetlerini artıracağız” diyor.  
 
Oyakbank’tan Cemil Mete Aytekin, bankaların illere göre uyguladığı pazarlama stratejilerinde kısa vadede bir değişim yaşanmayacağı görüşünde. Aytekin’e göre, büyük illerde de pazar henüz doymamış durumda. Bu nedenle de kart sayısını artırmak isteyen bankaların faaliyetlerini büyük şehirlerde sürdürmeye devam edeceklerini söylüyor. Küçük illere yönelişin ancak, pazarın doygunluğa ulaşmasını takip eden yıllarda başlayacağını ifade ediyor. Aytekin, “Özellikle, sanayisi gelişen ve SES'i (Sosyo Ekonomik Statü) yüksek iller öncelikli olacaklardır” diyor.  
 
“PAZARLAMA STRATEJİLERİ DEĞİŞECEK”  
 
Ziya Alpman / Dışbank
 
 
Dışbank Genel Müdür Yardımcısı Ziya Alpman, önümüzdeki dönemde bankaların kredi kartı pazarlama stratejisinde ciddi değişim olacağını söylüyor ve pazara yönelik tahminlerini şöyle sıralıyor:  
 
GSMH’DEN ALINAN PAY Kredi kartı kullanım oranları büyük şehirlerde daha yüksek. Bunun en büyük nedeni GSMH’dan aldıkları payın yüksek olması.  
Büyük iller, üretim ve tüketimde diğer illere göre daha büyük bir paya sahip. Sonuç olarak bu illerimizde yaşayanlar, kredi kartı kullanımı konusunda yüksek bir potansiyel barındırıyor.  
 
PAZARIN YAPISI Büyük illerin konumu, bankaların buralara odaklanmalarına neden oluyor. Bankalar gerek kredi kartları alanındaki pazarlama çalışmalarında, gerekse şube ağlarının genişletilmesi konusunda doğal olarak büyük şehirlerdeki bu potansiyeli değerlendirmeye çalışıyorlar.  
 
DEĞİŞİM BAŞLAYACAK Ancak, önümüzdeki dönemde kredi kartı pazarlama stratejilerinde önemli değişim yaşanacak. Çünkü, kredi kartı sahiplerinin eğilimlerinde de ciddi bir değişim yaşanıyor.  
 
BÜYÜK POTANSİYEL VAR Diğer iller de kredi kartı açısından önemli bir potansiyel barındırıyor. Bu nedenle bankalar bu illere kaymaya başladı. 2002 yılında Anadolu’da 11 ilde yaptığımız özel kampanyalar buralardaki müşteri sayımızı da artırdık.  
 
“BANKALAR PERAKENDEYİ İZLİYOR”  
 
Mine Galip / Akbank
 
 
Akbank Kredi Kartları Pazarlama Bölüm Başkanı Mine Galip, 2 milyonu aşkın kredi kartlarının dağılımında harcamaların daha çok yapıldığı büyük illerin ağırlık kazandığını söylüyor. Mine Galip, bunun nedenlerini şöyle anlatıyor:  
 
“Perakende sektörünün gelişimi daha çok büyük yerleşim merkezleri odaklı. Kişi başına düşen harcanabilir gelire ve bu kişilerin nerelerde yaşadığına, nerelerde harcadıklarına bakıldığında, kredi kart kullanımının da bu bölgelerde yoğunlaştığını gözlemliyoruz.  
 
Bu sosyo-demografik yapı Akbank portföyünde bulunan  kredi kartları için de benzer bir yayılım sergiliyor. Kredi kartları açısından az nüfuslu yerleşim birimleri geliştirilmeye daha elverişli olmakla birlikte, bu perakende sektörünün yayılımı ile paralellik taşıyor. Bu anlamda perakende sektörü ile paralel bir hareket planı kart sahipleri ve tüketiciler açısından en verimli potansiyeli içeriyor.  
 
Akaryakıt ve hiper-süpermarket harcamaları kredi kartı ile yapılan alışverişlerin hemen hemen yarısına yakınını teşkil ediyor. Bu nedenle çok markalı ve kazandıran kartlar pazarında yaygın kart-perakende işbirlikleri ve yurt çapında yaygın şube ağı bulunan büyük bankaların bu konudaki potansiyeli daha doğru değerlendirme şansları yüksek.”  
 

Türkiye ve dünya ekonomisine yön veren gelişmeleri yorulmadan takip edebilmek için her yeni güne haber bültenimiz “Sabah Kahvesi” ile başlamak ister misiniz?


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz