Geçmiş yıllarda hep çift haneli büyüyen P&G, 2008’i tek haneli
rakamla kapattı. Şirket bu yıl sonunda da durumun değişmeyeceğini
düşünüyor. Büyümelerinin hızlı tüketim sektörünün büyümesiyle paralel
seyredeceğini kaydeden P&G Türkiye, İsrail, Kafkasya ve Orta Asya
Yönetim Kurulu Başkanı Saffet Karpat, önümüzdeki bir yıl içinde sektörde
kayda değer bir toparlanma beklemiyor. Karpat, “Sektör kriz öncesinde
yüzde 7 büyüyordu, şimdi ise büyüme yüzde 3-4 seviyesinde. Hızlı
tüketimdeki düşüş çok büyük olmadı. Yükselişin de çok büyük olacağını
zannetmiyorum. 2009 ve 2010’da ekonomi eksi seviyelerde olmaya devam
edecek. Hızlı tüketimde ise kategoriye göre büyüme yüzde 2-3 en fazla
yüzde 4 seviyelerinde olur” diyor.
Karpat’a göre hızlı tüketim bu performansıyla gayet iyi durumda. Birçok
sektörde daralma yaşanırken hızlı tüketimde büyümenin devam ettiğini
ifade ediyor. 2001 krizine kıyasla pozisyonlarının çok daha iyi
olduğunun altını çiziyor. Tüketici davranışlarında çok fazla değişimin
olmadığını sadece fiyata karşı bir hassasiyetin oluştuğunu söylüyor.
Büyüme hızı düşen P&G, krizin etkilerini en aza indirgemek için
kendi önlemlerini uyguluyor. Son bir yılda istihdamda kesintiye gitmeyen
şirketin krizdeki en temel aksiyonu finansal yapısını sağlıklı tutmaya
çalışmak. Bu konuya özellikle önem verdiklerinin altını çizen Karpat,
neler yaptıklarını şöyle anlatıyor: “Kriz öncesinde maliyetlere dikkat
eden bir şirkettik. Kriz döneminde bu odak biraz daha arttı. Krizde
bütçeleri yeniden gözden geçirdik. Çok büyük bir değişiklik olmadı ama
bu ortamda yüzde 5 tasarruf yapsanız bile önemli. Fiyatlar yükselmediği
için yeni ürünler getirmeye çalıştık. 6-7 büyük lansman yaptık.”
P&G son dönemde tümüyle inovasyona ve yeni ürün kategorilerine
odaklanmış durumda. Türkiye’deki portföylerini geliştirmeye devam
edeceklerini belirten Karpat, bundan sonra şirketi büyütenin başta
“inovasyon” ve “yeni ürünler” olmak üzere dünya çapında yapılacak “yeni
satın almalar” olacağını söylüyor. “5-10 yıl içinde P&G’nin
büyümesinin bu 3 kalemden geleceğine inanıyorum” diyor.
P&G Türkiye, İsrail, Kafkasya ve Orta Asya Yönetim Kurulu Başkanı
Saffet Karpat, şirketin son bir yıldaki performansını ve önümüzdeki
dönemdeki rotasını Capital’e anlattı. Capital: 2008 yılı P&G için nasıl geçti? - Bizim mali yılımız temmuzda başlıyor, haziranda tamamlanıyor.
2008 iyi başlamış bir yıldı. Kasımdan itibaren dünyadaki krizin etkileri
Türkiye’de görülmeye başladı. Mali yılımız açısından krizden çok
etkilendiğimiz bir yıl oldu. Mali yılın 10 ayı kriz ayları olarak geçti.
Geçmiş yıllarda hep çift rakamlı büyüme görürken, 2008-2009’da tek
rakamlı büyüdük. Capital: 2009’a girerken hedefleri nasıl saptadınız? Hangi kategorilerde ne kadar büyüme beklentiniz var? - Bizim ana kategorilerimizin 4’ünde yani deterjan, şampuan,
kağıt ve güzellik ürünlerinde tek haneli büyüme bekliyoruz. Türkiye’de
enflasyon çok düşük seviyede. Krizden sonra enflasyon daha da düşmeye
başladı. Şu anda yüzde 4-5 civarında yani çok düşük bir seviyede.
Enflasyonun önümüzdeki 12 ay boyunca düşeceğini tahmin ediyoruz.
Enflasyon çok düşük olduğu için pazarda fiyatlandırma zor oluyor.
Krizden sonra fiyat artışı olmadı. Capital: Peki fiyat düşüşü oldu mu? - Bazı kategorilerde oldu. Bunlar promosyon bazında da oluyor.
Örneğin, deterjan kategorisinde promosyonlar nedeniyle fiyat düşüş oldu.
Diğer kategorilerde fiyatlar kriz öncesine nazaran artmadı.
Hammadde fiyatlarında birtakım düşüşler söz konusuydu. Fakat doların
artışıyla birlikte bir devalüasyon yaşandı. Bunun getirdiği bir takım
maliyet artışları var. Bizim kategorilerimizde hala dolar bazlı
hammaddeler belli bir miktar tutuyor.~ Capital: Maliyetteki artışa rağmen fiyatları belli bir seviyede
tutmayı nasıl başardınız? Bu durum kârlılığınızı ve iş yapış
şekillerinizi nasıl etkiledi? - Personel ayrılması olmadı. Maliyetlerimize dikkat etmeye
başladık. Yatırımlarda bir takım seçenekleri göz önüne aldık. Hem
verimlilik çalışmaları ile ihracatın da katkısı oldu.
Geçen yıl 200 milyon dolar civarında ihracat yaptık. Oradan gelen hacim
nedeniyle maliyetlerimizi mümkün olduğu kadar düşük tutmaya çalıştık. Capital: 2001 krizinde hızlı tüketim ürünleri sektörü yüzde 16
küçülmüştü, bir sonraki yıl küçülme devam etmiş yüzde 5 düzeyinde
gerçekleşmişti. Kaliteli ürünlerin sepete girmesi ise 3 yıl almıştı. Bu
krizde durum ne olur? - 2001 krizinde çok büyük bir değişiklik vardı. Orada yüzde
100’ü geçen bir devalüasyon oldu. Dışarıdan bir sürü mal geldiği için
ürünlerin fiyatı yüzde 100 arttı. İnsanların geliri artmadığı için alım
yapamadılar. Bu krizdeki en büyük değişiklik elindeki parayla krizde de
aynı ürünleri alabiliyor olmak.
Kriz öncesinde hanesine 1.000 lira giriyordu, kriz sonrasında da işini
kaybetmediyse 1.000 lira giriyor. Bizim ürünlerimize bütçeden 250 lira
ayırıyorlarsa, yine aynı oranı ayırarak aynı ürünleri alabiliyorlar.
İnsanlar araba ve ev alımlarını erteledi. Tatilini lüks yerde yapmadı.
Ama yiyecek-içecek, şampuan ve deterjan kategorilerinde etkilenme büyük
oranda olmadı. Ben tüketimin azalmamasını buna bağlıyorum. Capital: Ertelenen yatırımlarınız oldu mu? - Kriz yüzünden bir yatırım ertelemedik. Beklentiler küçük
olduğu için harcamayı daha az yaptık. Bunlar piyasanın değişimi içinde
gayet normal ayarlamalar. Onun dışında Ariel lansmanı oldu, bunun
arkasındaki desteği kesmedik. Pazarı geliştirmek ve yenilikçilik
açısından Türkiye’deki yatırımlara devam edeceğiz.
P&G olarak hedefimiz tüketici sayımızı 5 milyar insana çıkartmak.
Bunun için yatırıma ve inovasyona odaklanıyoruz. Türkiye dünyanın büyük
pazarlarından bir tanesi. Burada hem ürünlere hem inovasyona yatırım
yapmaya devam edeceğiz. Capital: Sektörde kriz öncesine dönüş tam olarak ne zaman gerçekleşir? - Hızlı tüketimdeki düşüş çok büyük olmadı. Yükselişin de çok
büyük olacağını zannetmiyorum. Bizim kategorilerimiz, hane sayısının ya
da gelirin artmasıyla büyüyor. Bu kriz ortamında gelir çok yüksek oranda
artmayacağı için biz de çok yüksek büyüme beklemiyoruz.
Büyümenin çift rakamlı olması için, normal tüketim seviyesine gelinmesi
gerekir ki bu anlamda çok yol var. Şu anda ekonomide eksi rakamlardan
bahsediyoruz. 2009 ve 2010’da ekonomi eksi seviyelerde olmaya devam
edecek. Hızlı tüketimde ise kategoriye göre büyüme yüzde 2-3
seviyesinde, en fazla yüzde 4 seviyesinde olur. En azından ben büyümenin
bu seviyede kalacağını düşünüyorum. Capital: Krizin seyrini nasıl buluyorsunuz? Krizden çıkış sinyalleri alıyor musunuz? - Kriz dediğiniz şey, pazarların büyüme hızının yavaşlaması.
Kriz denilince her şey eksiye gitti. Son 6 ayda bizim pazarımız yüzde
3-4 büyüdü. Kriz öncesinde bu yüzde 7 civarındaydı. Ben önümüzdeki bir
yılda bu hızın çok yükseleceğini zannetmiyorum.
Bu seviyelerden daha aşağı seviyelere düşer mi? Zannetmiyorum.
Önümüzdeki 1 yıl içinde aynı seviyelerde kalacağına inanıyorum. Bu da
bizim sektör için olumlu bir şey, çünkü ufak da olsa bir büyüme var. Capital: Bundan sonra odağınızda neler olacak? - İnovasyona ve yeni ürün kategorilerine odaklanacağız. Buradaki
portföyümüzü geliştirmeye devam edeceğiz. Türkiye bizim için hızlı
büyüyecek ülkeler arasında.~
Şirket dünya çapında büyürken satın almalar da gerçekleştiriyor.
Geçmişte Gillette gibi, Wella gibi büyük satın almalar yaptı. Bugün de
şirket büyüme stratejisi içinde satın alma var. 5-10 yıl içinde
P&G’nin büyümesinin bu 3 kalemden geleceğine inanıyorum. Capital: Türkiye’de satın alma söz konusu olabilir mi? - Satın alma konusunda bir şey söylemem spekülasyona yol
açabilir. Ama şirket, satın alma stratejisinde onu güçlendirecek
markalara veya çok sinerji yaratacak genellikle dünyada güçlü markalara
odaklanıyor. Ülke bazında satın alma pek gerçekleşmiyor. Satın alma
kararında markanın büyüklüğü önemli. Bu stratejiler çerçevesinde
P&G’nin Türkiye’de de büyümesini planlıyoruz.
Türkiye ve dünya ekonomisine yön veren gelişmeleri yorulmadan takip edebilmek için her yeni güne haber bültenimiz “Sabah Kahvesi” ile başlamak ister misiniz?